Golden Visa: Ο Αθηναίος γίνεται θυσία στον βωμό του «έσοδα στη χώρα»

Από την αστικοποίηση και την αποκέντρωση στο Gentrification και την εποχή της Golden Visa. Η Αθήνα είναι «ασφυκτική» και όχι μόνο λόγω του καύσωνα. (Φωτογραφία: Chatgpt)

Από πολύ μικρός, θυμάμαι να συζητάμε για την αστικοποίηση και την αποκέντρωση. Πόσες και πόσες εκθέσεις στο σχολείο για αυτό το ζήτημα..; Η ανάγκη να υπάρξει μια αποσυμφόρηση στην Αθήνα και να ενισχυθούν άλλοι τόποι με ανθρώπινο δυναμικό, καθιστούσε την αποκέντρωση ζωτικής σημασίας για την κοινωνική εξέλιξη. Στα ενήλικα χρόνια μου, ιδίως τα τελευταία χρόνια, τις δύο αυτές λέξεις αντικατέστησε το Gentrification που είναι, με μια πιο βάρβαρη αποτύπωση, η απομάκρυνση των ντόπιων από τις γειτονιές τους λόγω της αναδόμησης σπιτιών, που φέρνουν νεότερο κόσμο, πιο πλούσιο, άρα έρχονται και νέα μαγαζιά που σβήνουν τον παραδοσιακό χαρακτήρα. Κοινώς, ξενοδοχεία, μπαρ κι εστιατόρια, fancy μαγαζιά, Airbnb σπίτια και Golden Visa.

Μια πολλαπλή απειλή για τον μέσο Αθηναίο και την πλειοψηφία των γειτονιών στο κέντρο της πόλης και στα νότια προάστια. Το βλέπουμε στις μέσες τιμές που έχουν τα ενοίκια ή στην αγορά ακινήτων, ακόμα και σε περιοχές που θεωρούνταν πάντοτε λαϊκές, όπως ο Υμηττός, η Καισαριανή, ο Βύρωνας, το Μεταξουργείο, ο Νέος Κόσμος. Αλλάζουν πλήρως και καθίστανται απλησίαστες (πάνω από 11 ευρώ το τετραγωνικό στα ενοίκια σε Παγκράτι και Νέο Κόσμο, πάνω από 13 ευρώ στο Κουκάκι, πάνω από 10 ευρώ  η Καισαριανή, στα 12 ευρώ στου Γουδή) για να μείνουν όσοι έμεναν ήδη εκεί, αλλά και για να βρουν «καταφύγιο» όσοι «εκδιώκονται» από τις δικές τους γειτονιές.

Αφήνω προς το παρόν στην άκρη τα μπαρ κι εστιατόρια, και εστιάζω στην τριπλή απειλή που δίνει ώθηση προς τα πάνω στις τιμές στην αγορά ακινήτων.

Οι κλειδοθήκες των Airbnb σπιτιών έχουν γίνει κανόνας στην Αθήνα. (Φωτογραφία: Sooc)

Από τα Airbnb στην Αθήνα της Golden Visa

Πρώτα, ήταν η ραγδαία άνοδος των Airbnb σπιτιών στην Αθήνα. 11.000 σπίτια βρίσκονται σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, με γειτονιές όπως Κουκάκι και Παγκράτι να κατέχουν τη μερίδα του λέοντος. Τα τελευταία 2 χρόνια ακούμε διαρκώς για μέτρα που θα παρθούν για τον περιορισμό τους, με απαγόρευση εισαγωγής στις πλατφόρμες τέτοιου τύπου για συγκεκριμένες περιοχές. Πολλά τα λόγια, ειδικά διά στόματος δημάρχου κ. Χάρη Δούκα κάπου μετά το Πάσχα, αλλά οι αποφάσεις διαρκώς καθυστερούν – καλά, από τον εν λόγω έχουμε χορτάσει από λόγια. Επιπλέον, υπάρχει και μια ανησυχία για την αποτελεσματικότητά τους, δεδομένου ότι σε άλλες πόλεις, δεν έδειξαν να έχουν αποτέλεσμα.

Μετά, ήρθαν τα ξενοδοχεία, δη τα boutique hotels ή τα 5άστερα που έχουν εξαπλωθεί στο κέντρο και στα νότια προάστια. Κι η μεταφορά των 5 υπουργείων στον χώρο της Πυρκάλ, που θα απελευθερώσει κτήρια στο κέντρο της Αθήνας, αυτό έχει ως απώτερο σκοπό. Να ανοίξουν νέα ξενοδοχεία για να εξυπηρετήσουν το πλάνο για την τουριστική άνοδο της πρωτεύουσας, η οποία από πέρσι αποτυπώνεται στις περισσότερες διανυκτερεύσεις των τουριστών και στο ότι το καλοκαίρι δεν είναι ένας ενδιάμεσος σταθμός για τα νησιά.

Και, για να ολοκληρωθεί η «ασφυξία» του μέσου Αθηναίου, τα τελευταία χρόνια έχουμε και το πρόγραμμα Golden Visa. Δειλά δειλά υπάρχει από το 2014, αλλά το μάθαμε για τα καλά και το ακούμε συχνά μετά την πανδημία. Στοιχεία που κυκλοφόρησαν πριν λίγες ημέρες, δείχνουν ότι στο πρώτο τετράμηνο του 2025, είχαμε 25% άνοδο στις αιτήσεις στο πρόγραμμα Golden Visa, που έχει αποφέρει έσοδα στη χώρα άνω των 5.5 δισ. ευρώ σε μια δεκαετία. Κι αφού το Κολωνάκι ή η Κυψέλη μπούκωσαν, οι ξένοι επενδυτές που θέλουν με τη Golden Visa να λάβουν τα προνόμια της ελεύθερης μετακίνησης εντός Ε.Ε., στράφηκαν σε γειτονιές που ήταν άθικτες. Να σου ο Βύρωνας, η Καισαριανή, η Νέα Σμύρνη, το Παγκράτι κι εδώ.

Πανταχόθεν βάλλεται ο Αθηναίος στην προσπάθειά του να ξετρυπώσει ένα νορμάλ σπίτι να μείνει, που να μπορεί να αντεπεξέλθει στις οικονομικές του απαιτήσεις. Με μέσο μισθό τα 1.000 ευρώ, το να δίνεις 600 ευρώ για 50 τετραγωνικά, συν άλλα 100-150 ευρώ σε πάγια έξοδα και να καλείσαι με 300-400 ευρώ να βγάλεις σούπερ μάρκετ και τη διασκέδασή σου μες στο μήνα, είναι ορισμός της ασφυξίας. Και του διωγμού. Πρώτα θα αρχίσει η συσσώρευση σε άλλες γειτονιές και μετά η αποχώρηση από την Αθήνα. Μπορεί αυτή η συνθήκη που γίνεται με βιαιότητα να οδηγήσει σε κάτι καλό; Μπορεί. Μέχρι να το δούμε όμως, θα αναρωτιόμαστε πού θα καταλήξει η Αθήνα.

Ενοικιάζεται. Πωλείται. Ενοικιάζεται. Πωλείται. Δύο ετικέτες που ίσως δε βλέπουμε τόσο συχνά σε λίγο καιρό στους δρόμους, γιατί όλα θα έχουν πωληθεί μέσω Golden Visa. (Φωτογραφία: Sooc)

Μια ασύμμετρη απειλή για τον Αθηναίο

Στο πρόγραμμα Golden Visa, Κινέζοι, Ισραηλινοί και Τούρκοι κυριαρχούν στις αιτήσεις και στις επενδύσεις, με το όριο των 250.000 ευρώ να αποδεικνύεται εύκολος στόχος για το portfolio ανθρώπων από αυτές τις χώρες. Πρόσφατη έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών πιστοποίησε το πόσο αυξάνει το πρόγραμμα της Golden Visa τις τιμές ενοικίων και αγοράς κατοικιών στην Αθήνα. Κι όχι μόνο. Η έρευνα αποτυπώνει πως οι κατασκευαστικές φτιάχνουν σπίτια με πρώτο στόχο να τα δώσουν στο πλαίσιο της Golden Visa. Κι άλλες εταιρείες προχωρούν σε αγορές σπιτιών για να τα ανακαινίσουν και να τα μοσχοπουλήσουν.

Αυτό δε συμβαίνει μόνο στην Αθήνα ή την Αττική συνολικά. Σε χαμηλότερο βαθμό, μα με εξίσου αυξητική τάση, σημειώνεται στην Πελοπόννησο, τη Θεσσαλονίκη, τις Κυκλάδες (ιδίως στην Πάρο), τη Ρόδο, την Κρήτη και την Κέρκυρα. Σε βάθος χρόνου, η Καβάλα φαίνεται να μετατρέπεται σε πόλο έλξης.

Να ζωγραφίσουμε λίγο τον πίνακα πιο συγκεντρωτικά; Ξενοδοχεία. Airbnb. Golden Visa. Εστίαση. Κτήρια που παραμένουν ανενεργά από το κράτος και δεν ενεργοποιούνται για να αυξηθεί η διαθεσιμότητα χώρων. Πυρκαγιές που καταστρέφουν σπίτια και οδηγούν σε χρήση άλλων κατοικιών ή απομακρύνουν από οικισμούς τους ανθρώπους και τους φέρνουν σε πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές με λιγότερο κίνδυνο να χάσουν το βιός τους. Κι όλο αυτό είναι ένας φαύλος κύκλος. Ο μέσος Αθηναίος, για να ανταποκριθεί στο δυσβάσταχτο κόστος ζωής, προσπαθεί να ξεζουμίσει την αγελάδα που λέγεται «σπίτι», οπότε «χτυπάει» στα ενοίκια ή το κάνει Airbnb. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη ζήτηση στα σπίτια που είναι για μακροχρόνια μίσθωση, όπου οι ιδιοκτήτες ανεβάζουν την τιμή λόγω της ζήτησης. Αδιέξοδο.

Πώς αντεπεξέρχεται κάποιος σε όλο αυτό αν δεν έχει μίνιμουμ μισθό στα 2.000 ευρώ; Η ερώτηση των δισεκατομμυρίων…

Διαβάστε ακόμη: Είναι χαιρέκακοι όσοι «απολαμβάνουν» την πτώση Σαντορίνης-Μυκόνου;

TAGS :
AirBnB Golden Visa Αθήνα ενοίκια ξενοδοχεία σπιτια

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook