Αυτή η έκθεση είναι πολύ διαφορετική από αυτό που έχεις συνηθίσει

Μπορούσατε να φανταστείτε ότι θα δείτε μια έκθεση με πίνακες που έχουν συνθέσεις από αεροπορικά εισιτήρια, εισιτήρια συναυλιών, εισιτήρια γενικώς και παντός τύπου;

Στην εποχή της υπερπληροφόρησης και της διαρκούς επιλογής, η λήψη αποφάσεων δεν αποτελεί απλώς μια πρακτική ανάγκη· μετατρέπεται σε υπαρξιακή συνθήκη. Σε αυτό ακριβώς το πεδίο κινείται το έργο του Νίκου Βότση, ενός γραφίστα με έδρα την Αθήνα, του οποίου η καλλιτεχνική πρακτική μοιάζει να χαρτογραφεί την πορεία των επιλογών. Με έδρα την Αθήνα και σπουδές στην Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο, κινείται μέσα σε μια γενιά δημιουργών που έμαθαν να λειτουργούν ανάμεσα σε διαφορετικά περιβάλλοντα και να φτιάχνουν τον δικό τους δρόμο. Στη δουλειά του αυτό φαίνεται καθαρά: υπάρχει πάντα μια ισορροπία ανάμεσα στο ένστικτο και τη δομή, στο αυθόρμητο και το επεξεργασμένο.Έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε εκθέσεις στην Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία.

Τον θυμάμαι από έφηβο, τον έλεγα «traveller». Όχι μόνο γιατί έφευγε, αλλά γιατί έψαχνε. Παρατηρούσε τις λεπτομέρειες, χανόταν, απομακρυνόταν από ό,τι ήταν δεδομένο. Δεν τον ενδιέφεραν οι δεσμεύσεις ούτε οι έτοιμες κατευθύνσεις. Ποτέ δεν ήξερες ποια θα είναι η επόμενη κίνησή του· κι όμως, εκείνος την είχε ήδη πάρει. Μακριά από συμβουλές και επιρροές, λειτουργούσε με έναν δικό του εσωτερικό τρόπο αθόρυβα, αλλά αποφασιστικά. Η ανάγκη για αυτονομία, που διακρίνει τον Νικόλα, δεν είναι μόνο προσωπικό χαρακτηριστικό· είναι και γενεαλογικό αποτύπωμα.

Σε έναν κόσμο όπου οι σταθερές έχουν καταρρεύσει, η απόφαση γίνεται πράξη ταυτότητας. Η έκθεση βασίζεται σε ένα προσωπικό αρχείο δεκαέξι ετών: εισιτήρια από διαδρομές, ταξίδια, δρώμενα, μαζί με οικογενειακά ίχνη. Αυτά τα φαινομενικά μικρά και εφήμερα στοιχεία γίνονται το βασικό του υλικό. Στα έργα του δεν παρουσιάζονται απλώς, αλλά μετασχηματίζονται. Συσσωρεύονται, κόβονται, καλύπτονται και επανεμφανίζονται, δημιουργώντας επιφάνειες όπου ο χρόνος μοιάζει να συμπιέζεται. Σε κάποια έργα, η εικόνα είναι πυκνή, σχεδόν υπερφορτωμένη , ένα σύνολο από πληροφορίες, χρώματα και τυπογραφικά αποσπάσματα που συνυπάρχουν σε ένταση. Σε άλλα, η σύνθεση γίνεται πιο αυστηρή: οι επιφάνειες οργανώνονται, διαχωρίζονται, αποκτούν ρυθμό μέσα από επαναλήψεις, γραμμές και κάθετες δομές.

Κάθε έργο είναι μια αλληλουχία επιλογών τι θα μείνει, τι θα φύγει, τι θα φανεί και τι θα κρυφτεί.

Ίσως τελικά τα έργα του να λειτουργούν όπως και ο ίδιος: δεν εξηγούν ακριβώς τι συμβαίνει.

Είναι σαν να περνά από την εμπειρία στην επεξεργασία της, από το βίωμα στην κατανόηση. Δεν τον ενδιαφέρει η «καθαρότητα». Στην συγκεκριμένη έκθεση του, βλέπεις να δουλεύει με υλικά που έχουν ήδη ιστορία, χαρτιά φθαρμένα, εκτυπώσεις, ταινίες, επιφάνειες που κουβαλούν ίχνη. Θέλει να εμπλέκεται σωματικά, να λερώνεται, να αφήνει τη διαδικασία να φαίνεται.

Η αισθητική του έχει κάτι το υπόγειο, κάτι άμεσο και αληθινό. Μπορεί να νόμιζες ότι είναι «στον κόσμο του», αλλά στην πραγματικότητα ήταν πάντα πολύ συγκεκριμένος σε αυτά που είχαν σημασία για εκείνον. Ήξερε πότε κάτι αξίζει και εκεί γινόταν απόλυτα συγκεντρωμένος. Τα υπόλοιπα μπορούσε να τα αφήσει ελαφριά. Ίσως γι’ αυτό η λήψη αποφάσεων δεν είναι απλώς μια θεματική στη δουλειά του. Είναι ο τρόπος του. Κάθε έργο είναι μια αλληλουχία επιλογών τι θα μείνει, τι θα φύγει, τι θα φανεί και τι θα κρυφτεί. Και αυτές οι επιλογές δεν παρουσιάζονται ως τελικές, αλλά ως ίχνη μιας διαδικασίας που συνεχίζεται.

Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει κάτι που δεν έχει αλλάξει ποτέ: ο Νικολας και ο ενθουσιασμός του. Όταν πιστέψει σε κάτι, θα το ακολουθήσει. Εκεί φαίνεται η κατεύθυνσή του. Ίσως τελικά τα έργα του να λειτουργούν όπως και ο ίδιος: δεν εξηγούν ακριβώς τι συμβαίνει. Αλλά αν σταθείς λίγο περισσότερο, αρχίζεις να βλέπεις ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο. Σαν μικρά ίχνη διαδρομής. Σαν αποφάσεις που έχουν ήδη παρθεί. Η «Σπουδή στη Λήψη Αποφάσεων» είναι μια καταγραφή πορείας ενός ανθρώπου που έμαθε να εμπιστεύεται τη δική του εσωτερική πυξίδα με αξιοζήλευτη -στα μάτια μου- συναισθηματική αυτονομία.