Γιάννης Μπέζος: «Tα τελευταία χρόνια, οι απόψεις μου ηττήθηκαν κατά κράτος»

Ο Γιάννης Μπέζος ετοιμάζεται για περιοδεία με την παράσταση «Αινιγματικές Παραλλαγές».

Δεν θα το έλεγα στρες, πάντως η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά. Η αδιαμφισβήτη καλλιτεχνική του αξία δεν μου προκαλούσε δέος, αντιθέτως με προσκαλούσε να μιλήσω μαζί του. Είναι όμως και μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Ότι ο Μπέζος δεν μιλάει, απαντάει κοφτά, έχει άποψη αιχμηρή για τα πάντα. Το ραντεβού μας ήταν στις 10:30. Θα μιλούσαμε για την παράσταση «Αινιγματικές Παραλλαγές» που θα περιοδεύσει στην Ελλάδα, τον Δαδακαρίδη και τον Τσαφούλια, την τηλεόραση. «Πόση ώρα θα διαρκέσει;», με ρώτησε. «Είκοσι λεπτά, μισή ώρα», του είπα όμως ποιος βάζει κόφτη στην κουβέντα μαζί του; Εν τέλει, η κουβέντα πήρε τη δική της διαδρομή.

Γιάννης Μπέζος: «Κινούμαστε με περσόνες και όχι με την προσωπικότητά μας»

-Οι «Αινιγματικές παραλλαγές», η παράσταση στην οποία πρωταγωνιστείτε, θα κάνει μεγάλη περιοδεία φέτος το καλοκαίρι. Νομίζω ότι είναι η πρώτη φορά που ένα έργο με τέτοια θεματολογία θα παιχτεί σε τόσα ανοιχτά θέατρα σε όλη τη χώρα.

Πράγματι, αλλά αυτά τα έργα, με αυτή τη θεματολογία, έτσι κι αλλιώς σπανίζουν στο ρεπερτόριο, δεν τα βρίσκουμε εύκολα. Είπαμε λοιπόν να το δοκιμάσουμε και με την καλοκαιρινή του εκδοχή (παιζόταν τη σεζόν 2022-23 και 2023-24) και να το ταξιδέψουμε σε όλη την Ελλάδα. Είναι ένα έργο το οποίο αγαπήθηκε πάρα πολύ, ευτύχησε και ως παράσταση αλλά και από το κοινό το οποίο το παρακολούθησε. Επίσης, έχω να παρατηρήσω ότι είχαμε και πάρα πολύ ανδρικό κοινό, το οποίο δεν καταφεύγει εύκολα στο θέατρο, είναι η αλήθεια.

-Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό;

Δεν ξέρω ακριβώς, δεν μπορώ να εξηγήσω τον λόγο, το σίγουρο πάντως είναι ότι ο κορμός του θεατρικού κοινού είναι συνήθως γυναικείος.

-Για την πολύ μεγάλη επιτυχία αυτής της παράστασης, έχετε κάποια εξήγηση;

Πρώτα πρώτα, το ίδιο το έργο. Πραγματεύεται την περίπτωση της ευαισθησίας των αντρών, από την ανδρική πλευρά, κάτι που δεν το βλέπουμε πολύ εύκολα. Δεύτερον, έχει πάρα πολλές ανατροπές, γιατί είναι έξυπνα γραμμένο από τον Σμιτ, τον οποίο γνωρίσαμε και από κοντά, γιατί ήρθε πέρυσι και είδε την παράσταση. Τρίτον, πρόκειται για μια πολύ καλοβαλμένη παράσταση, δηλαδή χωρίς ψευτοπνευματικότητες και φιγούρες. Είναι βασισμένη πάνω στον ρεαλισμό και έχει και μια ποιητική διάσταση που χρειάζεται τόσο όσο. Τέταρτον και τελευταίο, αλλά καθόλου ευκαταφρόνητο κατά τη γνώμη μου, δεν είναι μεγάλης διάρκειας. Διότι έχουμε κουραστεί να βλέπουμε πολύ μεγάλες παραστάσεις, οι οποίες μάλιστα δεν έχουν ενδιαφέρον.

«Είναι γαϊδουριά και αμορφωσιά να τρως και να μιλάς στο τηλέφωνο στο θέατρο».

-Όντως, καθώς έχει αλλάξει η εποχή μας, η διάρκεια της προσοχής μας είναι πολύ μικρότερη. Μπορεί να μην μπορούμε να δούμε μια ταινία 3 ωρών, αλλά μπορούμε να παρακολουθήσουμε πέντε επεισόδια των 40 λεπτών στο Netflix, ας πούμε.

Ναι γιατί εκεί μπαίνουμε σε μια άλλη διαδικασία, που μπορούμε να την ελέγχουμε εμείς. Δηλαδή το κλείνουμε, τρώμε, ξαπλώνουμε λίγο και το ξαναπιάνουμε. Ενώ στο θέατρο και στο σινεμά, τον χρόνο τον ορίζει η σκηνή ή η οθόνη -είναι αλλιώς.

-Επίσης και στο θέατρο καμιά φορά θέλουμε να τσιμπήσουμε κάτι ή να απαντήσουμε σε ένα τηλέφωνο -είναι κι αυτό μια νέα συνθήκη.

Αυτό δεν είναι νέα συνθήκη, αυτό είναι γαϊδουριά και αμορφωσιά -πολύ απλά για να τελειώνουμε. Όλα τα άλλα είναι αστεία και δικαιολογίες. Και παλιότερα τύχαινε να τρώνε οι θεατές. Αυτό όμως το ορίζει πάντα η σκηνή. Εάν δηλαδή η σκηνή έχει ένα αποτύπωμα, θα επιβάλει ένα κλίμα και το κοινό θα ακολουθήσει. Εάν η σκηνή είναι χυδαία, το κοινό θα γίνει 10 φορές πιο χυδαίο -έτσι γίνεται συνήθως.

-Η αίσθησή σας για την περιοδεία ποια είναι;

Πολύ καλή, νομίζω ότι δεν θα έχουμε διαφορές από τον χειμώνα. Απλώς η παράσταση υποχρεωτικά θα παίζεται κάτω από τα αστέρια, επομένως θα υπάρχει ένα άνοιγμα διαφορετικό, οι χώροι είναι διαφορετικοί εκ των πραγμάτων, αλλά επί της ουσίας δεν θα αλλάξει κάτι. Ούτε καν η διάρκειά της. Είναι έτσι φτιαγμένο το έργο και τόσο ενσωματωμένη πλέον η παράσταση σε εμάς, που αμέσως γίνεται κοινή ανάσα με τους θεατές. Εκτιμώ λοιπόν ότι δεν θα υπάρξει διαφορά.

-Ανυπομονώ να ακούσω το κοινό, γιατί στις ανατροπές φαντάζομαι, και σε ανοιχτό χώρο, σε πόλεις μάλιστα που έχουν μικρότερη πρόσβαση σε θεάματα, νομίζω ότι η αντίδραση του κοινού θα είναι πιο θεαματική.

Το κοινό είναι παντού το ίδιο. Έχω γυρίσει την Ελλάδα τόσες φορές και από ό,τι έχω διαπιστώσει, αναλογικά το κοινό είναι ίδιο παντού, δεν υπάρχουν διαφορές. Δηλαδή δεν είναι ότι το κοινό της Αθήνας είναι πιο υποψιασμένο και μιας επαρχιακής πόλης λιγότερο. Υπάρχει ένας κόσμος που επιθυμεί να πηγαίνει στο θέατρο -στην Αθήνα είναι περισσότερος διότι είναι μια μεγαλύτερη πόλη, στις άλλες είναι λιγότερος, γιατί είναι μικρότερες και οι πόλεις.

«Τη συγκεκριμένη περιοδεία, την οποία είχαμε προγραμματίσει από πέρυσι, την κάνουμε διότι το έργο αξίζει να επικοινωνηθεί με περισσότερους ανθρώπους».

-Οι καλοκαιρινές περιοδείες είναι κάτι που σας αρέσει να κάνετε;

Αυτό δεν απαντιέται με ένα ναι ή με ένα όχι, εξαρτάται από το τι έχουμε να κάνουμε, με ποιους και γιατί το κάνουμε. Δηλαδή το κάνουμε για να βγάλουμε κάποια χρήματα ή το κάνουμε γιατί ανεβάζοντας ένα έργο θέλουμε να πούμε κάτι σε αυτούς τους έρμους ανθρώπους που θα έρθουν να πληρώσουν το εισιτήριό τους να δουν κι εμάς; Τη συγκεκριμένη περιοδεία, την οποία είχαμε προγραμματίσει από πέρυσι, την κάνουμε διότι το έργο αξίζει να επικοινωνηθεί με περισσότερους ανθρώπους. Πιστεύουμε ότι είναι κάτι που θα ήθελαν να το δουν, που τους ξυπνάει κάτι, που τους θυμίζει κάτι από τον εαυτό τους. Κάτι από μια κρυμμένη ευαισθησία που όλοι οι άνθρωποι έχουμε και την κρύβουμε εντέχνως. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα την κρύβουμε περισσότερο, διότι η ευαισθησία εκλαμβάνεται ως αδυναμία.

-Εσείς ως άνθρωπος αποκαλύπτετε την ευαισθησία σας;

Φυσικά. Πρώτα απ’ όλα είμαι υποχρεωμένος να το κάνω και λόγω της θέσης μου και λόγω της ηλικίας μου. Επίσης, πιστεύω ότι η κατάθεση της ευαίσθητης πλευράς των ανθρώπων είναι η πιο επαναστατική πράξη -πολύ πιο επαναστατική από διάφορες αρλούμπες που λέμε συνήθως. Είναι σαν να ξαναγεννιόμαστε, σαν να δείχνουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας κρυμμένο που το αναγνωρίζουν οι άλλοι αμέσως, γιατί και αυτοί το εμπεριέχουν. Δυστυχώς όμως συνήθως κινούμαστε με περσόνες και όχι με την προσωπικότητά μας.

-Σε έναν κόσμο πολύ σκληρό όμως το να κρύβεις την ευαισθησία σου ίσως είναι και μια άμυνα.

Ναι, και αυτό γίνεται αλλά υπάρχουν περιπτώσεις όπου πρέπει να κατατίθεται η ευαισθησία. Δεν εννοώ να είναι μονίμως σε δημόσια έκθεση, διότι δεν είναι και όλοι αντάξιοι αυτής. Απλώς πρέπει να υπάρχει κατ’ επιλογήν. Όπως καταθέτουμε τη σκέψη μας σε πράγματα που ξέρουμε ότι θα πιάσουν τόπο, έτσι συμβαίνει και με την ευαισθησία μας.

-Αισθάνομαι ότι είστε ένας αυστηρός άνθρωπος.

Ναι, έτσι λένε και έτσι είναι. Δεν είμαι κάθετος, ακούω τους πάντες αλλά ό,τι έχω να πω, το λέω, δεν το κρύβω. Πάντα ήμουν έτσι, παλιότερα ήμουν ακόμη περισσότερο. Τώρα τα τελευταία χρόνια, επειδή έχουν ηττηθεί κατά κράτος οι απόψεις μου, είμαι πιο επιφυλακτικός. Αλλά δεν μετανιώνω γι’ αυτό, δεν λέω και κάτι που μοιάζει σαν να ανακαλύπτω την πυρίτιδα.  Δεν μ’ αρέσει όμως να κοροϊδευόμαστε και να δουλευόμαστε μεταξύ μας. Πράγμα που το συνηθίζουμε στον τόπο μας πολύ. Επίσης θέλουμε να ξεχνάμε.

«Εμείς τα περιμένουμε όλα από τους άλλους, αλλά δεν γίνεται αυτό. Με αυτή την έννοια και επειδή αυτά λέω συνήθως, με θεωρούν αυστηρό ενώ είναι η κοινή λογική».

-Αυτή η αυστηρότητα είχε και απώλειες, δηλαδή σας έκανε κακό;

Καθόλου. Το αντίθετο θα έλεγα, ότι μου έκανε πολύ καλό. Δεν μου έκανε κακό ούτε στη δουλειά μου ούτε στη ζωή μου. Όλοι ήξεραν ότι έτσι πρέπει να είναι, άσχετα αν διαμαρτύρονταν πολλοί. Διάφοροι οι οποίοι ενοχλούνταν το εξετίμησαν ακόμη περισσότερο αυτό, άσχετα με το τι έλεγαν. Διότι όλοι λίγο-πολύ ξέρουμε ότι έτσι είναι τα πράγματα. Εγώ δεν μπορώ τα πράγματα που είναι στο περίπου, και στη δουλειά μας και στη ζωή. Επειδή το συνηθίζουμε στην χώρα μας το περίπου, μας βολεύει γιατί δεν θέλουμε να αναλαμβάνουμε ευθύνες. Εγώ είμαι υπέρμαχος της ατομικής ευθύνης πάρα πολύ. Το αντίθετο πιστεύω ότι μας κρατάει πίσω καθηλωμένους και δεν μας αφήνει να ανοιχτούμε στο μέλλον. Δεν θέλουμε καθόλου να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας.

-Είναι πολύ βολικό: ούτε άποψη εκφράζεις, ούτε κόπο καταβάλλεις.

Και αυτό είναι οριζόντιο, δεν έχει να κάνει μόνο με τον κόσμο, ισχύει παντού -και με τα πολιτικά κόμματα, με τους δημοσιογράφους. Είναι όλα στα περίπου. Πώς είναι ας πούμε ο κώδικας οδικής κυκλοφορίας, που εφαρμόζεται περίπου; Κάπως έτσι. Είναι μια συμπεριφορά, που δεν έχει νόημα αν δεν έχει μέσα της θυμό. Αποκτά κύρος μόνο όταν θυμώνει. Νιώθεις ότι όταν δεν θυμώνεις, είσαι αόρατος. Ενώ κανονικά πρέπει να γίνεις ορατός με άλλα πράγματα. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι χρειάζεται μια προσωπική προσπάθεια. Εμείς περιμένουμε τα πάντα από τους άλλους -από τον κρατικό μηχανισμό, από τους ξένους, τους φίλους.

-Τον καλό μπαμπά που θα μας σώσει.

Αυτό συμβαίνει και στις ενδοοικογενειακές σχέσεις, τις κοινωνικές σχέσεις, παντού. Το κράτος είναι ένας μηχανισμός που εγγυάται τη συνοχή, την ασφάλεια και λοιπά, αλλά δεν εγγυάται την προσωπική μας ευτυχία. Ούτε οι άλλοι μπορούν να εγγυηθούν την προσωπική μας ευτυχία. Και όμως εμείς τα περιμένουμε όλα από τους άλλους, αλλά δεν γίνεται αυτό. Με αυτή την έννοια και επειδή αυτά λέω συνήθως, με θεωρούν αυστηρό ενώ είναι η κοινή λογική.

-Την κοινή λογική, αν την έχουμε ποτέ καταλάβει, φοβόμαστε να την παραδεχτούμε. Γιατί μπορεί και να μην την έχουμε ακουμπήσει ποτέ, να έχουμε μείνει στο κομμάτι του θυμού.

Ναι γιατί αν την ακουμπήσεις, θα πρέπει να αναλάβεις και τις ευθύνες σου. Κάτι σου αναλογεί. Θέλω να πω ότι υπάρχει ένα τίμημα, πρέπει δηλαδή να προσπαθήσουμε. Εγώ καταλαβαίνω τους ανθρώπους, ξέρω ότι δοκιμάζονται με τις δουλειές, με τα οικονομικά προβλήματα, την ακρίβεια που κυκλοφορεί, όλα αυτά που βλέπουμε καθημερινά. Χρειάζεται όμως μια μικρή προσπάθεια από τον καθένα μας ξεχωριστά για ένα εσωτερικό ξαναχτίσιμο. Εάν δεν κάνουμε εμείς αυτά που πρέπει να κάνουμε, δεν θα τα κάνει κανείς.

«Χρειάζεται μια μικρή προσπάθεια από τον καθένα μας ξεχωριστά για ένα εσωτερικό ξαναχτίσιμο. Εάν δεν κάνουμε εμείς αυτά που πρέπει να κάνουμε, δεν θα τα κάνει κανείς».

-Άρα καταλήγουμε στη δυστυχία, γιατί προφανώς δεν θα έρθει κανείς να μας σώσει.

Γι’ αυτό κλαίμε συνέχεια. Γι’ αυτό και η επιτυχία του Στέλιου Καζαντζίδη -και με αυτό που λέω εννοώ το κλίμα, η κακούργα κοινωνία κ.λπ. Δεν μπορείς όμως να είσαι προσανατολισμένος σε ένα μόνο κλίμα. Ο ψυχισμός του Καζαντζίδη μπορεί να ήταν τέτοιος, δεν το έκανε επίτηδες ο άνθρωπος -και μάλιστα το έκανε άριστα-, δεν είναι όμως τυχαίο ότι ταυτίζεται με ένα συλλογικό αίσθημα. Το οποίο ναι μεν είναι καλό αλλά δεν πρέπει να μας χαρακτηρίζει από το πρωί μέχρι το βράδυ.

-Εκτός από αυστηρός είστε και ένας δίκαιος άνθρωπος;

Βεβαίως, προσπαθώ να είμαι όσο πιο δίκαιος γίνεται, γιατί πάντα θα αδικήσεις κάποιους ανθρώπους. Και εκεί θα πρέπει να κάνεις την αυτοκριτική σου. Εγώ την κάνω.

-Εννοώ ότι στον δημόσιο λόγο σας, πάντα παίρνετε θέση -και στην πολιτική και στην κοινωνία.

Ναι αλλά δεν φτάνει στον δημόσιο λόγο, πρέπει να το κάνεις και στη ζωή σου. Είναι κι αυτό ένα θέμα. Διότι μπορεί πολλά να λέμε, σημασία όμως έχει το τι κάνουμε. Μας αρέσουν πολύ τα συνθήματα και τα μεγάλα λόγια, αλλά στην καθημερινότητα πώς συμπεριφέρεσαι; Και δεν μιλάω για μένα που τελοσπάντων έχω μια ηλικία και μια θέση αλλά και από όταν είμαστε νέοι. Υπάρχουν δηλαδή μερικές σταθερές τις οποίες πρέπει να ακολουθούμε, δεν γίνεται να είμαστε έρμαια.

-Πώς είναι η καθημερινότητά σας;

Τίποτα ιδιαίτερο. Όταν δεν έχω δουλειά, γιατί συνήθως εργάζομαι πολύ, διαβάζω, ακούω τη μουσική μου, κοιμάμαι, παίζω μπάσκετ, κάνω γυμναστική…

-Έχετε κάποια αγαπημένα διαβάσματα στα οποία επιστρέφετε ή πειραματίζεστε με νέους συγγραφείς;

Διαβάζω και νέους συγγραφείς, με ενδιαφέρει και η ποίηση και η ιστορία πολύ.

-Γράφετε;

Το μόνο που δεν κάνω είναι να γράφω. Δεν γράφω και δεν δεν χορεύω.

-Έχετε νιώσει ευτυχία στη ζωή σας; Είναι κάτι που το κατακτάμε, είναι μια διαρκής κατάσταση;

Βεβαίως και έχω νιώσει ευτυχία και είναι κάτι που χρειάζεται να το καλλιεργείς, δεν γίνεται από μόνο του.

«Τα όνειρά μου εκπληρώθηκαν όλα και με το παραπάνω, θα έλεγα, ξεκινώντας αυτή τη δουλειά αλλά και στη ζωή. Δεν έχω ούτε απωθημένο ούτε παράπονο. Είμαι πάρα πολύ ευγνώμων για όλα».

-Υπάρχουν κάποιες στιγμές ευτυχίας που θα μπορούσατε να μοιραστείτε μαζί μας;

Στιγμές με την οικογένειά μου, στιγμές που πέρασα ωραίες διακοπές, ωραία ταξίδια, στιγμές επάνω στη σκηνή με την έννοια της αποδοχής κυρίως και όχι της εμπορικής επιτυχίας. Πάρα πολλές τέτοιες στιγμές.

-Οι στιγμές της αποδοχής και της εμπορικής επιτυχίας μπορεί να είναι δύο δρόμοι παράλληλοι ή συνήθως συναντιούνται;

Συνήθως συναντιούνται, αλλά μπορεί να γίνει επιτυχία εισπρακτική που δεν είναι όμως αντίστοιχα αποκαλυπτική για το κοινό, να είναι απλώς εκτονωτική ας πούμε. Επίσης, μπορεί να είναι κάτι καλό αλλά να μην έχει απήχηση στον κόσμο. Όπως έλεγε ο Οσκαρ Ουάιλντ, το θέατρο θέλει και ταλαντούχο κοινό μερικές φορές. Βέβαια, το κοινό εκπαιδεύεται με τον χρόνο, αλλά και αυτό είναι ευθύνη δική μας -δεν φταίει το κοινό. Ο κόσμος έρχεται να παρακολουθήσει κάτι. Εάν θα μείνει στη μνήμη του ή στην καρδιά του είναι δική μας ευθύνη.

-Θυμάστε κάποια υπόσχεση που είχατε δώσει στον εαυτό σας ως παιδί ή ένα όνειρο που είχατε;

Τα όνειρά μου εκπληρώθηκαν όλα και με το παραπάνω, θα έλεγα, ξεκινώντας αυτή τη δουλειά αλλά και στη ζωή. Δεν έχω ούτε απωθημένο ούτε παράπονο. Είμαι πάρα πολύ ευγνώμων για όλα.

-Θέλατε από μικρός να ασχοληθείτε με το θέατρο;

Από τα τελευταία σχολικά χρόνια.

Ό-λος αυτός ο κόπος που έχετε αφιερώσει στη δουλειά σας, άξιζε;

Βεβαίως. Και δεν έκανα κανένα κόπο, δεν κουράστηκα ποτέ. Δεν αισθάνθηκα ποτέ κουρασμένος. Τώρα βέβαια που κάθομαι από τις 19 Ιανουαρίου που τελειώσαμε με το Εθνικό Θέατρο, το χάρηκα και αλάφρωσε το μυαλό μου, αλλά περιμένω πώς και πώς να ξαναδουλέψω. Είναι κάτι που το κάνω με χαρά. Διότι αν δεν το κάνεις με χαρά, δεν κανείς για αυτή τη δουλειά. Πολύ απλά.

* Πληροφορίες και εισιτήρια για την περιοδεία θα βρείτε εδώ.

** Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή.

Διαβάστε ακόμη: Βασίλης Παπαζώτος (Papazo), ο γιατρός-καλλιτέχνης με τα γυρισμένα ρεβέρ.

TAGS :
Γιάννης Μπέζος ηθοποιός συνέντευξη

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook