
Στον απέραντο χάρτη της κουταμάρας που βλέπουμε σε κάθε παραλία το καλοκαίρι, τα τελευταία χρόνια ήρθε να προστεθεί ένας ολόκληρος στόλος από ιδιωτικά σκάφη που μας παίρνουν την απόλαυση της θέας του ορίζοντα. (Φωτ. David Tip/Unsplash)
Γιατί πάμε κάθε καλοκαίρι στις παραλίες; Γιατί, πέραν της δροσιάς στην αφόρητη ζέστη, η παραλία είναι συνδεδεμένη με την ανεμελιά, με την ενατένιση, με την ονειροπόληση. Είμαστε συνδεδεμένοι με το υγρό στοιχείο οι άνθρωποι, αφού από αυτό ξεκινά η ζωή μας στην κοιλιά της μάνας μας. Ακούμε τη ροή του νερού και νιώθουμε να ενωνόμαστε με τη φύση. Αυτή η ονειροπόληση βασίζεται και στο απέραντο που απλώνεται μπροστά μας, στον ορίζοντα, στο ηλιοβασίλεμα, στη θάλασσα που φτάνει πιο πέρα από το μάτι και μας κάνει να φαντασιωνόμαστε κόσμους. Τα τελευταία χρόνια, κι αυτό το έχουμε χάσει σε αρκετές παραλίες, ιδίως στα νήσια.
Εδώ στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε τις παραλίες σαν προσωπικά μας κτήματα (δείτε εδώ). Και αυτό αποδεικνύεται από τη συμπεριφορά μας. Να, πριν λίγες ημέρες βρέθηκα στα Κύθηρα, στην παραλία Αβλέμονας, και δύο τύποι κάπνιζαν καθιστοί σε έναν βράχο και έριχναν τη στάχτη τους στο νερό. Και το έκαναν για 2 ώρες αυτό. Άλλοι θα παίζουν ρακέτες με τις ώρες. Άλλοι θα αφήνουν τα σκουπίδια τους στην άμμο. Άλλοι θα ουρλιάζουν ή θα βάζουν τέρμα τη μουσική τους και θα ενοχλούν τους γύρω τους. Άλλοι θα εξαπλώνονται με διάφορα συμπράγκαλα. Σε πολλές παραλίες θα βλέπουμε ξαπλώστρες να φτάνουν μέχρι το νερό.
Σε αυτόν τον χάρτη της ανθρώπινης κουταμάρας, ήρθε να προστεθεί το σκάφος. Τα σκάφη. Πολλά σκάφη. Πάρα πολλά. Στα νησιά πλέον, στις παραλίες τους, βλέπουμε κάθε χρόνο όλο και περισσότερα προσαραγμένα σκάφη κάπου στα ανοιχτά, σε απόσταση μερικών απλωτών. Στρέφεις το βλέμμα σου στο βάθος για να δεις εκεί που συναντά η θάλασσα τον ορίζοντα και αντ’ αυτού βλέπεις τον τάδε και τη δείνα να ξεπλένουν το αλάτι με το λάστιχο του σκάφους, τα παιδιά τους να βουτάνε και να ουρλιάζουν πέφτοντας, ανθρώπους να μοστράρουν τη χλιδή τους εν γένει.
Και δε μιλάω μόνο για τα ταχύπλοα που ειδικά μετά την πανδημία έχουν πολλαπλασιαστεί στις ελληνικές θάλασσες και αρκετά κοντά στις ακτές. Αναφέρομαι σε κανονικά ιδιωτικά γιοτ, μεσαίου μεγέθους και μεγάλου, τα οποία παρατάσσονται λες και έχουν συνεννοηθεί για να μη βλέπουμε τίποτα στο βάθος και το βλέμμα μας να τελειώνει εκεί που βρίσκονται. Σαν το Truman Show όπου ο Τζιμ Κάρεϊ βρήκε το τέρμα της θάλασσας, βρήκε την πόρτα και διέφυγε του ριάλιτι που παρακολουθούσε όλη του τη ζωή. Μόνο που για εμάς τους απλούς λουόμενους δεν υπάρχει πόρτα, ούτε διαφυγή.
Κάθε παραλία παραδίδει τα νερά της στα σκάφη
Οι μίνι κρουαζιέρες από λιμάνια σε παραλίες ή από παραλία σε παραλία, έχουν αυξηθεί, παρέες νοικιάζουν διαρκώς σκάφη για να περιπλανηθούν στο Αιγαίο και το Ιόνιο και φτάνουν να τα «παρκάρουν» σε απόσταση βολής από την εκάστοτε παραλία. Πλέον, στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων, του Ιονίου και του Αργοσαρωνικού, δε βρίσκεις εύκολα παραλία που να έχει «ελεύθερη» θέα. Σε όλες θα δεις μια στρατιά από γιοτ. Και να πεις ότι έχουν κάποια ομορφιά… Δεν είναι σαν τα παλιάς κοπής πλοιάρια και σκάφη που αποτυπώνουν και τον ελληνικό χαρακτήρα. Είναι τεχνολογικά θηρία, όλα ίδια, σαν πλέοντα ρομπότ.
Αν έχεις εντοπίσει κι εσύ μια αύξηση στα γιοτ, δεν είναι πλάνη, δε σε απατά το μάτι σου. Από το 2024 εντοπίζεται μια διαρκής άνοδος του μεριδίου της Ελλάδας στα ενοικιαζόμενα σκάφη στη Μεσόγειο και παγκοσμίως. Το καλοκαίρι του 2024 η Ελλάδα είχε το 30% της καλοκαιρινής αγοράς. Το 2025, το ποσοστό αυτό ήταν στο 40%. Το 2024, η Ελλάδα είχε μαζί με τη Γαλλία το 50% παγκοσμίως σε κρατήσεις ιδιωτικών σκαφών -πάνω από 3.000 σκάφη προσφέρει μόνο η Ελλάδα, αριθμός που την τοποθετεί στην πρώτη θέση παγκοσμίως. Η αγορά των γιοτ έχει μερίδιο περίπου 6 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία.
Επιπλέον, το 2021 άρχισε να διοχετεύεται στα νησιά ένα ποσό 260 εκατομμυρίων ευρώ σε 30 νησιά για να βελτιώσουν τις υποδομές τους σε μαρίνες και λιμάνια, ώστε να υποδέχονται σκάφη. Το 2027 αυτό το πρόγραμμα προβλέπεται να ολοκληρωθεί για να υπάρξει, ενδεχομένως, μια δεύτερη φάση χρηματοδότησης. Σε συνδυασμό με την κυβερνητική πολιτική, υπάρχουν και νομικές διευκολύνσεις προς τον τομέα αυτό, ώστε να ανθίσει, οι οποίες καθιστούν και την Ελλάδα την πιο συμφέρουσα οικονομικά αγορά, μαζί πάντοτε με τη φυσική της ομορφιά.
Τώρα, για ποια φυσική ομορφιά λέμε, θα ρωτήσετε, όταν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα τόσων σκαφών στη θάλασσα είναι ανυπολόγιστο και ζημιογόνο, ενώ δε μπορούμε να τη δούμε από την πετσέτα μας στην άμμο αυτή την ομορφιά…Και δίκιο θα έχετε που θα το ρωτήσετε.
Ομορφιά αγνοείται!
* Με στοιχεία από εδώ.




