Data Centers στην Ελλάδα: Επενδύσεις ναι, αλλά με τι περιβαλλοντικό κόστος;

Τα Data Centers μπορεί να δώσουν στην Ελλάδα μια νέα πηγή εσόδων, αλλά ποιο θα είναι το κόστος για τους κατοίκους στις περιοχές πέριξ των εγκαταστάσεων;(Φωτογραφία: Ian Battalia/Unsplash)

Επένδυση, επένδυση και πάλι επένδυση. Αυτό είναι το mindset που έχει μπει η κυβέρνηση από το 2019 και μετά, θέλοντας να «πουλήσει» προς πάσα κατεύθυνση ότι έφερε ξένο χρήμα με τη σέσουλα στην Ελλάδα. Να σου Κινέζοι, Τούρκοι, Ισραηλινοί να παίρνουν διαρκώς σπίτια μέσω Golden Visa, να σου όλα τα μεγάλα ξενοδοχειακά brands του κόσμου να αυξάνουν το portfolio τους (η Radisson στοχεύει σε  διπλασιασμό του «στόλου» της με 10 ξενοδοχειακές μονάδες, η Hilton πήγε μέσα σε ένα χρόνο από τα 30 στα 60 ξενοδοχεία με δικό της σήμα), να σου και τα data centers.

Πριν προχωρήσω στο ζουμί του κειμένου που επικεντρώνεται στα data centers, να πω εδώ ότι το να φέρνεις διαρκώς ξένο χρήμα, να το εισάγεις δηλαδή, σου διασφαλίζει μια ανθηρή οικονομία με φτωχούς πολίτες. Πριν λίγες ημέρες άλλωστε είδαμε ότι η αγοραστική δύναμη του Έλληνα είναι στον πάτο της Ευρώπης, κάτω πλέον κι από τους Βούλγαρους. Οι οποίοι, ειρήσθω εν παρόδω, επελαύνουν στη Βόρεια Ελλάδα με αγορές σπιτιών. Ανάπτυξη είναι να στηρίζεται η εγχώρια επιχειρηματικότητα για να είναι εξωστρεφής. Όχι να της κάνουμε ένα καρακιτσαριό άγαλμα στο Πεδίον του Άρεως και να στέλνουμε τη μαριονέτα που έχουμε για Πρόεδρο της Δημοκρατίας να βαρέσει προσοχή μπροστά στο άγαλμα λες και είναι ο Άγνωστος Στρατιώτης…

Πάμε και στην ουσία γιατί τα έχωσα όλα όσα ήθελα σε μια παράγραφο και ξέφυγα.

Data Centers, λοιπόν. Η Ελλάδα, η ελληνική κυβέρνηση, κάνει εδώ και μια 4ετία διαρκώς κινήσεις για να μετατραπεί σε κόμβο, σε πέρασμα δεδομένων και να γίνει ένα data hub για την Ευρώπη και την Ασία, ιδίως στη δυτική πλευρά της Ασίας. Διαβάζω ότι ετοιμάζονται κόμβοι σε Αττική, Κρήτη και Δυτική Μακεδονία, με στόχο τον δεκαπλασιασμό της ισχύος σε μόλις μια τριετία, από 5 MW το 2023 σε 50 MW το 2026, ορατό στόχο τα 120 MW έως το 2030 και pipeline επενδύσεων, που οι εκτιμήσεις ανεβάζουν ακόμη και στα 5 δισ. ευρώ.

Αυτό το όραμα θα καταστήσει την Ελλάδα έναν από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς για τεχνολογικούς κολοσσούς, όπως Microsoft, Google και Amazon. Η Amazon ήδη έχει πατήσει σθεναρά το πόδι της με ανεμογενήτριες που εξαφανίζουν μεγάλες εκτάσεις του φυσικού τοπίου (διαβάστε ένα λεπτομερές ρεπορτάζ στους Reporters United εδώ). Η Microsoft «τρέχει» πλέον με ταχύτητα για 3 data centers στην Αττική. Η Data4  επίσης προχωράει με το πρότζεκτ στην Παιανία και από τον Φεβρουάριο του 2027 θα έχει μια πλήρως λειτουργική εγκατάσταση.

Διαβάζω επίσης στο Power Game και το ρεπορτάζ  της Νατάσσας Φραγκούλη ότι «η κοινοπραξία Data in Scale (ΔΕΗ–EDGNEX/DAMAC) τρέχει έργο στα Σπάτα σε οικόπεδο 32 στρεμμάτων, με ορίζοντα ολοκλήρωσης στα τέλη του 2026. Παράλληλα, η Dromeus Capital με την Apto προωθούν επένδυση 300 εκατ. ευρώ στην ίδια περιοχή, με δύο κτίρια, υποσταθμό 80 MVA και πρώτη φάση το φθινόπωρο του 2026. Στο μεταξύ, η κοινοπραξία Gemini (ΑΔΜΗΕ–Serverfarm) σχεδιάζει hyperscale-ready εγκαταστάσεις έως 130 MW, ενώ η AWS έχει ανακοινώσει local zone εντός 2025».

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, μιλάμε για έναν οργασμό δραστηριοτήτων στον τεχνολογικό κλάδο που θα διαμορφώσουν ένα ψηφιακό τοπίο στην Ελλάδα που θα αποφέρει περίπου 2 δισ. ευρώ στην οικονομία και θα ανοίξει 1.000 νέες θέσεις εργασίας.

Οι σέρβερ που βρίσκονται στα data centers, απαιτούν χαμηλές θερμοκρασίες, επομένως οι χώροι κλιματίζονται με ειδικές μονάδες που κάνουν πολύ μεγάλη κατανάλωση. Και η διάρκεια ζωής των σέρβερ είναι στα 3-5 χρόνια. Άρα, μετά έχουμε e-απόβλητα. (Φωτογραφία: Ismael Enes Ayhan/Unsplash)

Διαβάζοντας ως εδώ, υπό αυτό το πρίσμα, το πιθανότερο είναι να δημιουργείται αισιοδοξία. Θα έρθουν χρήματα, θα έρθουν επενδύσεις, θα υπάρξουν θέσεις εργασίας. (Θα έπρεπε να) έχουμε πια αντιληφθεί ότι υπάρχουν κοντά ποδάρια σε αυτές τις επενδύσεις.

Πέραν του ότι πολλοί developers έχουν δεσμεύσει ποσότητες ενέργειας που μένουν αχρησιμοποίητες και τις στερούνται άλλες υποδομές, πέραν του ότι η Ελλάδα έχει ένα απολιθωμένο δίκτυο και τα δίκτυα διανομής πιέζονται, κανείς δεν αναλύει ξεκάθαρα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των data centers, τα οποία επενδύουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη και πολύ σύντομα θα είναι το μόνο τους εργαλείο.

Γνωρίζουμε από άλλες χώρες τι κατανάλωση/σπατάλη έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη και τι μόλυνση προκαλεί στο γλυκό νερό. Αλλά και έλλειψη. Μια έρευνα του Πανεπιστημίου Cornell δείχνει ότι ως το 2027, η ΤΝ θα απαιτεί περίπου 6 δισ. κυβικά μέτρα νερού, όση δηλαδή είναι η ετήσια χρήση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Που το νερό που χρησιμοποιούν οι Βρετανοί θα μπορούσε να ξεδιψάσει τη μισή Αφρική. Μόνο το 2021, το data center της Google ξόδεψε 16 δισ. λίτρα  νερού.

Πέραν του νερού, τα data centers απαιτούν έξτρα εξόρυξη ορυκτών καυσίμων και σπαταλούν ηλεκτρική ενέργεια που όχι απλώς δεν περισσεύει, αλλά προκαλεί και έλλειμμα. Σε μια αγορά που προβλέπεται ως το 2030 να έχει τζίρο 500 δισ. δολάρια, ΗΠΑ, Κίνα και Ευρώπη είναι κατά σειρά οι 3 μεγάλες αγορές. Στις ΗΠΑ υπάρχουν πολλά δείγματα για το τι προκαλεί ένα data center.

Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι από τα πάνω από 5.000 data centers που λειτουργούν στις ΗΠΑ, τα 2.132 κατανάλωσαν το 4% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνεται ετησίως στις ΗΠΑ. Το αποτύπωμα στην ατμόσφαιρα; 105 εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή το 2.18% των εκπομπών αέριων ρύπων για το έτος 2023 στις ΗΠΑ.

Το γράφημα της Pivit δείχνει ότι τα Data Centers καταναλώνουν μεγαλύτερη ενέργεια από τη Νιγηρία, μια χώρα 200 εκατομμυρίων κατοίκων. Κι επειδή το απόθεμα είναι συγκεκριμένο, δεν το καταναλώνουν απλώς, αλλά το στερούν από τη Νιγηρία. Σήμερα η Νιγηρία, αύριο η Ελλάδα.

Αν θέλουμε τεχνολογική εξέλιξη με κάθε κόστος, να γνωρίζουμε πλήρως το κόστος

Για να αντιληφθούμε καλύτερα τη σπατάλη πόρων, ένα data center απαιτεί περίπου 100 μεγκαβάτ, δηλαδή όση κατανάλωση κάνουν 350.000 οχήματα τον χρόνο. Συνολικά, το 2022, η κατανάλωση ήταν περίπου 250-300 τεραβατώρες. Για το 2030 η εκτίμηση είναι πως θα πάμε σε τριπλασιασμό, κάπου στις 940 TWh.

Τα παραπάνω είναι μόνο μερικά από τα χαρακτηριστικότερα προβλήματα που φέρνουν τα data centers. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται τα ηλεκτρονικά απόβλητα (μπαταρίες, σέρβερ που αντικαθίστανται), η υπερφόρτωση στο σύστημα κατανάλωσης από τα aircondition που δροσίζουν τους σέρβερ, η δέσμευση μεγάλων εκτάσεων γης που δε μπορούν να είναι αρώσιμες, αφού το έδαφός τους έχει μολυνθεί και ηχορύπανση. Τα παραπάνω γνωρίζουν και οι κάτοικοι στα Σπάτα που έχουν προσφύγει στο ΣτΕ ζητώντας συνδυαστικές μελέτες για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Κατανοώ ότι η τεχνολογική εξέλιξη, η ανάγκη του ανθρώπου να προοδεύσει, απαιτούν data centers. Κι ότι, κάποιες φορές, για να μπορέσεις να φτάσεις σε ένα βιώσιμο στάδιο, πρέπει πρώτα να σπαταλήσεις και να μολύνεις. Είναι σαν ένα βήμα πίσω για να πάρεις φόρα. Δεν πιστεύω ότι ισχύει αυτό για τα data centers, αλλά το τι πιστεύω δεν έχει σημασία. Σημασία έχει το κράτος να ενημερώσει ενδελεχώς τους κατοίκους των περιοχών όπου φτιάχνονται τα data centers, αλλά και να ερευνηθούν τα άμεσα και μεσομακροπρόθεσμα προβλήματα στο νερό, στην ηλεκτροδότηση, στην υγεία.

Το να πανηγυρίζουμε και να «πουλάμε» ότι κάναμε την Ελλάδα παγκόσμιο τεχνολογικό hub, είναι μια φανταχτερή βιτρίνα, αλλά αν είναι σε μια χώρα που θα χτυπηθεί βάναυσα από την κλιματική κρίση, που σε 3-4 χρόνια μπορεί να μην έχει νερό, να πρέπει να ποτίζουμε τους σέρβερ, τότε να τις βράσουμε τις βιτρίνες!

Διαβάστε ακόμη: Επέλαση Ισραηλινών στα ακίνητα της Ελλάδας

TAGS :
data centers οικολογία περιβάλλον τεχνολογία

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook