Mea culpa για τη χωριάτικη σαλάτα

Είναι εξαιρετικά πιθανό, να τρώμε τακτικά χωριάτικη σαλάτα όπου τα μόνα παραγόμενα στην Ελλάδα υλικά της, είναι η φέτα και το λάδι.

Όταν έγραφα πριν μερικές εβδομάδες εδώ, για το ότι η χωριάτικη σαλάτα πρέπει να κοστολογείται ως ένα premium πιάτο, ως ένα ύψιστο δείγμα της ελληνικής κουζίνας, δε φανταζόμουν τον χαμό και τις αντιδράσεις που θα έχει, αν και αντιλαμβανόμουν πως πρόκειται για πολύ αιρετική άποψη. Εξακολουθώ να την υποστηρίζω και το μόνο που θα άλλαζα στο κείμενο, είναι να καταστήσω ακόμα πιο σαφές πως μιλάω για την ελληνική χωριάτικη σαλάτα, γι αυτή δηλαδή που έχει τομάτα από την Ελλάδα, που έχει φέτα από παραγωγούς εντός Ελλάδας και που, γενικώς, τα υλικά της δεν είναι εισαγόμενα, αλλά στηρίζουν τον πρωτογενή τομέα της χώρας, που τα τελευταία χρόνια είναι χειμαζόμενος.

Όπως δε μπορούσα να φανταστώ την απήχηση του κειμένου, έτσι τότε δε γνώριζα ότι τα υλικά για τη σαλάτα-έμβλημα της ελληνικής κουζίνας τα εισάγουμε σε πολύ μεγάλο βαθμό, με την τελευταία 5ετία το ποσοστό να έχει εκτοξευθεί.

Διαβάζω έρευνα της Incofruit Hellas που θέλει τις εισαγωγές φρούτων και λαχανικών στην Ελλάδα να αυξήθηκαν κατά 3,48% στο εφτάμηνο του 2025, δηλαδή από Ιανουάριο μέχρι Ιούλιο, με συνολικά 480.070 τόνους να εισάγονται, με τις κυρίαρχες αγορές προέλευσης να είναι η Γερμανία, η Τουρκία και η Ολλανδία. Είναι, μάλιστα, αξιοσημείωτο πως τον Ιούλιο, έναν μήνα που η ελληνική τομάτα αφθονεί, εισήχθησαν 1.800 τόνοι από την Τουρκία, που είχε τη μερίδα του λέοντος στην αγορά.

Το ίδιο και χειρότερο συνέβη και με τα κρεμμύδια, όπου η εισαγωγή αυξήθηκε 17,66% σε σχέση με το 2024, με 9.886 τόνους από Αυστρία, Ολλανδία και Ινδία. Μόνο οι πιπεριές είχαν πτώση (σχεδόν 15% σε σχέση με το 2024), αλλά και πάλι κατέχουν μεγάλο μερίδιο στις εισαγωγές, με το Ισραήλ και την Ολλανδία να είναι οι πρώτες αγορές.

Την ώρα που ο μέσος Έλληνας αγρότης αντιμετωπίζει πολλά εμπόδια, ο όγκος των εισαγωγών γεννά έντονο προβληματισμό για το μέλλον του πρωτογενή τομέα στην Ελλάδα.

Μεγάλη αύξηση στην εισαγωγή οπωροκηπευτικών, με τις ντομάτες, τις πατάτες και τα κρεμμύδια να είναι τα περισσότερο εισαγόμενα.

Δεν είναι μόνο τα υλικά που έχει η χωριάτικη

Το 2025 είναι μια εξελικτική διαδικασία σε αυτό που συμβαίνει από το 2020. Τότε, οι εισαγωγές τομάτας ήταν στους 13.500 τόνους και το 2024 πήγε στους 30.000 τόνους, άννοδος 122% στην πενταετία. Οι πιπεριές εισάγονταν κατά 6.400 τόνους το 2020, πήγαν στους 7.500 τόνους το 2024. Τα κρεμμύδια έπιασαν το ζενίθ τους το 2023 με 26.700 τόνους, επήλθε όμως πτώση το 2024, στους 8.200 τόνους. Στα αγγούρια υπήρξε κατακόρυφη άνοδος, αν και σε πολύ χαμηλότερους αριθμούς, με τους 255 τόνους του 2020 να γίνονταιι 872 τόνοι το 2024.

Οι πατάτες, ένα λαχανικό στο οποίο η εγχώρια παραγωγή αντιμετώπισε πρόβλημα το 2024, ιδίως η πατάτα Νάξου, η εισαγωγή έφτασε από τους 160.700 τόνους στους 236.000 το 2024 και το 2025, μόλις στο 7μηνο, η εισαγωγή έχει πάει σχεδόν στους 192.000 τόνους, με την Αίγυπτο να κατέχει το 84,4%. Οι πατάτες, μάλιστα, ήταν το πιο εισαγόμενο λαχανικό στο πρώτο τρίμηνο του 2025, όπου η εισαγωγή είχε ελαφρά μείωση σε σχέση με το 2024. Ας μην επεκταθούμε και σε άλλα λαχανικά και φρούτα, όπως κολοκυθάκια, σπανάκι και μανιτάρια. Στα περισσότερα οπωροκηπευτικά οι εισαγωγές έχουν ανοδική πορεία.

Τα νούμερα αυτά μόνο ανησυχία μπορούν να προκαλέσουν, ιδίως σε μια εποχή που η κλιματική κρίση επηρεάζει αρκετά τον αγροτικό τομέα της χώρας, που όλοι οι συνεταιρισμοί και οι αγρότες αναζητούν νέες τεχνικές και νέες καλλιέργειες, που η ακριβή ενέργεια πλήττει την παραγωγή, που η γραφειοκρατία παραμένει ένα μεγάλο εμπόδιο, που η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πιο αυστηρή στους εγχώριους παραγωγούς σε σχέση με τους εισαγωγείς, ενώ και τα εργατικά χέρια φθίνουν διαρκώς, με τη μεγάλη στροφή των νέων στα τουριστικά επαγγέλματα.

Για του λόγου το αληθές, ενώ ο πρωτογενής τομέας συνεισφέρει το 3,9% του ΑΕΠ στην Ελλάδα και είναι υπερδιπλάσιος από τον μέσο όρο στην Ε.Ε. (1,6%), η παραγωγικότητα βρίσκεται 11% κάτω, με τον μέσο αγρότη στην Ελλάδα να παράγει  13.144 ευρώ ετησίως, έναντι 20.175 ευρώ του Ευρωπαίου συναδέλφου του.

Αν βάλουμε στην εξίσωση και την τάση να ελληνοποιούνται προϊόντα, στην ουσία, είναι πολύ πιθανό να τρώμε χωριάτικη σαλάτα που τα μόνα της υλικά που δεν έρχονται απ’ έξω, είναι η φέτα (που ευτυχώς δεν επιτρέπεται να την παράξει άλλος εκτός Ελλάδας, αν και συχνά μας  σερβίρουν λευκό τυρί Βουλγαρίας), οι ελιές και το λάδι.

Με αυτά τα δεδομένα, όχι πάνω από 10 ευρώ  δεν πρέπει να πωλείται η χωριάτικη, αλλά είναι να αρχίζουμε να σκεφτόμαστε μήπως πρέπει στα εστιατόρια να απαιτούμε να μας πουν από πού έχουν προμηθευτεί κάθε υλικό ή να αναγραφέται υποχρεωτικά στον κατάλογο.

 

Διαβάστε ακόμη: Είναι διακοπές αυτό που συμβαίνει στις Κυκλάδες ή πολλές μικρές Αθήνες;

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Button to top