Χρειάστηκε 14 χρόνια για να εκτιμηθεί, έχει 18 χρόνια την υψηλότερη βαθμολογία στο IMDB

18 χρόνια είναι το Νο1 στο IMDB. Η ταινία με την υψηλότερη βαθμολογία. Σημαίνει αυτό πως είναι η καλύτερη όλων των εποχών;

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1994, στο Beverly Hills της Καλιφόρνια, έκανε την πρεμιέρα του ένα φιλμ που έμελλε να γίνει μία από τις πιο αγαπημένες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου. Το The Shawshank Redemption του Φρανκ Ντάραμποντ είναι βασισμένο στη νουβέλα «Rita Hayworth and Shawshank Redemption» του Στίβεν Κινγκ. Με τους Τιμ Ρόμπινς και Μόργκαν Φρίμαν στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, η ταινία μάς μεταφέρει στις φυλακές Shawshank και αφηγείται τη φιλία δύο κρατουμένων, του Andy Dufresne και του Ellis “Red” Redding, μέσα από δεκαετίες εγκλεισμού, απώλειας αλλά και ελπίδας. Μια ιστορία για τη φιλία, την ελπίδα, την ελευθερία, την εξουσία και την ανθρώπινη αντοχή.

Και σήμερα, 32 χρόνια μετά την πρεμιέρα της, το Shawshank Redemption κατοικοεδρεύει ακόμη στην κορυφή της λίστας του IMDb με βαθμολογία 9,3/10 και περισσότερες από 3,2 εκατομμύρια ψήφους.

Το ερώτημα λοιπόν είναι αναπόφευκτο: αξίζει πραγματικά να βρίσκεται στο νούμερο #1; Είναι η καλύτερη ταινία στην Ιστορία του Σινεμά;

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη LightWorkers (@lightworkers)

Σίγουρα βρίσκεται στο πάνθεον

Πριν αρχίσουμε να ψάχνουμε ποιος πρέπει να της πάρει τον θρόνο, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Το The Shawshank Redemption είναι πραγματικά εξαιρετική ταινία. Αν προσπαθούσαμε να σχεδιάσουμε στο χαρτί την ταινία που θα είχε τις περισσότερες πιθανότητες να αγαπηθεί από το ευρύ κοινό, κάπως έτσι θα έβγαινε.

Το IMDb Top 250 δεν είναι λίστα που αποφασίζεται από μια επιτροπή κινηματογραφικών κριτικών ή από «ειδικούς». Βασίζεται στις δικές μας ψήφους, του κοινού. Με άλλα λόγια, μιλάμε περισσότερο για τη συλλογική κινηματογραφική προτίμηση ενός τεράστιου κοινού παρά για μια λίστα που προσπαθεί να αποφασίσει ποια είναι η «αντικειμενικά καλύτερη» ταινία στην ιστορία. Και αν το δούμε έτσι, το Shawshank Redemption βγάζει απόλυτο νόημα ως #1.

Έχει δράση, χωρίς να είναι ταινία δράσης. Έχει συγκίνηση, χωρίς να γίνεται φθηνό μελόδραμα. Έχει χιούμορ, φιλία, αγωνία, ανατροπές, λύτρωση, χαρακτήρες που θυμάσαι και ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φινάλε που έχουμε δει. Έχει τον Μόργκαν Φρίμαν.

Έχει αυτή τη νοσταλγική αίσθηση μιας «feelgood» ταινίας. Η κινηματογράφηση είναι όμορφη χωρίς να γίνεται επιδεικτική. Η ιστορία είναι αρκετά σοβαρή για να σε προβληματίσει, αλλά αρκετά «προσβάσιμη» ώστε να μη χρειάζεται να έχεις πτυχίο κινηματογραφικών σπουδών για να την καταλάβεις και να την αγαπήσεις. Και ταυτόχρονα υπάρχει μέσα της μια πολύ ξεκάθαρη κριτική απέναντι στη διαφθορά, την κατάχρηση εξουσίας και την απανθρωπιά του σωφρονιστικού συστήματος.

Ε, και μετά έρχεται αυτό το τέλος.

Ειλικρινά, τι άλλο να ζητήσει κανείς;

Δεν είναι καθόλου περίεργο, λοιπόν, που μια τέτοια ταινία βρίσκεται στην κορυφή μιας λίστας που δημιουργείται από το κοινό αφού είναι τόσο «accessible».

Δεν είναι καθόλου περίεργο, λοιπόν, που μια τέτοια ταινία βρίσκεται στην κορυφή μιας λίστας που δημιουργείται από το κοινό αφού είναι τόσο «accessible».

Και όμως… μπορούσαμε και καλύτερα

Ακριβώς επειδή καταλαβαίνω απόλυτα γιατί το Shawshank βρίσκεται στην κορυφή, δεν μπορώ παρά να αναρωτιέμαι αν θα μπορούσαμε να έχουμε κάτι ακόμα καλύτερο στο #1. Και, για να είμαι ξεκάθαρος, δεν μιλάω για το αν το Shawshank είναι «αρκετά καλό». Είναι, και με το παραπάνω. Μιλάω για το αν είναι η κορυφαία ταινία όλων των εποχών.

Προσωπικά, δεν μπορώ να πω ότι το πιστεύω.

Για αρχή, θα μπορούσαμε απλώς να αλλάξουμε τις δύο πρώτες θέσεις. Το The Godfather είναι στη δεύτερη θέση και το Shawshank Redemption στην πρώτη; Γιατί όχι το αντίστροφο; Να μια αντιπρόταση.

Αλλά ας το πάμε λίγο βαθύτερα.

Σε μια λίστα που δημιουργείται από το κοινό, είναι απολύτως λογικό να μην περιμένουμε στην κορυφή μια ταινία όπως το Barry Lyndon του Στάνλι Κιούμπρικ ή το Lost Highway του Ντέιβιντ Λιντς. Ακόμα και αν αυτές οι ταινίες είναι «αντικειμενικά καλύτερες» και δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από το Shawshank Redemption, είναι πολύ πιο ιδιαίτερες εμπειρίες και hard to love (είναι λίγο hate it or love it). Το Barry Lyndon έχει έναν ρυθμό που απαιτεί υπομονή και μια αισθητική που σχεδόν σε αναγκάζει να παρατηρείς κάθε κάδρο. Το Lost Highway είναι μια ταινία που μπορεί να σε αφήσει να κοιτάς τους τίτλους τέλους και να αναρωτιέσαι τι στο καλό συνέβη. Δεν είναι ακριβώς ταινίες που έχουν σχεδιαστεί για να αγαπηθούν από όλους. Αυτό δεν είναι μειονέκτημά τους, απλώς σημαίνει ότι σε μιa common-opinion-based λίστα θα ξεκινούν με μειονέκτημα.

Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.

Αν λοιπόν συμφωνήσουμε ότι σε μια τέτοια λίστα είναι σχεδόν αναπόφευκτο να βρίσκεται στην κορυφή μια πιο «commercial» ταινία — και χρησιμοποιώ τη λέξη χωρίς καμία αρνητική έννοια — τότε η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Γιατί «commercial» δεν σημαίνει κακό. Δεν σημαίνει trash. Δεν σημαίνει ότι μια ταινία έχει φτιαχτεί απλώς για να εντυπωσιάσει τη μάζα.

Μπορείς να φτιάξεις μια ταινία που (θέλει να) αρέσει σε εκατομμύρια ανθρώπους και ταυτόχρονα να είναι αριστούργημα. Το θέμα είναι όμως ότι ακόμα και μέσα σε αυτή την κατηγορία υπάρχουν αρκετοί διεκδικητές του θρόνου.

Οι 7 οσκαρικές υποψηφιότητες το 1995 του έδωσαν ζωή, έγινε η ταινία που νοικιάστηκε περισσότερο στα Video Clubs στις ΗΠΑ την ίδια χρονιά.

Η ταινία Goodfellas και η ταινία Heat

Πάρτε για παράδειγμα το Goodfellas του Μάρτιν Σκορσέζε. Τι να πεις;

Ένα σουρεαλιστικά καλό καστ, ένα σενάριο που σε πετάει μέσα στον κόσμο της μαφίας χωρίς να σε αφήνει να πάρεις ανάσα, ρυθμός, χιούμορ, μουσική και μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά πλάνα στην ιστορία του αμερικανικού σινεμά. Η ταινία είναι απλώς ακραία διασκεδαστική. Και αυτό είναι ένα τεράστιο προσόν που συχνά ξεχνάμε όταν μιλάμε για «μεγάλες» ταινίες. Μια ταινία μπορεί να είναι σπουδαία επειδή έχει βαθιά θεματική ανάλυση. Μπορεί όμως να είναι σπουδαία και επειδή, τρεις δεκαετίες μετά, εξακολουθείς να κάθεσαι στον καναπέ και να λες: «Γαμωτο, τι ταινιάρα βλέπω;». Το Goodfellas το κάνει αυτό.

Μετά έχουμε το Heat του Μάικλ Μαν. Εδώ πραγματικά δεν ξέρω από πού να αρχίσω. Ρόμπερτ Ντε Νίρο και Αλ Πατσίνο σε ένα κινηματογραφικό cat-and-mouse chase μέσα στο Λος Άντζελες. Και όχι οποιοδήποτε Λος Άντζελες. Το Λος Άντζελες του Μάικλ Μαν είναι σχεδόν χαρακτήρας από μόνος του. Αυτή η νυχτερινή, μπλε, ψυχρή αισθητική της πόλης δημιουργεί μια ατμόσφαιρα που είναι σχεδόν υπνωτική.

Ναι, είναι βίαιη ταινία. Αλλά η βία δεν είναι το μόνο πράγμα που υπάρχει εκεί. Υπάρχει ρομαντισμός. Υπάρχει φιλοσοφία. Υπάρχει μοναξιά. Υπάρχει η παράξενη ηρεμία που βγάζουν οι χαρακτήρες όταν μιλούν μεταξύ τους. Και φυσικά υπάρχει εκείνη η σκηνή στο diner. Ντε Νίρο. Πατσίνο. Στο ίδιο τραπέζι. Δύο GOATs να κοιτάζονται και να συζητούν για τις ζωές τους. Τι πιο cool;

Υπάρχουν και τα franchises που μας μεγάλωσαν

Και ας μην ξεχνιώμαστε. Θα μπορούσαμε πολύ εύκολα να δούμε μια ταινία από το Star Wars ή το The Lord of the Rings στην πρώτη θέση και κανείς δεν θα πάθαινε τίποτα. Το αντίθετο. Θα ήμασταν όλοι χαρούμενοι. Γιατί αυτά δεν είναι απλώς ταινίες. Είναι κομμάτια της κινηματογραφικής μνήμης ολόκληρων γενεών. Το Star Wars και το Lord of the Rings είναι από εκείνα τα franchises που πέρασαν από γενιά σε γενιά. Ταινίες που τις είδες παιδί, τις ξαναείδες έφηβος, τις ξαναβλέπεις ενήλικας με το παιδί σου και κάθε φορά σου θυμίζουν κάτι διαφορετικό. Είναι από αυτές τις περιπτώσεις όπου δεν χρειάζεται καν να εξηγήσεις γιατί τις αγαπάς. Είναι «ΤΑ» franchises ρε φίλε.

Lord of the Rings και Star Wars είναι το epicness του σινεμά, εκεί που σου σηκώνεται η τρίχα.

Άρα, είναι λάθος το #1;

Όχι. 

Γιατί όσο το συζητάμε, ίσως το #1 του IMDb δεν σημαίνει: «Αυτή είναι η καλύτερη ταινία».

Αλλά σημαίνει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: «Αυτή είναι η ταινία που κατάφερε να αγαπηθεί περισσότερο, από ένα τεράστιο και σχετικά διαφορετικό κοινό». Το IMDb δεν είναι το Ευαγγέλιο του κινηματογράφου. Δεν είναι μια αντικειμενική κατάταξη της κινηματογραφικής ιστορίας.

Είναι η γνώμη ενός τεράστιου κοινού. Και μέσα σε αυτή τη λογική, το The Shawshank Redemption στον θρόνο όχι μόνο βγάζει νόημα· είναι ίσως και η πιο φυσιολογική επιλογή. Κι έχει και ωραία διαδρομή. Στις αίθουσες απέτυχε. 16 εκατομμύρια έσοδα για κόστος 25 εκατομμυρίων. Χασούρα. Είχε να ανταγωνιστεί το Forrest Gump και το Pulp Fiction. Ο τίτλος μπέρδευε πολύ το κοινό -ίσως γι’ αυτό στην Ελλάδα το κάναμε «Τελευταία Έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ». Οι 7 οσκαρικές υποψηφιότητες το 1995 του έδωσαν ζωή, έγινε η ταινία που νοικιάστηκε περισσότερο στα Video Clubs στις ΗΠΑ την ίδια χρονιά. Στην από δω μεριά του Ατλαντικού, φτάσαμε στη δεκαετία των 00s για να αρχίσει να την εκτιμά ο κόσμος. Το 2008 μπήκε πρώτη στο IMDB για πρώτη φορά.

Απλώς…

Θα μπορούσαμε ίσως να έχουμε χρήσει βασιλιά κάποιον καλύτερο, ή έστω να έχουμε μια λίγο πιο ενδιαφέρουσα πρώτη θέση.

Και αν με ρωτάτε ποια θα έβαζα εγώ πρώτη. Που δεν με ρωτάτε, αλλά ας κάνουμε ότι με ρωτάτε. Χωρίς δεύτερες σκέψεις: La vita è bella του Ρομπέρτο Μπενίνι.

* Η ταινία βρίσκεται στο Netflix για να τη δείτε σήμερα, τιμής ένεκεν.

TAGS :
IMDB Μόργκαν Φρίμαν ταινία

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook