Μήπως πρέπει να φάνε κανένα «χαστούκι» οι παραλίες και τα νησιά μας;

Η παραλία στο Ελαφονήσι στα Χανιά, κερδίζει συχνά πυκνά υψηλές θέσεις σε λίστες με τις καλύτερες παραλίες. Πόσο καλό της κάνει αυτό; (Φωτ. Ben Michel/Unsplash)

Έχω βρεθεί στην παραλία του Ελαφονησίου στα Χανιά 3 φορές. Έχω να πάω εκεί 9 χρόνια. Από την πρώτη μέχρι την τρίτη φορά ήταν εμφανές το πόσο αλλοίωνε την παραλία η πολυκοσμία, ο υπερπληθυσμός. Δε γνωρίζω πώς είναι τώρα το Ελαφονήσι, αλλά μπορώ να υποθέσω ότι αφού από το 2017 ο τουρισμός έχει ανέβει ακόμα περισσότερο, κι αφού έχουμε εισχωρήσει τόσο πιο βαθιά στην ψηφιακή εποχή όπου κάτι φτάνει στα μάτια εκατοντάδων χιλιάδων τουλάχιστον, μάλλον προς το χειρότερο θα έχει πάει.

Διάβαζα πριν λίγες ημέρες ότι το Ελαφονήσι αναδείχθηκε η καλύτερη παραλία στον κόσμο για το 2025, σύμφωνα με τα διεθνώς αναγνωρισμένα Travellers’ Choice Awards της TripAdvisor. Είναι η ίδια παραλία που σε περσινή λίστα του TripAdvisor βρισκόταν στην 7η θέση στον κόσμο για τις πιο πολύβουες και βρώμικες παραλίες.

Μαζί με το Ελαφονήσι, βλέπουμε κάθε χρόνο να αρχίζει από Μάρτιο-Απρίλιο αυτή η ανελέητη καταμέτρηση αναφορών ελληνικών νησιών και παραλιών σε ξένα μίντια, είτε πρόκειται για μέσα επιπέδου Guardian και Telegraph είτε για ένα ταξιδιωτικό blog κάποιου που στη χώρα του είναι σχετικά γνωστό και διαμορφώνει κάποια τάση. Κοινώς, ξύνουμε κάθε χρόνο τον πάτο του βαρελιού για να βρούμε άρθρα που θα περιέχουν τη λέξη «νησί», να πιάσουμε το keyword και το virality, και καταλήγουμε να αποθεώνουμε ή να αναπαράγουμε μια άκριτη αποθέωση ενός τόπου, η οποία είτε ίσχυε κάποτε και τώρα δεν ισχύει, είτε δεν ίσχυε ποτέ για τους ντόπιους και ήταν ένα παραμύθι για τους ξένους.

Βλέποντας τι έχει διαμορφώσει σε νησιά όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και η Πάρος, σύντομα και η Μήλος με την Τήνο, αυτή η ανάδειξη της αποθέωσης, αναρωτιέμαι μήπως χρειάζεται να πάρουμε τη δόξα από τα κλασικά εικονογραφημένα και να τη στρέψουμε αλλού. Είδαμε πόσο ψηλά σήκωσαν τον αμανέ αυτά τα νησιά και πόσο ξέφυγαν από τους ανθρώπους που τα επισκέπτονταν τόσα χρόνια πριν γίνουν απλησίαστα. Και βλέπουμε πως τα επαναφέρουν στο έδαφος τα «χαστούκια» της χαμηλής πληρότητας. Είναι άραγε καλύτερα να παραμείνει αυτός ο υπερτουρισμός στις ήδη «χαλασμένες» παραλίες και να τον περιορίζουμε εκεί ή καλύτερα να ωθούμε και προς άλλα, άγνωστα μέρη, ώστε να υπάρχει μια καλύτερη κατανομή, έχοντας όμως πάντα τον κίνδυνο μια «άθιχτη» παραλία να πληγεί κι αυτή από τον κόσμο που θα την επισκεφθεί; Μήπως η καλύτερη παραλία στον κόσμο, να γίνει η χειρότερη παραλία;

Η καλύτερη παραλία να γίνει η χειρότερη

Μήπως η Κίμωλος να μην έχει τα καθαρότερα και πιο κρυστάλλινα νερά στις Κυκλάδες; Μήπως η Σίφνος να μην έχει το καλύτερο φαγητό στις Κυκλάδες; Μήπως η Σύρος να μην αναγορεύεται ως το πιο φιλόξενο νησί; Κατανοώ ότι οι άνθρωποι στα νησιά βασίζονται πολύ σε αυτή την έξωθεν μαρτυρία για να έρθουν τουρίστες και να αφήσουν τον οβολό τους. Τι αξία έχει όμως κάτι τέτοιο αν αφήνουν τον οβολό και καταστρέφουν ένα φυσικό τοπίο; Ή αν εργάζονται όλη τη σεζόν άνθρωποι σε σκληρές συνθήκες, μέσα στο λιοπύρι, συχνά χωρίς ένα ρεπό για μέρες και μένοντας σε καταλύματα κακής ποιότητας; Ποια είναι η τουριστική επιτυχία ενός νησιού ή μιας παραλίας όταν όσοι τα επισκέπτονται δεν το απολαμβάνουν;

Μια πολύ πρόσφατη μελέτη του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, αναφέρει πως τα ξενοδοχεία και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης σε ορισμένα νησιά, κυρίως στο Αιγαίο, έχουν αναλογία 4/1 ανά κάτοικο. Αν μπουν και τα εξοχικά στην εξίσωση, τότε υπάρχουν νησιά στα οποία αντιστοιχούν έξι με οκτώ κλίνες ανά μόνιμο κάτοικο.

Σέριφος με 8, Σχοινούσα με 6.8, Αντίπαρος με 6.4 και Καστός με 6, ενώ σε έξι νησιά αντιστοιχούν 5 κλίνες σε κάθε κάτοικο (Ηρακλειά, Κύθνος, Κέα, Σίκινος, Μύκονος, Αμμουλιανή). Αν φτάνουμε δηλαδή στο σημείο η Καστός να έχει τόσες πολλές κλίνες, τότε σίγουρα χρειάζεται να «φάνε χαστούκι» κάποια νησιά και παραλίες. Υπάρχει και χειρότερο στατιστικό: Κουφονήσια, Παξοί και Πόρος έχουν 278, 246 και 217 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Ίσως, λοιπόν, αυτό το καλοκαίρι μια ξακουστή παραλία ή ένα νησί να χρειάζονται ένα «χτύπημα» στο πρεστίζ τους για να γίνει πιο ελεγχόμενος και υποφερτός ο τουρισμός σε αυτά.

TAGS :
νησιά παραλία

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook