Για ένα γυάλινο κρησφύγετο

Tο διάβασμα έχει πάρει μια ενοχική διάσταση, γίνεται κυρίως ιδιωτικά. Σπάνια μοιράζεται κανείς στην παρέα για ένα βιβλίο που διάβασε. Μια… διαφανής βιβλιοθήκη μπορεί να το αλλάξει αυτό.

Η Αθήνα πήρε μοιραία τη θέση της γυναίκας του Καίσαρα, εδώ δεν αρκεί να βιάζεσαι, πρέπει και να φαίνεται. Μοιραία, επειδή πασχίζει να κλείσει το τραύμα της ενοχής που την διατρέχει, πώς την βλέπουν στην υπόλοιπη αυτοκρατορία, δηλαδή τεμπέλα, την ραθυμότερη όλων. Έτσι, αποκτά σταδιακά, θα λέγαμε, μια μανία με την παραγωγικότητα. Στον σύγχρονο κόσμο, το διάβασμα θεωρείται ακόμα μια πνευματική μα πολυτελής δραστηριότητα, καθώς απαιτεί χρόνο, άσχετα αν για κάποιους είναι απαραίτητη. Όσο μπορεί να ήταν πολυτελής μια βόλτα στην εξοχή για έναν φιλάσθενο άνθρωπο, ας πούμε. Συνεπώς, αν κανείς κατορθώνει να διαβάζει, σηματοδοτεί πως δεν είναι αρκετά απασχολημένος, κατ’ επέκταση δεν πρόκειται για ένα άτομο παραγωγικό.

Κάπως έτσι, το διάβασμα έχει πάρει μια ενοχική διάσταση, γίνεται κυρίως ιδιωτικά. Σπάνια μοιράζεται κανείς στην παρέα για ένα βιβλίο που διάβασε, αντίθετα μονοπωλούν τις συζητήσεις οι νέες σειρές, επειδή προλαβαίνεις να δεις ένα επεισόδιο πριν κοιμηθείς (για να μη σου πω ότι κάνει και καλό!). Ορισμένες στοίβες βιβλίων δημοσιεύονται σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης μόνο στην περίσταση των καλοκαιρινών διακοπών (πάλι εν είδει αποτελεσματικότητας…) λες και μπορείς να γυρίσεις έναν διακόπτη για να διαβάζεις οκτώ ή δέκα βιβλία σε δυο εβδομάδες. Αλήθεια, ποιον κοροϊδεύετε;

Οι ενοχές αυτές με οδηγούν στην περίοδο του λογοτεχνικού πουριτανισμού και του roman-à-clef, που κρύβονταν πίσω από ήρωες που ουδεμία σχέση είχαν με την πραγματικότητα. Τότε, που ο Αντρέ Μπρετόν έφτασε να μιλά – αγανακτισμένος, πια!- για την ανάγκη του να ζει σε ένα καθεστώς απόλυτης διαφάνειας, σε ένα γυάλινο σπίτι, όπου όλοι θα μπορούσαν να τον δουν όποια ώρα τον επισκέπτονταν.

Χωροθετημένη σε μια παράξενη γεωγραφική θέση, ανάμεσα στα παλιά κρατητήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ και στο μέγαρο Μουσικής, δεν ξέρεις τι είναι πιο ξένο εκεί, το αναγνωστήριο ή εσύ.

Μια βιβλιοθήκη «διαφάνειας»

Ίσως γι’ αυτό να μου αρέσει τόσο η βιβλιοθήκη στην κορυφή του πάρκου Ελευθερίας ή αλλιώς το Athens Book Space. Φτιαγμένη από γυαλί, την έχουν αποκαλέσει και αναγνωστική εγκατάσταση (sic!) που επιχειρεί να σπάσει τα όρια μεταξύ ανοικτού – κλειστού (και το πετυχαίνει), αποτελεί για μένα ένα σπάνιο καταφύγιο σε μέρες που έχουν ανάγκη τον ήλιο.

Χωροθετημένη σε μια παράξενη γεωγραφική θέση, ανάμεσα στα παλιά κρατητήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ και στο μέγαρο Μουσικής, δεν ξέρεις τι είναι πιο ξένο εκεί, το αναγνωστήριο ή εσύ, έχει μια έκπληξη όταν βρίσκεσαι στην κορυφή του πάρκου, λες «είναι κι αυτό Αθήνα;». Νιώθω σαν ζαρζαβατικά που προσπαθούν να αναπτυχθούν σε άγονη περιοχή, σε καθεστώς μεγάλης ανομβρίας, με χώμα αταίριαστο. Μόνοι σύμμαχοι είναι λίγοι σπόροι και το προστατευτικό θερμοκήπιο.

Τώρα που σας αποκάλυψα το αστικό μυστικό που κρύβεται κάτω από τη μύτη σας, δε μπορώ παρά να σας προσκαλέσω, να έρθετε με το βιβλίο σας -ή να διαλέξετε ένα από εκεί- να ενοχλήσουμε ο ένας τον άλλον σε ένα διάλειμμα για καφέ στο παγκάκι του Χάβελ, να ρωτήσουμε τι διαβάζεις και πως σε λένε. Δεν μπορώ να διαβάσω όλα τα βιβλία του κόσμου, και αυτή είναι μια σκέψη που έρχεται τακτικά να με στεναχωρεί κατ’ επανάληψη, ας μιλήσουμε τουλάχιστον για όσο περισσότερα μπορούμε.

Αν λοιπόν η ανάγνωση είναι πολυτέλεια, ας την βάλουμε σε δημόσια θέα, να την κάνουμε εμείς οι αναγνώστες ακριβή, διεκδικώντας συλλογικά το αριστοκρατικό δικαίωμα στην τεμπελιά. Ας το παραδεχτούμε μεταξύ μας, επειδή δεν βγάζει κανένα νόημα να νομίζουμε το αντίθετο.

* Το κείμενο γράφτηκε για να υποστηρίξει την πρωτοβουλία «Αθήνα αδιάβα-σ-τη», των Θοδωρή Ρακόπουλου και Μαρίας Τοπάλη, προκειμένου να αποκτήσει η Αθήνα τη δημόσια βιβλιοθήκη που δικαιούνται οι κάτοικοι της.

TAGS :
Αθήνα βιβλιοθήκη

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook