Λόρδος Βύρων: «Επιτάφιος για ένα Σκύλο»

Στις 18 Νοεμβρίου του 1808 –σαν σήμερα πριν από 210 χρόνια– πέθανε ο Boatswain, ο αγαπημένος σκύλος του λόρδου Βύρωνα. Ο ποιητής, συντετριμμένος, έγραψε στη μνήμη του ένα ποίημα.

 

Ο Μπάιρον έγραψε τον «Επιτάφιο για ένα Σκύλο» το 1808, λίγους μήνες μετά τον θάνατο του Boatswain (Μπόουσον). Δεξιά: Thomas Philipps, «Portrait of Lord Byron», 1814. Αριστερά: Ο τάφος τού Boatswain με το ποίημα στο Αββαείο του Νιούστεντ. «Αυτές οι πέτρες δείχνουν τα λείψανα ενός φίλου./ Έναν μονάχα ήξερα, και βρίσκεται εδώ», γράφει ο ποιητής.

Ο Μπάιρον έγραψε τον «Επιτάφιο για ένα Σκύλο» το 1808. Αφορούσε τον Boatswain, το δικό του σκύλο (φυλή της Νέας Γης), που είχε πεθάνει από λύσσα. Ο ποιητής τον φρόντισε με στοργή, χωρίς να φοβάται την αρρώστια. Χωρίς καμιά προφύλαξη άγγιζε το στόμα του, γεμάτο από αφρούς. Βρήκα εύκολα την εικόνα του τάφου με το ποίημα. Οι στίχοι της εισαγωγής θεωρούνταν κι αυτοί του Μπάιρον, ανήκουν όμως στο φίλο και κληρονόμο του Τζον Χόμπχαουζ. Ο ποιητής είχε αποφασίσει να χρησιμοποιήσει μόνο τους δυο τελευταίους. Πράγματι, διαβάζοντάς τους αποκομμένους, αναγνωρίζω τη γνωμική αυτοτέλεια που θα είχαν ως επιτάφιο επίγραμμα. Στη διαθήκη του, το 1811, η επιθυμία του εκφράζει τις γνωστές διαθέσεις του ρομαντισμού, αφοσίωση, θυσία, αίσθημα του υψηλού. Διατυπώνει την επιθυμία να ταφεί με το σκύλο και τον υπηρέτη του Τζο Μάρεϊ. Μετά το θάνατό του (Μεσολόγγι, 1824), ο ένας απ’ τους τρεις σκύλους που συνόδεψαν τη σορό του στην Αγγλία ήταν απόγονος του άτυχου Boatswain και τον κληροδότησε στον Χόμπχαουζ, μαζί με όλα τα υπάρχοντά του. Έχω την εντύπωση ότι ο «Επιτάφιος», χωρίς τη μουσική και τους συνειρμούς της ομοιοκαταληξίας, ακούγεται μοντέρνος. Οι ηθικές αποστροφές («η αγάπη είναι λαγνεία, η φιλία απάτη»), όσο και η ανθρωπογνωσία του, δεν δείχνουν κουρασμένες.

Ο Boatswain (φυλή της Νέας Γης) πέθανε από λύσσα. «Ο ποιητής τον φρόντισε με στοργή, χωρίς να φοβάται την αρρώστια. Χωρίς καμιά προφύλαξη άγγιζε το στόμα του, γεμάτο από αφρούς. Στη διαθήκη του, το 1811, διατυπώνει την επιθυμία να ταφεί με το σκύλο και τον υπηρέτη του Τζο Μάρεϊ». (Clifton Tomson, «Boatswain», 1808).

Σε αρκετά ελεύθερη απόδοση το κείμενο είναι αυτό: «Εδώ/ κείτονται τα Λείψανα κάποιου/ που διέθετε Ομορφιά χωρίς Ματαιοδοξία,/ Δύναμη χωρίς Θράσος,/ Τόλμη χωρίς Σκληρότητα/ και τις ανθρώπινες αρετές χωρίς τα Ελαττώματα./ Ο Έπαινος αυτός, που αν αφορούσε ανθρώπινη τέφρα/ θα ήταν άσκοπη Κολακεία,/ είναι δίκαιος φόρος τιμής στη Μνήμη τού/ Boatswain, σκύλου/ που γεννήθηκε στη Νέα Γη, το Μάιο του 1803./ Πέθανε στο Αββαείο του Νιούστεντ, 18 Νοεμβρίου του 1808».

Χωρίς κενό, ακολουθεί το κείμενο του Μπάιρον:«Όταν κάποιος υπερήφανος/ Γιος του Ανθρώπου επιστρέφει στο χώμα,/ άγνωστος στη Δόξα, αλλά δικαιωμένος απ’ τη Γέννησή του,/ ο γλύπτης εξαντλεί το μεγαλείο της θλίψης/ και οι υδρίες είναι μαρτυρία για εκείνους που αναπαύονται/ κάτω απ’ αυτές./ Όταν όλα έχουν τελειώσει,/ στον Τάφο διαβάζεις/ όχι αυτό που υπήρξε ο νεκρός, αλλά την ιδανική του εικόνα:/ ο δύστυχος Σκύλος όμως, ο πιστότερος φίλος στη ζωή,/ πρώτος να καλωσορίσει, πρώτος απ’ όλους να υπερασπιστεί,/ που η τίμια καρδιά του ακόμα στον Κύριό του ανήκει,/ που μόνο γι’ αυτόν παλεύει, ζει, αναπνέει,/ πεθαίνει άδοξος, με την αξία του αφανή./ Στον ουρανό τού αρνούνται την Ψυχή που είχε στη γη,/ ενώ ο άνθρωπος, έντομο ματαιόδοξο, ελπίζει στη συγχώρεση,/ έχοντας εξασφαλίσει το μονοπώλιο του ουρανού./ Άνθρωπε εσύ! αδύναμε ένοικε μιας ώρας,/ ευτελισμένε απ’ τη δουλεία, απ’ την εξουσία διεφθαρμένε/ η αγάπη σου είναι λαγνεία, η φιλία σου απάτη,/ η γλώσσα σου υποκριτική, μιλάς με ψέματα!/ Από τη φύση σου αχρείος, κατ’ όνομα εξευγενισμένος,/ κάθε ζώο ευγενές σε κάνει από ντροπή να κοκκινίζεις./ Να προσπεράσεις, εσύ που ίσως δεις την υδρία,/ δεν είναι φόρος τιμής για κάποιον/ που θα μπορούσες να θρηνήσεις./ Αυτές οι πέτρες δείχνουν τα λείψανα ενός φίλου./ Έναν μονάχα ήξερα, και βρίσκεται εδώ».

 

// Η ιστορία που φιλοξενεί η στήλη είναι από το βιβλίο του Κώστα Μαυρουδή «Η αθανασία των σκύλων» (Εκδόσεις Πόλις 2013), που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2014 και το Βραβείο Διηγήματος/Νουβέλας 2014 του περιοδικού «Ο Αναγνώστης». Στο βιβλίο, που περιλαμβάνει 70 μικρές ιστορίες για την «αθανασία» του πιο πιστού φίλου του ανθρώπου, η συγκεκριμένη φέρει την αρίθμηση «60» (σελ. 182). Λίαν προσεχώς πρόκειται να παραδοθεί προς έκδοσιν το νέο βιβλίο του Κώστα Μαυρουδή με τίτλο «Το αλάτι του Μπαντ Ισλ».

 

Διαβάστε ακόμα: 10 ποιήματα για τον σκύλο.

 

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Πιο δημοφιλή

Ο Μίκης Θεοδωράκης μιλά για την αναζήτηση της αρμονίας στη ζωή του και προβλέπει την απογείωση του ανθρώπου «στον αχανή χώρο όλων των Γαλαξιών που απαρτίζουν τη Συμπαντική Δημιουργία». Αποσπάσματα από τον διάλογό του με τον πρύτανη του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου Κώστα Γουλιάμο μέσα από το βιβλίο τους «Στη Διαλεκτική της Αρμονίας», που κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ενώ η κάθε σεξουαλική πρακτική είναι πλέον αποδεκτή, ο αυνανισμός παραμένει ένα είδος ταμπού. Παράλληλα, η αχαλίνωτη διάδοση της πορνογραφίας έχει ελαχιστοποιήσει τον ρόλο της φαντασίας στην αυτοϊκανοποίηση. Σε πολύ λίγα χρόνια ίσως ο αυνανισμός δεν θα είναι καθόλου αυτό που γνωρίζουμε.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ένας Αθηναίος της παλιάς σχολής, αστός αλλά και νεόπτωχος, συντηρητικός αλλά και ερωτύλος, ζωντανεύει μέσα από τις σελίδες του νέου μυθιστορήματος «Zουρ Φιξ» της Λώρης Κέζα. Ο Κίμων Φραγκάκης μίλησε μαζί του για την Αθήνα του AirBnB, την Ελλάδα του ΣΥΡΙΖΑ, τον έρωτα, το θάνατο, και έμαθε που ράβει τα κομψά πουκάμισα του αυτός ο ιδιοσυγκρασιακός τζέντλεμαν.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Με τους «Κύκλους του Ζωδιακού», ένας ανοιχτός λογοτεχνικός και προσωπικός λογαριασμός του Έλληνα υπερρεαλιστή κλείνει. Τα ανέκδοτα αυτά κείμενα κυκλοφορούν με καθυστέρηση πενήντα οκτώ χρόνων. Γράφει ο Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Button to top

Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. περισσότερα

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Andro