Είδος «πολυτελείας» το σουβλάκι στα 4-5 ευρώ; Αμ δε…

Το σουβλάκι πάει ολοταχώς για να «φορέσει κουστούμι Armani», αντί για χαρμάνι.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τη συνακόλουθη ενεργειακή κρίση και κρίση στο εμπόριο τροφίμων και την κατασκευαστική αλυσίδα, έχει μπει για τα καλά στην ετήσια ατζέντα η άνοδος της τιμής στο σουβλάκι. Τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο (κάποιες φορές 2 και 3) ακούμε για νέες ανατιμήσεις προς τα πάνω. Είναι χαρακτηριστικό πως το 2022, προ εισβολής, το σουβλάκι το τυλιχτό, είχε κόστος από 2.8 ευρώ και κάτω, ενώ, από τότε, έχει διαρκώς ανοδική πορεία για να φτάσει σήμερα να κυμαίνεται μεταξύ 3.5 και 4 ευρώ. Σε κάποια μαγαζιά μπορεί να το βρεις ελαφρώς κάτω από 3.5, σε άλλα αρκετά πάνω από 4 ευρώ.

Χθεσινά ρεπορτάζ, θέλουν το σουβλάκι να εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ανόδου στα κόστη παραγωγής για τα βασικά του υλικά, με αποτέλεσμα από το φθινόπωρο η τιμή να αυξάνεται και το 2026 να είναι κανόνας το τυλιχτό στα 4.5 ευρώ, ίσως και στα 5 ή και πιο πάνω. Αυτή η πορεία δεν οφείλεται μόνο στην ενέργεια και στα κόστη παραγωγής, αλλά και σε περιόδους που τα κοπάδια έχουν μαζικές ασθένειες, με αποτέλεσμα η πηγή κρέατος να χάνει απόθεμα, άρα το διαθέσιμο να κοστίζει περισσότερο, για να μπορέσουν οι παραγωγοί να ρεφάρουν τη χασούρα. Τέτοια είναι αυτή η περίοδος, με αναφορές για άρρωστα κοπάδια από αγρότες, κάτι που θα μειώσει για ένα διάστημα και τα γαλακτοκομικά και το κρέας. Κι ενώ πέρσι πάλι, στη Θεσσαλία υπήρχε πρόβλημα με κοπάδια με πανώλη.

Ήταν ένα «θαύμα» που το σουβλάκι ήταν τόσο φθηνό μέχρι πρότινος.

Γιατί μας ενοχλεί η ανατίμηση μόνο στο σουβλάκι;

Πάμε όμως στο διά ταύτα: είναι είδος πολυτελείας και ακριβό το σουβλάκι στα 4-5 ευρώ;

Όλα είναι σχετικά. Ναι, αν το πάμε συγκριτικά με την τιμή του το 2022 ή και το 2010, είναι ακριβό και δυσβάσταχτο να πάρεις πια δύο τυλιχτά που έπαιρνες παλιότερα. Ένα και πολύ είναι. Το τι συνέβαινε όμως πριν 5-10-15 χρόνια, δεν οδηγεί κάπου. Πρέπει να δούμε το σουβλάκι στη σημερινή εποχή, στη σύγχρονη αγορά και σε σύγκριση με τα ανταγωνιστικά του προϊόντα.

Η πίτσα και το μπέργκερ, δύο βασικοί ανταγωνιστές για το τυλιχτό, έχουν κόστος άνω των 10 ευρώ η πρώτη (η απλή μαργαρίτα) και άνω των 8 ευρώ το δεύτερο. Αν βάλεις και πατάτες τηγανητές, τότε κάτω από 10-11 ευρώ, δεν δίνεις ούτε για το μπέργκερ -το μόνο μπεργκεράδικο που ξέρω να έχει το σκέτο μπέργκερ κάτω από 7 ευρώ, είναι το Burgernauts στο Παγκράτι. Για αυτά τα δύο δεν έχω ακούσει ποτέ διαμαρτυρίες για την τιμή τους. Οκ, η πίτσα με τα 8 κομμάτια είναι σαν να τρως 2 βαρβάτα τυλιχτά. Άρα, πάνω κάτω, ίδια τιμή και ποσότητα. Δεν αλλάζει όμως αυτό που λέω. Ποτέ δε μας ενόχλησαν οι ανατιμήσεις σε αυτά τα δύο. Να θυμίσω ότι πριν το 2020, το μπέργκερ με πατάτες ήταν στα 8 ευρώ και η πίτσα το ίδιο.

Πίσω στο 2015, ένα σουβλάκι δεν κόστιζε πάνω από 2.20. Το τυλιχτό. Το καλαμάκι ήταν στο 1.5 ευρώ.

Δεν υπήρξαν οι ίδιες αντιδράσεις, διότι το σουβλάκι απορροφούσε όλη την ενόχληση και τους κραδασμούς με τη value for money συνθήκη του. Ο Έλληνας θα μπορούσε να αντέξει να δώσει για πίτσα 15 ευρώ, αλλά στο σουβλάκι του δεν το δέχεται, δεν του το συγχωρεί. Είναι σαν μια αυτόβουλη κοσμική ισορροπία. Ας ανεβαίνουν αυτά που δεν τρώω συχνά και δεν είναι τόσο comfort, κι ας μείνει αυτό που τρώω στην ίδια τιμή.

Σε πολλές περιπτώσεις, ιδιοκτήτες σουβλατζίδικων, έχουν εξηγήσει πως με αυτό  που αντιμετωπίζουν από το 2022, το τυλιχτό θα μπορούσε άνετα να πάει μέχρι και στα 5 ευρώ και να ήταν απολύτως δικαιολογημένο, και να είχαν πάλι ελάχιστο κέρδος. Και αλήθεια είναι, διότι τα κόστη λειτουργίας ενός σουβλατζίδικου, που οι περισσότεροι δεν τα γνωρίζουμε, μπορεί να είναι και πάνω από 5 χιλιάδες ευρώ το μήνα, χώρια οι μισθοί των υπαλλήλων.

Η τιμή στο καλαμάκι είναι ίδια με την τιμή που είχε το τυλιχτό ως το 2022.

Και στα 5 ευρώ, πάλι το φθηνότερο street food

Προφανώς, το να πάει το τυλιχτό στα 5 ευρώ θα φέρει μια μείωση της κατανάλωσης, αλλά, όπως και τις προηγούμενες φορές που ανέβηκε η τιμή, μετά από λίγο καιρό η κατανάλωση θα επανέλθει. Ή, δε θα ευθύνεται η τιμή του που δεν επανήλθε, μα συνολικότερα η εποχή της ακρίβειας σε όλα.

Μου φαίνεται όμως παράδοξο, να επιβιώνουν τόσα μπεργκεράδικα και πιτσαρίες (τα πρώτα ειδικά, γράψαμε κι εδώ, γίνονται κάθε χρόνο όλο και περισσότερα), με αυτές τις τιμές, αλλά το σουβλάκι να είναι η κόκκινη γραμμή, εκεί που θα ενοχληθούμε και θα αντιδράσουμε. Ακόμα και ο έθνικ ανταγωνισμός, από την πρώτη στιγμή, κοστίζει πάντα πολύ παραπάνω από το σουβλάκι. Ένα μπουρίτο, για παράδειγμα, έχει τιμή τουλάχιστον 7 ευρώ και η ποσότητα-μέγεθος είναι σαν το τυλιχτό. Ένα σάντουιτς σε κάποιο bakery, από αυτά που τόσο αποθεώνουμε στην Αθήνα, όπως το Napul’e Focacceria ή το The Black Salami, δεν έχει λιγότερο από 8-9 ευρώ.

Δεδομένου του ανταγωνισμού, λοιπόν, το σουβλάκι είχε μεγάλο περιθώριο ανόδου και, ίσως, ακόμα να έχει λίγο ακόμα. Και στα 4.5-5 ευρώ να φτάσει σε όλη τη χώρα, πάλι θα είναι η πιο οικονομική επιλογή street food στην αγορά. Ίσως, εν τέλει, τόσα χρόνια, να ήταν ένα θαύμα που είχε κρατηθεί η τιμή του, ακόμα και στα 3.5 ευρώ.

Πλέον, αυτός που έπαιρνε 2 τυλιχτά, θα παίρνει 3 καλαμάκια.

Όχι, δεν είμαι λεφτάς και πλούσιος για να το γράφω αυτό. Κρίνω με βάση τη λογική, όσο κι αν πονάει τη δική μου τσέπη, όσο και όλων. Το σουβλάκι ήταν τόσα χρόνια σε μια άλλη εποχή, την ώρα που όλα ήταν ακριβά. Και τώρα, απλώς παίρνει τη θέση του σε επίπεδο κόστους αγοράς. Δεν ακρίβυνε το σουβλάκι, απλά έφτασε στα επίπεδα που έπρεπε να είναι από χρόνια πριν.

Διότι, η αγορά δεν ασχολείται με το πόσα έχουμε εμείς στην τσέπη μας. Η αγορά, δηλαδή οι επιχειρήσεις, κοιτούν πόσα ξοδεύουν, τι κέρδος έχουν και αν με αυτό το κέρδος είναι βιώσιμη η επιχείρηση. Απ’ ό,τι φαίνεται, δεν είναι όσο βιώσιμα τα πράγματα, όσο θα το ήθελαν. Γι’ αυτό και το σουβλάκι θα στρογγυλοκάτσει κάποια στιγμή στα 5 ευρώ και θα το συνηθίσουμε. Άλλωστε, το πρόβλημα δεν είναι ότι ακριβαίνουν κάποια προϊόντα. Είναι ότι ακριβαίνουν σε ρυθμό δυσανάλογο σε σχέση με το πόσο ενισχύεται το μέσο εισόδημα στην Ελλάδα. Ένας τουρίστας, όπως διαβάζω σε ρεπορτάζ, δε βρίσκει καθόλου «πολυτέλεια» τα 5 ευρώ. Αντιθέτως, τα θεωρεί νορμάλ τιμή, μάλλον χαμηλή.

Κι εδώ θα πω ότι είπα και για τη χωριάτικη: δε γίνεται να πάμε να δίνουμε σε άλλες χώρες 6-7-8 ευρώ για το street food τους (στη Γαλλία η σκέτη κρέπα έχει 3 ευρώ και εδώ η πίτα στο σουβλάκι που είναι 3 φορές πιο αφράτη και γεμάτη, έχει το πολύ ένα ευρώ), αδιαμαρτύρητα, ή να δίνουμε στη χώρα μας για street food από άλλες κουζίνες 10 ευρώ, και το σουβλάκι να μας πειράζει που θα πάει στα 4-5…

* Φωτογραφίες: SOOC

Διαβάστε ακόμη: Το old school σουβλάκι επέστρεψε

TAGS :
ακρίβεια σουβλάκι τιμή

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook