
Στις φωτιές φαίνεται πάντα ξεκάθαρα η λανθασμένη νοοτροπία του ανθρώπου, η οποία διαποτίζει και τους μηχανισμούς της εξουσίας και το επιτελικό κράτος.
Είναι κατανοητό. Είναι στη φύση του ανθρώπου, όπως και κάθε έμβιου όντος, να σπεύδει να σώσει πρώτα τους ομοίους του και μετά να σκεφτεί αν μπορεί να σώσει κάποια άλλη ζωή, διαφορετικής μορφής και σχήματος από τη δική του. Υποτίθεται, όμως, πως (αυτο)θεωρούμαστε ένα ανώτερο είδος στον πλανήτη, με ευφυΐα και λόγο, επειδή μπορέσαμε να απομακρυνθούμε από την πρωτόγονη μορφή σκέψης και να αποκτήσουμε μια σφαιρική αντίληψη του κόσμου και της σημασίας του για τη ζωή μας. Κι όμως, το αφήγημα κάθε φορά που η χώρα πλήττεται από φωτιές, είναι τέτοιο που με κάνει να πιστεύω ότι δεν αφήσαμε ποτέ τον πρωτογονισμό μας.
Αυτά που θα γράψω από δω και πέρα, δεν αφορούν τους πάντες, δη αρκετούς που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο πεδίο της φωτιάς, χωρίς να είναι πυροσβέστες, με μόνη προστασία τους φανελάκια, μπλούζες, άντε στην καλύτερη κάποια αλοιφή για το πρόσωπο, και αναζητούν σε σπίτια και δάση για ζώα που είναι ακόμα ζωντανά και έχουν ανάγκη από βοήθεια.
Αφορά αυτό το κείμενο το διαρκές αφήγημα των εχόντων τις θέσεις εξουσίας, αυτών που μιλάνε θεσμικά και, φυσικά, αρκετών ανθρώπων που τα δικά τους ζώα είναι αφημένα σε χώρους χωρίς διαφυγή ή δεμένα και δεν τους δίνεται καν η ευκαιρία να ξεφύγουν από τις φωτιές.
Να σώσουμε πρώτα την ανθρώπινη ζωή. Έτσι ξεκινάει η νοοτροπία. Και δεν έχει κάτι κακό. Αναμφίβολα, είναι πιο εύκολο μέσα σε μια φωτιά να σωθεί ένας άνθρωπος και λόγω μεγέθους που τον κάνει πιο ορατό και λόγω του ότι θα φωνάξει, θα ακουστεί. Επιπλέον, είναι λογικό κάθε κράτος να θέλει να αποφύγει να του χρεωθεί η απώλεια ζωής από φωτιά.
Το πρόβλημα στην ιεράρχηση είναι στο «μετά την ανθρώπινη ζωή». Εκεί μπαίνουν οι ανθρώπινες περιουσίες. Η ύλη. Σαφώς, ύλη συνδεδεμένη με το άυλο, με συναισθήματα, με κόπους μιας ζωής. Κι είναι λογικό οι άνθρωποι σε αυτή τη χώρα να φοβούνται για την περιουσία τους, διότι δύσκολα θα μπορέσουν να ξαναχτίσουν έστω τη μισή με κάποια κρατική βοήθεια. Θα πάρουν ψίχουλα και θα καταλήξουν να στεγάζονται σε κάποιο στρατιωτικό θέρετρο για χρόνια, όπως συνέβη με τους πυρόπληκτους στο Μάτι, που έμεναν για μια τριετία σε Ζούμπερι και Νέα Μάκρη, και μετά θα τους διώξουν.

Αγελάδες τρέχουν να σωθούν στα Μποζαΐτικα Αχαΐας, βόρεια της Πάτρας. (Φωτογραφία: SOOC)
Η προβληματική ιεράρχηση «γεννά» περισσότερες φωτιές
Αλλά δε γίνεται, εν έτει 2025, να εξακολουθούμε να τοποθετούμε θεσμικά (και ατομικά ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού) την ανθρώπινη περιουσία δεύτερη και να έπεται το περιβάλλον, το φυσικό τοπίο, τα ζώα, τα οικοσυστήματα. «Ό,τι σωθεί από αυτά». Με αυτό το σκεπτικό πορεύεται το κράτος και όλα επαφίενται στην προσωπική πρωτοβουλία. Από πρωτοβουλία πυροσβεστών έχουμε δει το τελευταίο 24ωρο εικόνες με ζώα του δάσους, όπως χελώνες ή σκαντζοχοιράκια, να έχουν σωθεί. Με πρωτοβουλία απλών πολιτών είδαμε αυτή τη viral φωτογραφία με τον άνθρωπο που έχει αγκαλιάσει ένα πρόβατο, το έχει ανεβάσει στη μηχανή και το μεταφέρει μακριά από τις φωτιές.
Αν δε χαθεί ανθρώπινη ζωή, θεωρείται κάποιου είδους επιτυχία από την εκάστοτε κυβέρνηση. Μα, για χρόνια δεν ακούμε τη Νέα Δημοκρατία να «χτυπάει» στον ΣΥΡΙΖΑ τους 100 νεκρούς στο Μάτι; Λες και η απώλεια φυσικού περιβάλλοντος που έχει υποστεί η Ελλάδα μόνο την τελευταία 4ετία, δεν είναι αρκετή για να προκαλέσει σε βάθος χρόνου ανθρώπινη απώλεια.
Κοιτάμε μόνιμα τη μικρή εικόνα, το δέντρο, και αγνοούμε το δάσος. Δεν αντιλαμβανόμαστε το πώς συνδέονται όλα. Αν κάτι δεν έχει άμεση σχέση, δε μας αφορά. Αν πω εγώ ότι το δάσος που κάηκε σήμερα, θα έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθούν τα αναπνευστικά προβλήματα σε μία περιοχή και να πεθαίνουν άνθρωποι από αυτό, ή που δε θα ασχοληθεί κανείς ή που θα με πουν υπερβολικό και θα καγχάσουν.

Ένα άλογο στη Φιλιππιάδα στην Πρέβεζα, κάηκε ολόκληρο και είτε δεν έχει πεθάνει και βασανίζεται μέχρι να το βρουν και να του κάνουν ευθανασία, είτε υπέκυψε στα τραύματα και πέθανε. Δεν είναι αυτή απώλεια;
Ευτυχώς δε θρηνήσαμε θύματα. Μόνο που θρηνήσαμε. Απλά τα αγνοούμε κάθε φορά γιατί μάθαμε να είμαστε αλαζόνες απέναντι σε κάθε άλλη μορφή ζωής. Το χριστιανικό δόγμα που λέει πως όλα υπάρχουν για να εξυπηρετούν τον άνθρωπο. Το αντίθετο ισχύει όμως. Ο άνθρωπος εξελίχθηκε για να μπορέσει να εξυπηρετήσει τη διατήρηση της ισορροπίας της ζωής στον πλανήτη.
Όταν καταλάβουμε πως η αξία της δικής μας, της ανθρώπινης ζωής, δεν υπερέχει ποτέ της αξίας της ζωής ενός ζώου, ενός τετραγωνικού εκατοστού εδάφους, τότε και καλύτερα θα διαχειριζόμαστε τις φωτιές και σε ένα μονοπάτι αποκλιμάκωσης της κλιματικής κρίσης θα έχουμε μπει. Για να συμβεί όμως αυτό, χρειάζεται να αποδεχτούμε τη μεγάλη εικόνα. Να κάνουμε στην άκρη την άρνηση και τις ψευδαισθήσεις και να συνειδητοποιήσουμε πως το μότο «άσε με να κάνω τη ζωή μου, δεν ενοχλώ κανέναν», είναι μια τεράστια κουταμάρα. Κάθε μας πράξη έχει αποτύπωμα. Κάποιες πράξεις δε μπορούμε να τις αποφύγουμε. Αλλά το να αποκτήσουμε σφαιρική αντίληψη και να καταλάβουμε πως κάτι που κάνουμε εμείς εδώ, επιδρά άσχημα στη ζωή κάποιου άλλου κάπου αλλού, δεν είναι δύσκολο.

Η ψυχή του καθενός, η ατομική πρωτοβουλία και η διάθεση παρακίνησης, είναι αυτή που σώζει κάποιες από τις αβοήθητες μη ανθρώπινες ζωές.
Κάθε μας πράξη είναι κρίκος σε μια αλυσίδα που αρνούμαστε να δούμε
Όλη η Αφρική και η Ωκεανία υφίστανται αυτή τη στιγμή το αποτύπωμα των πράξεων της Δύσης σε επίπεδο οικολογικό. Το Τουβαλού σε λίγα χρόνια θα εξαφανιστεί μέσα στη θάλασσα. Όχι από μόνα τους, αλλά επειδή οι ΗΠΑ, η Ευρώπη, δεν έπραξαν τα απαραίτητα για να μην υπάρξει το +1.5 στην αύξηση της θερμοκρασίας.
Το ίδιο συμβαίνει και στο μικροπεριβάλλον, στα μικρά οικοσυστήματα. Η ανθρώπινη δραστηριότητα φέρνει ανισορροπία και καταστροφή. Μπορεί να μην το βλέπουμε με τα μάτια μας εκείνη τη στιγμή, αλλά υφαίνεται ο ιστός που θα οδηγήσει μελλοντικά στο να το δούμε και με τα μάτια μας. Απλά θα είναι αργά…
Πολλές φορές λέω σε κόσμο ότι η διαφθορά και ανομία σε επίπεδο εξουσίας, δε συμβαίνει γιατί αυτοί που είναι στην εξουσία πάνε με διάθεση να παρανομήσουν. Συμβαίνει γιατί γαλουχείται στην ελληνική κουλτούρα η ανοχή στην ανομία από τα πιο μικρά. Ακόμα και η ευκολία ανυπακοής στον ΚΟΚ ή οι «μιρκροφοροδιαφυγές», οδηγούν σε εξουσιάζοντες διεφθαρμένους. Από πού βγαίνουν οι υπουργοί; Από την κοινωνία. Δεν ήταν, πριν εκλεγούν ή αναλάβουν το αξίωμα, κάτι ανώτερο από εμάς. Άνθρωποι όπως εμείς. Είδαν όμως πως υπήρχε ανοχή στην ανομία γύρω τους και όταν ανέβηκαν στην εξουσία, ήταν πιο ελαστικοί στο να τη διαπράξουν. Το ίδιο θα κάναμε κι εμείς που τώρα τους κατηγορούμε.
Αυτό είναι μόνο ένα απλό παράδειγμα για το πώς κάτι που τώρα δεν το αντιλαμβανόμαστε και είναι, φαινομενικά, ασήμαντο, δημιουργεί τις συνθήκες για κάτι μεγάλο και σημαντικό. Έτσι είναι και στο περιβάλλον και τη σχέση του ανθρώπου με αυτό. Η ιεράρχηση που στηλιτεύω, μπορεί να μοιάζει ήσσονος σημασίας, κάτι αμελητέο, αλλά είναι ο μαριονετίστας που κινεί τις μαριονέτες της καταστροφής.
Γι’ αυτό, ας το πάρουμε επιτέλους απόφαση να αλλάξει η ιεράρχηση. Κάθε αλλαγή είναι δύσκολη. Αλλά αυτή η αλλαγή, άπαξ και γίνει, θα μας σώσει από πολλές φωτιές στο μέλλον.
Διαβάστε ακόμη: Σε μια άλλη χώρα, η δήλωση της Βούλτεψη θα ήταν ορθή




