Θα έπρεπε να μας προβληματίζει βαθύτατα αυτό που γίνεται στον Μπάλο της Κρήτης

Η παραλία του Μπάλου είναι εδώ και χρόνια έκθετη στον υπερτουρισμό. (Φωτ. Ελένη Αφιοντζή/Unsplash)

Δεν είναι μια και δυο οι φορές που έχουμε δει την παραλία του Μπάλου σε διεθνή αφιερώματα. Και κάθε φορά, αυτό παρουσιάζεται ως λόγος χαράς, σαν κάτι που αξίζει να το απολαύσουμε, να το περηφανευτούμε. Λες και δεν ξέρουμε ότι ζούμε σε χώρα που είναι ένα ξέφραγο αμπέλι τουριστικά και αν κάτι μαθευτεί σε πολλούς, μετά θα καταλήξει στην καταστροφή -τα έχω γράψει κι εδώ. Για τον Μπάλο, αυτό έχει ξεκινήσει από χρόνια, με ενορχηστρωτές τους ντόπιους που έχουν κάνει επιχειρήσεις μίνι κρουαζιερών από το λιμάνι της Κισσάμου για τον Μπάλο και τη Γραμβούσα, χωρίς περιορισμούς, χωρίς έλεγχο. Αυτό που έγινε viral χθες και προχθές ως εικόνα, είναι το αναμενόμενο αποτέλεσμα.

Είναι αρκετές οι παραλίες στην Ελλάδα που έχουν αλλοιωθεί από τον υπερτουρισμό. Στη δε Κρήτη οι περισσότερες. Το Ελαφονήσι είναι το πιο τρανό παράδειγμα, που έχει γίνει μια παραλία εμπορευματοποίησης.

Ο Μπάλος ήταν πιο προστατευμένος γιατί είναι πολύ πιο δύσκολη η διαδρομή με αμάξι, οπότε είναι προσβάσιμος μόνο με πλοίο, ενώ καθώς ανήκει σε προστατευόμενο δίκτυο Natura, είχε ένα δίχτυ ασφαλείας. Αυτό έχει από χρόνια κοπεί και το φετινό καλοκαίρι είδαμε το αποκορύφωμα. Ο Μπάλος θύμισε σε αρκετές ημέρες και ώρες Παγκράτι, με ουρές κόσμου να κατεβαίνουν από τα ιδιωτικά σκάφη για να περάσουν μερικές ώρες στην παραλία.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Julien (@warumpenny)

Το βίντεο πάνω στο οποίο βασίζεται από χθες η όλη κριτική ως προς την διαχείριση της παραλίας τουριστικά, σαφώς δεν είναι αρκετό δείγμα, αν μείνει κάποιος μόνο σε αυτό. Κάλλιστα θα μπορούσε να είναι κάτι μεμονωμένο ή να είναι παραπλανητικό, καθώς δείχνει απλά μια στιγμή συγκέντρωσης όλων των τουριστών. Αργότερα, που απλώθηκαν στην παραλία, το πλήθος δε θα φαινόταν υπερβολικό.

Τέτοιο επιχείρημα αναιρείται από το ότι τα στοιχεία δείχνουν πως ο Μπάλος, το Ελαφονήσι, τα Φαλάσαρνα, υποδέχονται τους θερινούς μήνες ως και 5.000 επισκέπτες καθημερινά, αριθμός που είναι πολύ μεγάλος, μεγαλύτερος από αυτόν που μπορούν να αντέξουν. Όχι μόνο αυτές οι παραλίες, αλλά κάθε παραλία. Έχω βρεθεί 3 χρονιές συνεχόμενες στον Μπάλο και το Ελαφονήσι και κάθε χρόνο η εικόνα ήταν όλο και πιο ασφυκτική. Κι αυτό έγινε πριν το 2019, που ακόμα η τουριστική ροή ήταν νορμάλ. Τα τελευταία 4 χρόνια, με τα 30+ εκατομμύρια τουριστών, με την Κρήτη να έχει το 2025 πάνω από 6 εκατ. αφίξεις, κι αυτές μόνο μέσω αεροδρομίου. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο επισκέπτονται το νησί 2 εκατομμύρια και βάλε τουρίστες.

Επομένως, αυτό που δείχνει το βίντεο, είναι η καταγραφή μιας άβολης πραγματικότητας που, κάποτε επιτέλους, θα πρέπει να οδηγήσει και σε αποφάσεις-τομές, όχι ημίμετρα, όπως αυτά που ακούγονται.

H εικόνα μιλάει από μόνη της. (Φωτ. Marina T/Unsplash)

Στο έλεος του πρόσκαιρου χρήματος κάθε παραλία

Η Καθημερινή αναφέρει σε ρεπορτάζ της ότι οι αρχές της Κισσάμου έχουν ένα σχέδιο που θα εφαρμοστεί από το 2027 ώστε να περιορίσουν τους ημερήσιους επισκέπτες σε δημοφιλείς προορισμούς της δυτικής Κρήτης. Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι η θέσπιση υποχρεωτικού συστήματος ηλεκτρονικών κρατήσεων, μέσω του οποίου οι επισκέπτες θα πρέπει να κλείνουν εκ των προτέρων συγκεκριμένη ημερομηνία και χρονικό διάστημα για την επίσκεψή τους.

Το σχέδιο προβλέπει τον καθορισμό ενός ανώτατου αριθμού επισκεπτών για κάθε προορισμό, ώστε ο υπερβολικός αριθμός τουριστών να μην προκαλεί περιβαλλοντική υποβάθμιση και να μην επιβαρύνει υπέρμετρα τις τοπικές υποδομές. Τα μέτρα θα απαιτήσουν συνεργασία μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος, της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Κισσάμου.

Πανοραμική λήψη που δείχνει τα πλοία και σκάφη που κινούνται στην παραλία, συν τις ομπρέλες και τις ξαπλώστρες. (Κώστας Φωτιάδης/Unsplash)

Είναι σαφώς κατανοητό πως γύρω από τις κρουαζιέρες αυτές έχει χτιστεί ένα δίκτυο, άνθρωποι βασίζουν τον προϋπολογισμό τους σε αυτές, αυτό όμως κάποτε θα πρέπει να πάψει να είναι επιχείρημα. Το ότι διαμορφώθηκε μια μικροοικονομία σε διάφορους τόπους, βασισμένη στην ασύδοτη εκμετάλλευση του φυσικού τοπίου, δε σημαίνει πως θα συνεχίζεται εσαεί, για να μην προκληθούν προβλήματα σε όσους βγάζουν τα προς το ζην έτσι.

Ο τουρισμός και τα επαγγέλματα που λειτουργούν κάτω από την ομπρέλα του, χρειάζονται μια συνολική και βαθύτατη αναθεώρηση. Πρέπει το κράτος, οι τοπικές αρχές, εμείς οι ίδιοι να δούμε τα οφέλη και τις ζημιές σε μακροπρόσθεσμο επίπεδο και με μόνο μέλημα την προάσπιση του φυσικού τοπίου να πάρουμε αποφάσεις, ακόμα και τέτοιες που να μας ξεβολεύουν, να μας στερούν χρήματα. Γιατί είναι καλύτερη μια πρόσκαιρη στέρηση χρημάτων που σε βάθος χρόνου θα μας γυρίσουν περισσότερα, παρά το πρόσκαιρο κέρδος που, αν συνεχιστεί με αυτούς τους ρυθμούς, θα έχει ανεπανόρθωτη οικονομική ζημιά στο μέλλον.

Ακόμα κι αν χρειαστεί να υπάρχουν διαστήματα απαγόρευσης πρόσβασης σε μια παραλία όπως ο Μπάλος, θα πρέπει να γίνει. Κι αυτό δεν αφορά μόνο τις παραλίες και τα νησιά. Αφορά πρωτίστως αυτά, γιατί εκεί είναι ακόμα λιγότερο αλλοιωμένοι οι τόποι σε σχέση με την Αθήνα, είναι όμως κάτι που θα πρέπει να εξεταστεί σε όλη τη χώρα και να γίνει μια «ισοπέδωση» που θα θέσει τις βάσεις για μια νέα, πιο βιώσιμη εποχή.

TAGS :
Κρήτη Μπάλος παραλία υπερτουρισμός

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook