Ένας « Superman» της αριστεράς: Ποιος είναι ο Ζόραν Μαμντάνι;

«Να ξαναχτίσουμε την πόλη για τους ανθρώπους της». Με αυτό το μότο, ο Ζόραν Μαμντάνι γίνεται ο νέος Υπερήρωας της Νέας Υόρκης.

Η Νέα Υόρκη, εγγεγραμμένη στο διεθνές συλλογικό υποσυνείδητο ως εξέχον προϊόν της αμερικανικής κουλτούρας (Broadway, εστιατόρια, τέχνες), έχει υπάρξει πολλές φορές σκηνικό υπερπαραγωγής στην παγκόσμια πολιτική. Από τα σκαλοπάτια του δημαρχείου της ξεκίνησαν οι φιλόδοξοι που ήθελαν να φτάσουν μέχρι τον Λευκό Οίκο αλλά απέτυχαν: Τζουλιάνι και Μπλούμπεργκ τις τελευταίες δεκαετίες. Σήμερα, τη θέση του φιλόδοξου πολιτικού με βλέψεις για την εθνική-ομοσπονδιακή σκηνή δεν τη διεκδικεί ένας λευκός μεσήλικας εκατομμυριούχος, αλλά ένας λεπτός, μελαχρινός τριαντάρης μουσουλμάνος γεννημένος στην Ουγκάντα, που στις ελεύθερες ώρες του γράφει πολιτικό ραπ και υπερασπίζεται τους ενοικιαστές των διαμερισμάτων της Αστόρια.

Πριν από λίγα χρόνια, το υποθετικό σενάριο ενός μουσουλμάνου υποψήφιου δημάρχου στην πόλη της Ενδεκάτης Σεπτεμβρίου θα φάνταζε σχεδόν αδιανότητο. Ο κόσμος, όμως, αλλάζει και κινείται προς νέες, απρόβλεπτες κατευθύνσεις…

Βεβαίως, ο Ζόραν Κουάμε Μαμντάνι δεν είναι ακόμη δήμαρχος, αλλά αν όλα συνεχίσουν όπως δείχνουν (μεταξύ αυτών και πολλές δημοσκοπήσεις), ίσως να γίνει. Γεννημένος στην Καμπάλα, γιος της Ινδής σκηνοθέτριας Μίρα Νάιρ και του στοχαστή Μαχμούντ Μαμντάνι, μεγάλωσε στο Μανχάταν, σπούδασε σε κολέγιο του Μέιν και έμαθε νωρίς να μιλάει στο κοινό του δρόμου. Μπήκε στην πολιτική από την πλευρά των ενοικιαστών: με πλακάτ, αιτήματα για «προσιτή στέγαση» και υποσχέσεις πως το μετρό της Νέας Υόρκης θα έπρεπε να είναι δωρεάν (όπως και η υγεία και η εκπαίδευση). Ευγενείς υποσχέσεις, που έχουν δώσει κατά καιρούς και άλλοι πολιτικοί…χωρίς μεγάλη επιτυχία.

Στις εκλογές για την Πολιτειακή Συνέλευση το 2020, ο Μαμντάνι δεν νίκησε απλά τον αντίπαλό του: τον κατατρόπωσε με την άνεση κάποιου που ήξερε ότι έχει τη γενιά του μαζί του. Από τότε, έγινε σύμβολο για τους Democratic Socialists of America – την αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος που δεν φοβάται να πει τη λέξη «σοσιαλισμός» δημόσια. Είναι, βέβαια, η ίδια πτέρυγα που ηττήθηκε κατά κράτος στις περσινές προεδρικές εκλογές…

Πριν από λίγες εβδομάδες, ο Μαμντάνι κέρδισε το χρίσμα για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης με έναν ασυνήθιστο συνασπισμό ακόμη και για τα δεδομένα του «Μεγάλου Σάπιου Μήλου»: Νεαρούς Λατίνους και Νότιο-Ασιάτες από το Bronx και το Queens, οργανώσεις βάσης, φοιτητές, καλλιτέχνες, εργατικά σωματεία. Το μήνυμα ήταν σαφές: «Να ξαναχτίσουμε την πόλη για τους ανθρώπους της». Όχι για τους εργολάβους, τις μεγάλες πολυεθνικές, ή τους τουρίστες του Airbnb.

Ο Ζόραν Μαμντάνι ανάγκασε τους Ρεπουμπλικάνους να ενωθούν απέναντι του και να θελήσουν να αποτρέψουν την εποχή της δημαρχίας του.

Θα αντέξει τον πόλεμο ο Μαμντάνι;

Η εκστρατεία του Μαμντάνι, είτε συμφωνεί κανείς (είναι πολλοί), είτε διαφωνεί (είναι επίσης πολλοί) ήταν καθηλωτική από πλευράς πολιτικής επικοινωνίας: όχι γιατί διαθέτει τον αυθορμητισμό ή τον διανοητικό εξοπλισμό του Ομπάμα ή την επιχειρηματική επιτυχία του Bloomberg, αλλά γιατί αποτυπώνει μια ριζικά διαφορετική αντίληψη για την πολιτική εκπροσώπηση. Οι θέσεις του αποτελούν σχεδόν παράδοξο ή μία νότα ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας στην συμφωνική ορχήστρα του αμερικανικού καπιταλισμού: Δεν υπόσχεται ανάπτυξη, αλλά ισότητα. Δεν τάζει δουλειές, αλλά κάνει λόγ για δικαιοσύνη(ό,τι και αν σημαίνει αυτό).

Όπως καταλαβαίνετε, δεν είναι λίγοι εκείνοι που τρομάζουν: οι επικριτές του βλέπουν έναν άνθρωπο πρόθυμο να προκαλέσει θεσμικές ρήξεις. Κατηγορείται πως υποθάλπει αντισημιτικές φωνές, πως υπερβαίνει τα όρια του πολιτικού ακτιβισμού, πως μιλά για τη Νέα Υόρκη με τη ρητορική των campus και όχι με την πείρα της διοίκησης. Άλλοι τον χλευάζουν ως προϊόν προνομιούχου φιλελεύθερου περιβάλλοντος – ο «σοσιαλιστής με το κασμιρένιο κασκόλ». Αυτή την εβδομάδα οι New York Times αποκάλυψαν πως ο Μαμντάνι υποστήριξε στην πανεπιστημιακή του αίτηση πως είναι… «Αφρο-αμερικανός», γεγονός που έθιξε βαθιά τον Αφρο-αμερικανό αντίπαλό του για τη δημαρχία, Έρικ Άνταμς.

Ίσως όλα αυτά να είναι αληθινά. Εκείνο που είναι σίγουρο, είναι πως ο Ζόραν Μαμντάνι δεν είναι μία ακόμη καρικατούρα της αμερικανικής πολιτικής. Είναι κάτι πιο σύνθετο: τέκνο της παγκοσμιοποιημένης Αμερικής, πολιτικός του TikTok και της κοινότητας, φωνή που γεννήθηκε στα ακροαριστερά της εκεί δημόσιας σφαίρας και βρέθηκε να συνομιλεί με το κέντρο λόγω των πολιτικών ταυτότητας (identity politics περι ανθρωπίνων δικαιωμάτων κ.ο.κ.).

Αν θα γίνει τελικά δήμαρχος; Θα το δείξει η 5η Νοεμβρίου του (στις 4 είναι η οριστική εκλογική διαδικασία) 2025. Αν όμως η Νέα Υόρκη είναι ακόμη το προοίμιο για ό,τι ακολουθεί στην υπόλοιπη Δύση, τότε αξίζει να προσέξουμε και να προβληματιστούμε και στην Ευρώπη.

Διαβάστε ακόμη: Πώς απέκτησε τα πυρηνικά του το Ισραήλ;

TAGS :
Ζόραν Μαμντάνι Νέα Υόρκη

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook