Στάθης Ν. Καλύβας: «Πώς ο Σέρλοκ Χολμς με έκανε κοινωνικό επιστήμονα»

Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Yale εξηγεί πώς ο Άρθουρ Κόναν Ντόυλ διαμέσου του Σέρλοκ Χολμς τον εισήγαγε στο πεδίο των κοινωνικών επιστημών, «που έχει ως βασικό κανόνα τη χρήση της συστηματικής παρατήρησης και της λογικής ανάλυσης για την κατανόηση περίπλοκων κοινωνικών φαινομένων».

 
«Όταν διάβαζα ‘’Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ’’ και τα υπόλοιπα βιβλία του Κόναν Ντόυλ δεν φανταζόμουν πως μια μέρα θα γινόμουν κοινωνικός επιστήμονας, αλλά δεν αποκλείεται να έγινα γιατί με μάγεψε ο τρόπος σκέψης που εμπεριείχαν τα έργα του».

«Όταν διάβαζα ‘’Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ’’ και τα υπόλοιπα βιβλία του Κόναν Ντόυλ δεν φανταζόμουν πως μια μέρα θα γινόμουν κοινωνικός επιστήμονας, αλλά δεν αποκλείεται να έγινα γιατί με μάγεψε ο τρόπος σκέψης που εμπεριείχαν τα έργα του».

Είχα την τύχη να μεγαλώσω σε ένα σπίτι με μια μεγάλη βιβλιοθήκη που πρόσφερε ατέλειωτες ώρες εξερεύνησης και «ανασκαφών». Έτσι, μεγάλωσα εξερευνώντας τη βιβλιοθήκη αυτήν, αφού το κάθε βιβλίο που διάβαζα με οδηγούσε στο επόμενο. Καθώς η γκάμα των βιβλίων ήταν ευρεία, μεγαλώνοντας ανακάλυπτα βιβλία που σε μικρότερη ηλικία μου είχαν φανεί αδιάφορα. Ήταν σαν να μου είχαν χαρίσει ένα δώρο που δεν τελείωνε ποτέ.

Όπως ήταν αναπόφευκτο, διάβαζα ατέλειωτε ώρες και οι αναγνώσεις αυτές επηρέασαν το πώς διαμορφώθηκα. Μου είναι λοιπόν εξαιρετικά δύσκολο να απομονώσω ένα και μόνο βιβλίο που μου άλλαξε τη ζωή. Αντίθετα, μπορώ με μεγάλη ευκολία να προβώ στη διαπίστωση αυτή για τον μικρό μου αδελφό: μόλις διάβασε, στα 14 του αν θυμάμαι καλά, το «Έγκλημα και Τιμωρία» του Ντοστογιέφσκι άλλαξε εντελώς!

Ένα βιβλίο που θυμάμαι ακόμη για την επίδραση που είχε πάνω μου είναι «Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ» του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, το οποίο διάβασα στα γαλλικά σε έκδοση Livre de Poche, κάτι σαν τα Βίπερ της εποχής εκείνης. Πρέπει να ήμουν 12-13 ετών όταν το διάβασα. Ήταν το πρώτο βιβλίο που διάβαζα με ήρωα τον Σέρλοκ Χολμς και εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ που αμέσως μόλις το τελείωσα διάβασα όλα τα βιβλία του ίδιου συγγραφέα που βρήκα στη βιβλιοθήκη μας.

«Ο Σέρλοκ Χολμς μου έμαθε πως η πραγματικότητα που συλλαμβάνουμε άμεσα με τις αισθήσεις μας δεν έχει πάντοτε σχέση με την αλήθεια».

Θυμάμαι πολύ έντονα την αίσθηση που μου είχε κάνει η «γοτθική» ατμόσφαιρα των πρώτων σελίδων του βιβλίου, το οποίο περιέγραφε ένα θρύλο που αφορούσε σ’ ένα τεράστιο αιμοβόρο σκυλί που υποτίθεται πως σκότωνε τα μέλη μιας παλιάς αριστοκρατικής οικογένειας. Μπορεί η ατμόσφαιρα να τράβηξε την προσοχή μου, αλλά αυτό που με μάγεψε ήταν ο τρόπος με τον οποίο το βιβλίο την ξεπερνούσε.

«Πρέπει να ήμουν 12-13 ετών όταν διάβασα “Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ” του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ (φωτογραφία). Ήταν το πρώτο βιβλίο που διάβαζα με ήρωα τον Σέρλοκ Χολμς – ακόμα θυμάμαι την επίδραση που είχε πάνω μου».

«Πρέπει να ήμουν 12-13 ετών όταν διάβασα “Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ” του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ (φωτό). Ήταν το πρώτο βιβλίο που διάβαζα με ήρωα τον Σέρλοκ Χολμς – ακόμα θυμάμαι την επίδραση που είχε πάνω μου».

Το στοιχείο που πραγματικά μου έκανε εντύπωση ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Σέρλοκ Χολμς προσέγγιζε τις υποθέσεις που αναλάμβανε και κατόρθωνε να τις επιλύει χρησιμοποιώντας τη δύναμη της παρατήρησης και του συλλογισμού. Είχα διαβάσει ως τότε αρκετά αστυνομικά μυθιστορήματα, ιδίως της Άγκαθα Κρίστι, αλλά δεν είχα συναντήσει έναν τόσο αυστηρά δομημένο λογικό μηχανισμό. Η αναλυτική δύναμη που επεδείκνυε ο Σέρλοκ Χολμς με έμαθε δύο πράγματα.

Διαβάστε ακόμα: Τα top 5 αμερικάνικα κλασικά αστυνομικά βιβλία –επιλέγει ο Ανδρέας Αποστολίδης.

Το πρώτο ήταν πως η πραγματικότητα που συλλαμβάνουμε άμεσα με τις αισθήσεις μας δεν έχει πάντοτε σχέση με την αλήθεια. Για παράδειγμα, μπορεί η γη να μας φαίνεται επίπεδη, αλλά δεν είναι. Επομένως, δεν αρκεί η απλή παρατήρηση για να καταλήξουμε σε ορθά συμπεράσματα.

Το δεύτερο ήταν πως μπορούμε να προσεγγίσουμε την αλήθεια χρησιμοποιώντας τη δύναμη της λογικής. Όπως ακριβώς ένας επιστήμονας χρησιμοποιεί το μικροσκόπιο για να δει πράγματα που δεν φαίνονται στο γυμνό μάτι, έτσι και ο αναλυτής της ανθρώπινης συμπεριφοράς μπορεί να χρησιμοποιήσει το εργαλείο της λογικής επαγωγής για να εξηγήσει καταστάσεις και συμπεριφορές που αλλιώς φαντάζουν δυσεξήγητες και, ως εκ τούτου, «εξηγούνται» με πρόχειρο και επιδερμικό σκεπτικό ή ακόμη και μη ορθολογικό τρόπο (θρύλους, μαγεία, θεωρίες συνωμοσίας κ.λπ.).

Χωρίς να το έχω καταλάβει λοιπόν, ο Κόναν Ντόυλ, διαμέσου του Σέρλοκ Χολμς, με εισήγαγε στο πεδίο των κοινωνικών επιστημών, το οποίο έχει ως βασικό κανόνα τη χρήση της συστηματικής παρατήρησης και της λογικής ανάλυσης για την κατανόηση περίπλοκων κοινωνικών φαινομένων. Όταν διάβαζα «Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ» και τα υπόλοιπα βιβλία του Κόναν Ντόυλ δεν φανταζόμουν πως μια μέρα θα γινόμουν κοινωνικός επιστήμονας, αλλά δεν αποκλείεται να έγινα γιατί με μάγεψε ο τρόπος σκέψης που εμπεριείχαν τα έργα του.

//Το βιβλίο των Στάθη Ν. Καλύβα και Νίκου Μαραντζίδη «Εμφύλια πάθη: 23 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Εμφύλιο» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορεί στα ελληνικά και το βιβλίο του Άρθουρ Κόναν Ντόυλ «Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ».

Διαβάστε ακόμα: Στάθης Ν. Καλύβας: «Ποιο είναι το ειδικό βάρος της αρχαίας Ελλάδας;»

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Πιο δημοφιλή

Ο ιστορικός, τέως καθηγητής Πανεπιστημίου και συγγραφέας δίνει τη δική του απάντηση στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Andro για τις εθνικές «γκρίζες» ζώνες που μας ταλαιπωρούν και δημιουργούν ιστορικούς μύθους.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ας το παραδεχθούμε: ο έρωτας περνάει, αλλά η καύλα ποτέ. Θα μας ακολουθεί πάντα. Σε κάθε υποψία γυμνού δέρματος, στη γυναικεία φούστα που σηκώνεται στον αέρα, στα τυχαία αγγίγματα στο τρένο.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ο ιδιοσυγκρασιακός ηθοποιός μιλάει για το καρμικό ταξίδι του στη Γερμανία, τις δουλειές που έκανε εκεί και τους λόγους που τον οδήγησαν να επιστρέψει στην Ελλάδα. Μια συνέντευξη με την Μία Κόλλια που εξελίχθηκε σε εξομολήγηση.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ο Απόστολος Δοξιάδης θυμάται πώς μέσα από τις σελίδες του βιβλίου «Θεωρία των Συνόλων», που διάβασε στα 15 του, άγγιξε για πρώτη φορά το απόγειο της αίσθησης της υπερβατικής ομορφιάς των μαθηματικών και την υπόσχεση για την αποκάλυψη της πεμπτουσίας της αλήθειας.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Button to top

Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. περισσότερα

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Andro