
Η Ρόζα Φραγκοράπτη μαζί με τον συνάδελφό της, τον επαΐοντα στον αυλό, Κάλουμ Άρμστρονγκ, στην πρεμιέρα που έγινε στο Λονδίνο λίγες μέρες πριν κυκλοφορήσει η Οδύσσεια στις αίθουσες.
Ό,τι διαφωνία και διαφορά οπτικής κι αν έχουμε για την Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν, μπορούμε να συμφωνήσουμε πως ο Λούντβιχ Γκέρανσον, ο συνθέτης των 3 Όσκαρ, έχει υπογράψει ένα εξαίρετο score για την ταινία. Ακολούθησε μια δημιουργική διαδικασία που τίμησε, κατά την άποψή μου, την κληρονομιά της ιστορίας και τον τόπο όπου γεννήθηκε. Μεγάλο μερίδιο σε αυτό είχε και μια Ελληνίδα μουσικός, η λυρίστρια Ρόζα Φραγκοράπτη. Απευθυνθήκαμε στην κ. Φραγκοράπτη για να μας πει πώς βρέθηκε να συμμετέχει στην Οδύσσεια, ένα πρότζεκτ με παγκόσμιο αποτύπωμα που συζητά όλος ο πλανήτης και να μας πει πώς αντιμετωπίζει όλη αυτή την πολεμική ρητορική γύρω από αρκετές επιλογές του Κρίστοφερ Νόλαν.
«Δεν είχα ιδέα πως επρόκειτο για την Οδύσσεια»
– Πώς προκύπτει για εσάς η εμπλοκή σας στη μουσική της Οδύσσειας; Ποιος επικοινωνεί μαζί σας, πότε και τι σας ζητάει;
Η παραγωγή επικοινώνησε μαζί μου με e mail, αλλά χωρίς να αναφέρουν λεπτομέρειες για την ταινία. Μπήκα στο στούντιο χωρίς να ξέρω τι θα παίξω και για ποιον και μόλις κατάλαβα ότι ήταν για την Οδύσσεια του Νόλαν, ένιωσα συγκίνηση και ευθύνη. Την ίδια στιγμή άρχισα να ψάχνω πώς να της δώσω την φωνή που της πρέπει.
– Για πόσο καιρό απασχοληθήκατε σε αυτή τη διαδικασία; Πείτε μας αν μπορείτε πώς λειτουργεί όλο αυτό, αν ήσασταν μόνη σε κάποιο στούντιο ηχογράφησης και παίζατε τη λύρα ή αν ήσασταν σε κάποια αίθουσα μαζί με άλλα όργανα, τι καθοδήγηση σας δόθηκε κτλ.
Η ηχογράφηση κράτησε πάνω κάτω μια βδομάδα. Στο στούντιο μελετήσαμε το όργανο, ήθελαν να μάθουν κάθε λεπτομέρεια για τις δυνατότητές του, τα χρώματα που μπορούσε να δώσει και δούλεψα μαζί με όλη την ομάδα για να βγει το καλύτερο αποτέλεσμα. Κανείς δεν λειτουργούσε μεμονωμένα. Υπήρχε απόλυτος σεβασμός, ταπεινότητα και τεράστια συνεργασία.
– Είχατε συχνή επικοινωνία με τον Λούντβιχ Γκόρανσον και τον Κρίστοφερ Νόλαν;
Η επαφή μου ήταν καθημερινή με τη μουσική ομάδα και τον συνθέτη. Ο Κρίστοφερ Νόλαν ήταν παρών μέσα στο συνολικό όραμα του έργου αλλά δεν είχα επικοινωνία μαζί του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
– Είχατε τη δυνατότητα να ακούσετε το συνολικό score της ταινίας όταν αυτό ολοκληρώθηκε ή το ακούσατε πρώτη φορά όταν είδατε την ταινία; Πώς νιώσατε όταν το ακούγατε;
Είχα την ευκαιρία να ακούσω μέρος του υλικού και πριν από την ολοκληρωμένη προβολή, αλλά το τελικό αποτέλεσμα το άκουσα πραγματικά όταν είδα την ταινία. Δεν μπορώ να περιγράψω την συγκίνηση μου και την χαρά μου!
– Πώς σας φάνηκε η ταινία; Πώς νιώσατε βλέποντάς τη;
Κατά την γνώμη μου η ταινία είναι εξαιρετική. Ήταν όμορφο να βλέπω και να ακούω τη λύρα μέσα σε ένα τόσο μεγάλο κινηματογραφικό έργο. Μία από τις καλύτερες μουσικές εμπειρίες της ζωής μου θα έλεγα. Επίσης ήταν συγκινητικό το ότι έβλεπα το όργανο που μελετάω και εξερευνώ τόσα χρόνια να αποκτά κινηματογραφική ζωή σε ένα τόσο ευρύ πλαίσιο.
– Είναι η πρώτη σας συμμετοχή σε ταινία γενικά;
Είχα ήδη μια εμπειρία σε οπτικοακουστικό πρότζεκτ, μέσα από το Lord of Hatred του Diablo 4, όπου η λύρα μαζί με τον αυλό είχαν σημαντική παρουσία αλλά η Οδύσσεια ήταν η πρώτη μου κινηματογραφική παραγωγή.
– Εσείς πόσο καιρό παίζετε τη λύρα και γιατί την επιλέξατε; Παίζετε και άλλα όργανα;
Παίζω λύρα πάνω από δέκα χρόνια. Επειδή είμαι μουσικολόγος, με ειδίκευση στην αρχαία ελληνική μουσική, με γοήτευσε από νωρίς ο συνδυασμός έρευνας, ερμηνείας και πράξης. Η λύρα για μένα δεν είναι απλώς ένα όργανο, αλλά ένας ολόκληρος τρόπος σκέψης πάνω στον ήχο, τη μνήμη και την αφήγηση. Την επέλεξα γιατί με συγκινεί ο ήχος της και γιατί συνδέει τη μουσική πράξη με την αρχαία ελληνική παράδοση με έναν τρόπο ζωντανό και όχι μουσειακό. Έχω ασχοληθεί και με άλλα όργανα, αλλά η λύρα παραμένει το βασικό μου εκφραστικό μέσο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
– Έχετε αγαπημένα κινηματογραφικά scores;
Δεν ξέρω από πού να αρχίσω, γιατί υπάρχουν πολλοί συνθέτες που αγαπώ. Θα έλεγα τον Morricone για τον τρόπο που μετατρέπει ένα απλό μοτίβο σε μνήμη, τον Preisner για τη μελαγχολία της γραφής του, τον Nino Rota για τη μελωδικότητά του, τον Luciano Berio για την πιο λόγια και πειραματική του ματιά και τον Vangelis για τον επικό, ατμοσφαιρικό και σχεδόν αρχαιοπρεπή του ήχο. Με συγκινούν συνθέτες που έχουν καθαρή προσωπική ταυτότητα και ξέρουν να δίνουν στην εικόνα βάθος, χαρακτήρα και συναισθηματική ένταση.
– Ποιο είναι το στάτους της λύρας σήμερα στην Ελλάδα; Υπάρχουν οργανοπαίκτες που να την ασκούν, να κατέχουν το παίξιμό της ή μειώνονται με τα χρόνια;
Η λύρα υπάρχει και παίζεται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Υπάρχουν άνθρωποι που τη μελετούν, την εξασκούν και τη διδάσκουν, όμως χρειάζεται ακόμα πολλή δουλειά για να γίνει πιο γνωστή. Με μια μικρή αναζήτηση στο διαδίκτυο θα ανακαλύψετε αρκετούς λυριστές σε όλο τον κόσμο που αυξάνονται με τον καιρό.
– Πώς αντιμετωπίζετε όλη αυτή την εθνικοπατριωτική φρενίτιδα και τις κατηγορίες προς τον Νόλαν, για το κάστινγκ, για την αντιμετώπιση της ιστορίας; Έχετε έρθει προσωπικά αντιμέτωπη με τέτοιες ενστάσεις/αιτιάσεις από τη στιγμή που έγινε γνωστή η συμμετοχή σας στην ταινία;
Τέτοιου είδους αντιδράσεις μου φαίνονται σε έναν βαθμό αναμενόμενες, παρότι δεν συμφωνώ, ειδικά όταν πρόκειται για μια ταινία που αγγίζει ένα τόσο σημαντικό κείμενο. Προσωπικά, προσπαθώ να μένω στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα και στη μουσική διάσταση της δουλειάς, όχι στον θόρυβο που συχνά δημιουργείται γύρω της. Όσο για εμένα, ναι, υπήρξαν σχόλια και ενστάσεις όταν έγινε γνωστή η συμμετοχή μου, αλλά τα αντιμετωπίζω με ψυχραιμία. Θεωρώ ότι η καλύτερη απάντηση σε τέτοιες συζητήσεις είναι πάντα το ίδιο το έργο.




