
H ταυτότητά μας ήταν καλτ. Δεν έμοιαζε με καμία άλλη ευρωπαΐκή ταυτότητα, όπως τα παλιά χαρτονομίσματα, οι δραχμές, είχαν τη δική τους αισθητική.
Έπαψαν πριν 3 μέρες να ισχύουν για τα ταξίδια στο εξωτερικό οι παλιές ταυτότητες – ο κόσμος κάνει ουρές στα αστυνομικά τμήματα εδώ και εβδομάδες για να βγάλει νέα ταυτότητα ή και διαβατήριο.
Εγώ θα σας δώσω μια συμβουλή η οποία βέβαια είναι παράνομη: μην επιστρέψετε την παλιά σας ταυτότητα, όταν πάτε να βγάλετε καινούργια. Πείτε ότι την χάσατε.
Νομίζετε τώρα ότι θα σας πω κάποια θεωρία συνομωσίας για τσιπάκι και νούμερα του διαβόλου και λοιπά.
Καμία σχέση. Θέλω να σας μιλήσω για την ποιητική διάσταση της παλιάς ταυτότητας.
Πόσες φορές σε ένα φλερτ ζητήσατε την ταυτότητα του κοριτσιού ή σας ζήτησε εκείνη τη δική σας για να δείτε την παλιά φωτογραφία του άλλου και να θαυμάσετε ή να γελάσετε;
Σε πόσα ταξίδια σας συνόδευσε εκείνη η παλιά ταυτότητα; και πόσες φορές την κοίταξαν καχύποπτα διάφοροι σνομπ αστυνομικοί σε ξένα αεροδρόμια; Είχε κάτι το αξιολάτρευτα επαρχιώτικο εκείνη η ταυτότητα είναι αλήθεια. Την σήκωναν την κοίταζαν, μας ξανακοίταζαν εμάς τα ελληνόπουλα στο Charles de Gaule ξέρω εγώ.
H ταυτότητά μας ήταν καλτ. Δεν έμοιαζε με καμία άλλη ευρωπαΐκή ταυτότητα, όπως τα παλιά χαρτονομίσματα, οι δραχμές, είχαν τη δική τους αισθητική.

Η νέα ταυτότητα δεν παρουσιάζει γραφιστικό ενδιαφέρον ούτε διαθέτει δική της ελληνική οπτική υπογραφή. Ένα πλαστικό πραγματάκι σαν πιστωτική κάρτα. Το αποτέλεσμα είναι άχαρο.
Μια ταυτότητα με ρομαντισμό, με ψυχή
Ελληνική αισθητική: όπως τα παλιά πτυχία που ήταν κρεμασμένα στον τοίχο όταν πηγαίναμε στο γιατρό, τα παλιά γραμματόσημα βεβαίως, οι επιγραφές σε ξεχασμένους σταθμούς τρένων, ακόμα και κάποια κουτιά με λουκούμια ή αμυγδαλωτά από την Καβάλα ή την Άνδρο που έχουν επάνω τυπωμένα και τα μετάλλια που κέρδισαν σε κάποια διεθνή έκθεση το 1930.
Όλα αυτά, αγαπητά μου παιδιά, ειχαν μια αίσθηση μονιμότητας και μια αισθητική διαχρονικότητα. Όχι την αισθητική της κάρτας μέλους σε σουπερμάρκετ που χαρακτηρίζει την καινούργια μορφή ταυτότητας.
Η παλιά ταυτότητα πρέπει να σχεδιάστηκε από κάποιον ευσυνείδητο γραφίστα υπάλληλο, του υπουργείου Δημόσιας τάξης. Δεν θα μάθουμε ποτέ ποιος ήταν. Η μονοδιάστατη γαλάζια χρωματική παλέτα, η ασπρόμαυρη φωτογραφία και η αυστηρή γεωμετρική διάταξη των πληροφοριών δημιουργούσαν μια σύνθεση λιτή αλλά αναγνωρίσιμη, όπως τα παλιά πακέτα των τσιγάρων τα Καρελιά φίλτρο ας πούμε ή ο άσος Παπαστράτος.
Η υλικότητα του χαρτιού, οι σφραγίδες, οι χειρόγραφες υπογραφές, τα γραμμικά μοτίβα ασφαλείας τα λεγόμενα guilloché, ολοκλήρωναν ένα αντικείμενο που, πέρα από μέσο ταυτοποίησης, ήταν τεκμήριο ελληνικής γραφιστικής και τυπογραφικής κουλτούρας.
Και βέβαια μην ξεχνάμε ότι με τα χρόνια η παλιά ταυτότητα αποκτούσε τη δική της προσωπικότητα. Η πλαστικοποίηση ξεθώριαζε, οι άκρες άρχιζαν να ξεκολλούν, το χαρτί τσακίζοταν… Σχεδόν όλοι είχαμε κάποτε μια ταλαιπωρημένη ταυτότητα που εξείχε από την κωλότσεπη, με φθορές που έλεγαν μια ιστορία. Είχε μια οντότητα και ψυχή η παλιά. Υποδήλωνε πολλά για τη σχέση του κάθε ανθρώπου με τα πράγματα. Όσοι είχαν ταυτότητα με λεκέδες, με χαλασμένη πλαστικοποίηση ή με τα σημάδια του χρόνου πάνω, ήταν άνθρωποι που δεν αποχωρίζονταν, που δεν ενστερνίζονταν ότι κάτι που χάλασε, πρέπει να πεταχτεί. Υπήρχε ρομαντισμός.
Σε αντίθεση με την παλιά, η νέα ταυτότητα δεν παρουσιάζει γραφιστικό ενδιαφέρον ούτε διαθέτει δική της ελληνική οπτική υπογραφή. Διαφορετικά στοιχεία ασφαλείας, σύμβολα και πληροφορίες είναι στριμωγμένα χωρίς άποψη σε ένα πλαστικό πραγματάκι σαν πιστωτική κάρτα. Το αποτέλεσμα είναι άχαρο. Λείπει η τυπογραφική φροντίδα και εκείνη η αίσθηση συμβολισμού που έκανε την παλιά ταυτότητα αγαπησιάρικη.




