Σημαντική απόφαση: άνοιξε ξανά η πόρτα της Αγγλίας για τους νέους της Ευρώπης

Η αποχώρηση της Βρετανίας από την Ε.Ε. είχε άμεσα αποτελέσματα στη ζωή χιλιάδων νέων φοιτητών (φωτογραφία: PA).

Περπατώντας χθες στους ήσυχους δρόμους του Whitehall, της καρδιάς της πολιτικής εξουσίας στο Λονδίνο, και ρίχνοντας μια ματιά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στους πάγκους του Westminster, ένιωσα να επιστρέφω – νοερά τουλάχιστον – στην περίοδο 2016–2019. Τότε που η λέξη Brexit δεν ήταν απλώς σημείο πολιτικής διαμάχης, αλλά υπαρξιακή αγωνία για την ευρωπαϊκή ταυτότητα του Ηνωμένου Βασιλείου. Χθες, σχεδόν μία δεκαετία μετά το δημοψήφισμα, καταγράφηκε ένα μικρό αλλά όχι ασήμαντο βήμα επαναπροσέγγισης. Και επιτρέψτε μου την αισιοδοξία: ίσως είναι και προοίμιο κάποιου μεγαλύτερου.

Η Σύνοδος Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ηνωμένου Βασιλείου πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό Lancaster House, εκεί όπου κάποτε υπεγράφησαν οι συμφωνίες ανεξαρτησίας πρώην αποικιών. Ο Κιρ Στάρμερ και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια ατμόσφαιρα προσεκτικής συνέργειας, ανακοίνωσαν μια σειρά από συμφωνίες: από τα αλιευτικά δικαιώματα στο Κανάλι της Μάγχης, ως την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας και την αναβάθμιση του Trade and Cooperation Agreement. Κανένα από αυτά δεν είναι ακόμα οριστικό – και, ως γνωστόν, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες.

Ωστόσο, ένα μέτρο ξεχώρισε για τη γενναιοδωρία του πνεύματός του – και τις προοπτικές που ανοίγει. Η ελεύθερη μετακίνηση νέων πολιτών μεταξύ 18 και 30 ετών μεταξύ Βρετανίας και Ε.Ε. για εργασία, σπουδές ή παραμονή έως και 3 έτη, χωρίς την ανάγκη για επαγγελματική βίζα. Μπορεί να μην πρόκειται για πλήρη επιστροφή στην freedom of movement, όμως είναι ό,τι πιο κοντινό έχουμε δει από το 2021. Και είναι απολύτως αναγκαίο.

Η αποχώρηση της Βρετανίας από την Ε.Ε. είχε άμεσα αποτελέσματα στη ζωή χιλιάδων νέων – και των Ελλήνων ανάμεσά τους. Από το 2020 έως το 2023, οι αιτήσεις φοιτητών από την Ε.Ε. για βρετανικά πανεπιστήμια μειώθηκαν κατά 53%, ενώ ο αριθμός των νέων Ελλήνων που ζουν στο Λονδίνο μειώθηκε κατά περίπου 40% σε σχέση με τα προ του Brexit επίπεδα. Από τις 26.000 άδειες εργασίας που εκδόθηκαν το 2023, μόλις 1.200 αφορούσαν πολίτες της Ε.Ε. εκτός Ιρλανδίας — η πλειονότητα σε εξειδικευμένους τομείς όπως η τεχνολογία και η ιατρική.

Με απλά λόγια: για έναν Έλληνα πτυχιούχο χωρίς εργοδοτική χορηγία, η μετεγκατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει καταστεί σχεδόν αδύνατη.

Η νέα συμφωνία επιχειρεί να αναστρέψει αυτή την πορεία. Δεν είναι μόνο ζήτημα ευκαιριών για τους νέους· είναι και ζήτημα πολιτισμικής επανένωσης. Το Λονδίνο δεν είναι πια το ίδιο χωρίς τους Ευρωπαίους του. Το South Kensington έχει χάσει την παλιά του γαλλική αίσθηση, το Bayswater δεν σφύζει από φοιτητές του LSE, και το Turnpike Lane δεν θυμίζει πια τις κυριακάτικες ελληνικές αγορές. Το West Hampstead, κάποτε φέουδο της γερμανόφωνης κοινότητας, τώρα αντηχεί πιο σιωπηλά. Η πόλη έγινε πιο μοναχική, πιο αυστηρή, πιο ξένη. Η συμφωνία υπόσχεται μια ένεση ζωής και πολιτισμού.

Δεν πρέπει όμως να τρέφουμε αυταπάτες. Η εποχή της πλήρους ευρωπαϊκής συμμετοχής έχει παρέλθει, και η επιστροφή της Βρετανίας στην Ε.Ε. δεν είναι ούτε πιθανή ούτε επιθυμητή από πολλούς — ούτε εδώ, ούτε στις Βρυξέλλες. Στην ίδια τη Βρετανία, ισχυρές δυνάμεις εντός των Τόρις αλλά και των Εργατικών παραμένουν καχύποπτες προς κάθε «επαναπροσέγγιση». Ωστόσο, η γεωγραφία – και η ιστορία – είναι ισχυρότερες από τη ρητορική. Η Βρετανία δεν βρίσκεται στην άλλη άκρη του κόσμου. Βρίσκεται στην άλλη άκρη της γραμμής του Eurostar. Κοινές αναφορές, κοινές γενιές, κοινές ζωές μάς ενώνουν.

Ίσως λοιπόν η πιο ρεαλιστική φιλοδοξία δεν είναι η επιστροφή στην παλιά σχέση, αλλά η διαμόρφωση μιας νέας, ειλικρινούς και λειτουργικής συγκατοίκησης. Κι αν η πολιτική ξεκινά από το εφικτό, τότε ας χαιρετίσουμε τη χθεσινή συμφωνία ως το πρώτο βήμα προς το αυτονόητο: ότι Ευρώπη χωρίς Βρετανία είναι ελλιπής, και Βρετανία χωρίς την Ευρώπη – λιγότερο φωτεινή.

Διαβάστε ακόμα: Το άβατο της Οξφόρδης και το μπάχαλο των ελληνικών πανεπιστημίων.

TAGS :
brexit Αγγλία

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook