Ενισχύει η σειρά Μεγάλη Χίμαιρα τον σεξισμό;

Το ντιμπέιτ γύρω από τη σειρά «Μεγάλη Χίμαιρα» δεν είναι μόνο ως προς το αισθητικό κομμάτι, αλλά και ως προς το αν οι τόσες ερωτικές σκηνές ενισχύουν τον σεξισμό ή αν είναι μια απόλυτα φεμινιστική προσέγγιση.

Ζούμε ξανά στο καλοκαίρι του 2024; Όχι. Αλλά ήταν αναμενόμενο ότι από τη στιγμή που θα κυκλοφορούσε η σειρά «Η Μεγάλη Χίμαιρα», θα ερχόταν ξανά στην επιφάνεια αυτή η συζήτηση. Ήταν εκείνο το καλοκαίρι που ένα άρθρο γνώμης στη Lifo, είχε προκαλέσει αλυσιδωτά άρθρα γνώμης σε όλη τη μπλογκόσφαιρα, με κάθε ψηφιακό μέσο που σέβεται τον εαυτό του και θέλει τα clicks, να σχολιάζει τα όσα έγραφε η αρθρογράφος και να παίρνει θέση για το κατά πόσο τελικά ήταν σεξιστής ο Καραγάτσης και λόγω αυτού θα πρέπει να φάει cancel.

Δε θυμάμαι να κατέληξε τελικά κάπου εκείνη η κουβέντα, που πήρε και τη μορφή αντιπαράθεσης, με τη μία πλευρά να παθαίνει επιφοίτηση και να αναφωνεί «ω ναι, πώς δεν το είχαμε σκεφτεί νωρίτερα εμείς οι hardcore να καταδικάσουμε τον Καραγάτση και να προχωρήσουμε σε αναθεωρητισμό», και την έτερη πλευρά να υποστηρίζει ότι «δε γίνεται να προσπαθούμε να κρίνουμε ανθρώπους του παρελθόντος και τις αντιλήψεις τους που διαμορφώθηκαν από το κοινωνικό πλαίσιο της εποχής».

Αυτή είναι μια πραγματικότητα. Είναι εύκολο να ζητάμε ετεροχρονισμένα από όλα τα είδωλα των παλαιότερων δεκαετιών να αντισταθούν στα κακώς κείμενα της κοινωνίας, αλλά επειδή το έκαναν κάποιοι, δε σημαίνει πως είναι απλό να το κάνουν όλοι. Τρανή απόδειξη γι’ αυτό ότι πάντοτε λίγοι πήγαιναν κόντρα στο παραδοσιακό και το άλλαζαν για να του δώσουν μια εκσυγχρονισμένη και πιο ανθρώπινη μορφή, να το ποτίσουν ενσυναίσθηση και σεβασμό.

Ναι, αν φέρουμε τον Καραγάτση σήμερα και μας γράψει το 10 σε sequel, θα τον πούμε σεξιστή. Αλλά 100 χρόνια πριν, τι συζήτηση να γίνει; Εδώ, όμως, το ζήτημα δεν είναι το έργο του, ο συγγραφέας ή το βιβλίο του Η Μεγάλη Χίμαιρα. Είναι η σειρά Η Μεγάλη Χίμαιρα που βασίζεται, μεν, στο βιβλίο, αλλά φαίνεται πως πολλοί είχαν την απαίτηση να αντιμετωπίσει αιρετικά το υλικό και με τον τρόπο τους οι σεναριογράφοι και συντελεστές να κατακεραυνώσουν τον «σεξισμό» του Καραγάτση, να τον απορρίψουν. Πώς απορρίπτεις κάτι που μπορεί να μην υπάρχει τελικά;

Σε μια εποχή που είναι 10 φορές πιο δύσκολο να είσαι γυναίκα, εκείνη παίζει τους άντρες στα δάχτυλά της, δε θέλει να ανήκει πουθενά και σε κανέναν, ακόμα κι όταν παντρεύεται.

Μεγάλη Χίμαιρα: Thumbs up ή Thumbs Down στις ερωτικές σκηνές;

Οι τόσες σκηνές ερωτικών πράξεων που είδαμε στα δύο πρώτα επεισόδια στο Ertfix -οι τηλεθεατές θα δουν το δεύτερο την Κυριακή- έριξαν λάδι στη φωτιά της κουβέντας περί σεξισμού και αρκετοί αναρωτήθηκαν ποια η χρησιμότητα τόσων σκηνών με κάπως πουριτανική οπτική.

Θέλω να γυρίσω τον χρόνο μερικά χρόνια πριν. Τότε που στο δυτικό σινεμά, δη το αμερικάνικο, αλλά και στις σειρές, ήταν πολύ συχνό το full frontal nudity ή το semi-nudity, αλλά ως επί το πλείστον για τις γυναίκες. Στο αμερικάνικο σινεμά ειδικά, έχουμε δει ελάχιστα ανδρικά πέη και πολλά γυναικεία στήθη ή και αιδοία. Αυτό έφερε μια αντίδραση που κορυφώθηκε με το κίνημα #MeToo και για ένα διάστημα πολλών ετών, ήταν απαγορευμένο στις σεξουαλικές σκηνές να φανεί γυναικείο στήθος ή και οπίσθια. Αυτό κάπως σα να έχει αλλάξει πάλι, αλλά είναι κάτι ρέον, κάτι δυναμικό που δε θα κατασταλάξει ποτέ.

Κι ο λόγος είναι ότι δεν υπάρχει κάτι το ξεκάθαρο. Στη μία πλευρά της διελκυνστίνδας στέκεται το επιχείρημα για την αντικειμενοποίηση του γυναικείου σώματος και την έκθεσή του στη male-driven μυθοπλαστική αφήγηση και στην άλλη πλευρά είναι το επιχείρημα της σωματικής χειραφέτησης, της απελευθέρωσης, της ενδυνάμωσης και της συνήθειας. Πράγματι, το να συνηθίζει το λάγνο ανδρικό μάτι στο γυμνό γυναικείο κορμί, τον κάνει να το απομυθοποιεί, άρα να το αντιμετωπίζει ως ένα ανθρώπινο σώμα κι όχι ως ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο θα επιτελέσει τις σεξουαλικές του ορμές. Ακόμα κι αυτό, βέβαια, είναι ένα πεδίο το οποίο ακόμα διερευνάται για το βαθμό στον οποίο ισχύει.

Η Φωτεινή Πελούζ διακρίνεται στην εμφάνισή της, στο βλέμμα της, από έναν ερωτισμό που ταιριάζει στην ηρωίδα του Καραγάτση και δε θα ήταν και λογικό να «φυλακιστεί» αυτός ο ερωτισμός.

Σίγουρα πάντως εκπέμπει μια δύναμη, μια ανεξαρτησία το να βλέπει μια γυναίκα μια άλλη γυναίκα να γδύνεται μπροστά στην κάμερα χωρίς ντροπή και να της ανήκει το σώμα της, να μη μπορούν να της το «κλέψουν» τα μάτια των τηλεθεατών.

Αν πρέπει να πάρω μια θέση ως προς τη Μεγάλη Χίμαιρα και τις σκηνές σεξ με τη Φωτεινή Πελούζο, μάλλον προς αυτή την άποψη θα πορευτώ. Ότι δηλαδή η Μαρίνα, η πρωταγωνίστρια του έργου του Καραγάτση, και στο βιβλίο και στη σειρά, έχει έναν επαναστατικό, έναν μάλλον φεμινιστικό χαρακτήρα.

Σε μια εποχή που είναι 10 φορές πιο δύσκολο να είσαι γυναίκα, εκείνη παίζει τους άντρες στα δάχτυλά της, δε θέλει να ανήκει πουθενά και σε κανέναν, ακόμα κι όταν παντρεύεται, και διαμορφώνει την ψυχολογία της γύρω από τη σεξουαλική της ικανοποίηση. Με κάποιους άντρες τη βασανίζει που δε μπορεί να νιώσει κάτι ιδιαίτερο και τους παρατά, ενώ εκείνοι θέλουν να είναι μαζί της.

Η Μαρίνα είναι μια γυναίκα με ήρεμη επιβλητικότητα, που προκαλεί μια απόγνωση ανημπόριας σε όσους άντρες απορρίπτει και τους καθιστά αδύναμους στο μάτι του παρατηρητή.

Η σειρά καταργεί σεξιστικά στερεότυπα

Αν η Μαρίνα, η ηρωίδα της σειράς, ήταν μια γυναίκα με φαλλοκρατικά πρότυπα, σίγουρα κάποιος άντρας από αυτούς που συναναστράφηκε, θα την είχε δείρει ή και σκοτώσει. Αντιθέτως, είναι μια γυναίκα με ήρεμη επιβλητικότητα, που προκαλεί μια απόγνωση ανημπόριας σε όσους άντρες απορρίπτει και τους καθιστά αδύναμους στο μάτι του παρατηρητή.

Η αποτύπωση αυτής της εξίσωσης είναι ένα από τα λίγα ωραία που βρίσκω στη σειρά που, όπως έγραψα κι εδώ, με κουράζει που έχει ελάχιστη ουσιαστική πλοκή και μόνο σκηνές σεξ. Προσωπικά, θα άλλαζα την ποσότητα των σεξουαλικών σκηνών και θα επένδυα περισσότερο στην ποιόητα και τη διάρκειά τους. Θα έδινα περισσότερο χώρο σε 2-3 και θα περνούσα στα πολύ γρήγορα τις υπόλοιπες. Θα προτιμούσα αυτές να τις ακούσω αφηγηματικά με το voice over από την πρωταγωνίστρια και το πλάνο να τη δείχνει σε κάποια περιπλάνησή της. Ίσως να είναι αυτό το αλλεπάλληλο που έκανε αρκετούς να μιλήσουν για «πορνό» και «χυδαιότητα».

Κατανοώ υπό ποία έννοια αναφέρεται και στ’ αλήθεια δε θέλω κι εδώ να μπούμε σε διαδικασία να υποτιμήσουμε ο ένας τον άλλο για τις απόψεις μας για τη Μεγάλη Χίμαιρα. Βλέπω αρκετό κατιναριό στα social με τον έναν να λέει «εσείς που βλέπετε Άγιο Έρωτα θιχτήκατε από τη Μεγάλη Χίμαιρα» και τον άλλο να λέει «αν είναι δυνατόν να σας αρέσει αυτή η τσόντα». Μη σας σοκάρω, αλλά μπορούν μια χαρά να υπάρχουν και αυτοί που δεν ψήνονται με τις σεξουαλικές σκηνές για άλλους λόγους, και αυτοί που τις βρίσκουν αισθητικά ωφέλιμες στην αφήγηση.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη ΕΡΤ (@ertofficial)

Αν κάτι κάνει, λοιπόν, η σειρά, είναι ότι αναδεικνύει την αυτονομία, τη δύναμη της γυναίκας και το ότι τελικά δεν υπάρχει δυνατό και αδύναμο φύλο, αλλά δυνατοί και αδύναμοι άνθρωποι ανάλογα με το συναισθηματικό κράτημα που έχει κάθε περίσταση. Αν είμαι ερωτευμένος με μια κοπέλα που δε με θέλει και μου το λέει με ειλικρίνεια, ο αδύναμος είμαι εγώ. Αν εκείνη θρέφει ένα βαθύ συναίσθημα που την ελέγχει κι εγώ δεν ανταποκρίνομαι σε αυτό, η αδύναμη είναι εκείνη.

Υπ’ αυτή την έννοια, θα έλεγα ότι η σειρά Μεγάλη Χίμαιρα, με το να μείνει πιστή στο βιβλίο, αναγνωρίζει στην ιστορία αυτή ότι έχει μια γυναίκα αιρετική για την εποχή της και για τους τόπους στους οποίους κινήθηκε, δη τον ελλαδικό χώρο, δη τη Σύρα. Μια γυναίκα που αυτοδιατίθεται κατά το δοκούν, που έχει επιχειρηματική βλέψη και χάρη σε αυτή, στο ότι επενδύει δηλαδή στο πλοίο, τη βλέπει και ο άντρας ως ισότιμη. Το σώμα που για πολλές είναι αιχμαλωσία, η Μαρίνα το κοινοποιεί σε τόσους άντρες, για να το κάνει αδιάφορο και από μια αντίθετη διαδρομή, τελικά να το δυναμώσει.

Αν κατάφερε μια γυναίκα 100 χρόνια πριν να ζήσει τον έρωτα χωρίς αλυσίδες και με όσους συντρόφους ήθελε η ψυχή της, γιατί να μη συμβεί σε καθολικό βαθμό και το 2026;

Ο μύθος της Πηνελόπης: Όταν υπήρχε ο Οδυσσέας ως ιδέα, όλοι ήθελαν να την «αιχμαλωτίσουν». ‘Οταν έγιναν πολλοί οι μνηστήρες, έπρεπε πρώτα να αιχμαλωτίσουν ο ένας τον άλλο και μέχρι να το καταφέρουν, θα είχαν αποδεκατιστεί, αν δεν τους προλάβαινε η επιστροφή του Οδυσσέα. Η Μαρίνα δεν έχει Οδυσσέα, έβαλε η ίδια όλους τους μνηστήρες στο κρεβάτι της και κέρδισε την αυτοδιάθεσή της με το να κάνει το σώμα της προσιτό σε πολλούς. Μέσα από αυτό το, σαφώς, πατριαρχικό πρίσμα, αναδύεται μια αχαλιναγώγητη γυναίκα που μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο, δη σεξουαλικής και σωματικής απελευθέρωσης.

Όχι μόνο ως προς το σώμα της γυναίκας, μα και ως προς το πνεύμα ανδρών και γυναικών που ακόμα και σήμερα επικρίνουν μια γυναίκα που έχει ερωτικές εμπειρίες με πολλούς άντρες και τη χαρακτηρίζουν ως ελαφρών ηθών. Αν κατάφερε μια γυναίκα 100 χρόνια πριν να ζήσει τον έρωτα χωρίς αλυσίδες και με όσους συντρόφους ήθελε η ψυχή της, γιατί να μη συμβεί σε καθολικό βαθμό και το 2026;

TAGS :
ΕΡΤ Καραγάτσης Μεγάλη Χίμαιρα σειρά σεξισμός

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook