
Οι θεατές είναι το πρόβλημα των σινεμά για τον Μάρτιν Σκορσέζε και πού να δει τον μέσο Έλληνα θεατή! (Φωτογραφία: Σύνθεση The Studio/Felipe Bustillo-Unsplash)
Την τελευταία 10ετία, η ραγδαία άνοδος του streaming, αλλά και η παντοκρατορία της Marvel, έκανε πολλούς ανθρώπους να εφιστήσουν την προσοχή και να κάνουν λόγο για την καταστροφή του σινεμά και των ταινιών από τις πλατφόρμες και τις ταινίες δράσης τύπου Marvel. Ο ίδιος ο Μάρτιν Σκορσέζε είχε εκφραστεί ανοιχτά με πολεμική ρητορική κατά της Marvel. Ο ίδιος είναι που, τώρα, δηλώνει ότι δεν πηγαίνει πια σε αίθουσες για να δει ταινίες, ούτε καν τις δικές του, γιατί οι θεατές έχουν ξεφύγει, μιλάνε στα τηλέφωνα, μασουλάνε διαρκώς και σηκώνονται κάθε λίγο και λιγάκι για να πάρουν κάτι από το κυλικείο.
Δε γνωρίζω τι αντικρύζει στις αμερικανικές αίθουσες ο Σκορσέζε, αλλά αν κοιτάξουμε τι συμβαίνει στην Ελλάδα, άδικο δεν έχει. Το κοινό δεν πηγαίνει πια στο σινεμά για να δει ταινία. Πηγαίνει απλά για να βγει από το σπίτι και να μεταφέρει τις συνθήκες movie watching που έχει στο σαλόνι του, σε μια αίθουσα, στην οποία ξεχνάει όμως ότι δεν είναι μόνο του, αλλά υπάρχουν κι άλλοι.
Αφήνω στην άκρη τα θερινά σινεμά, διότι είναι μια διαφορετική συνθήκη, και θα μιλήσω για τις κλειστές αίθουσες, εκεί όπου αν πήγαινε το υγειονομικό, θα συλλάμβανε τους θεατές.

Οι 3 συμπεριφορές αγένειας και έλλειψης σεβασμού που δεν πρέπει να κάνεις στο σινεμά. (Φωτογραφία: Krist Luhaers/Unsplash)
Το τρίο της αγένειας στα σινεμά
Κατ’ αρχάς, είμαστε σε μια χώρα που δεν υπάρχει γενικά κουλτούρα σεβασμού. Θεωρούμε πως αφού κάπου υπάρχουν άνθρωποι να καθαρίσουν, μπορούμε να βρωμίσουμε με όλη μας την άνεση. Άρα, ας κάνουμε πιο δύσκολη τη δουλειά νέων παιδιών και ανθρώπων που δουλεύουν στα σινεμά και προσπαθούν να τα κρατήσουν ζωντανά, σε μια εποχή που κλείνουν αίθουσες και που το streaming αφαιρεί μεγάλο κομμάτι από τα έσοδα.
Εννοείται πως σε ένα σινεμά θα πάρεις κι ένα σνακ για να δεις με την ταινία. Θα πάρεις και κάτι να πιεις. Ως εκεί όμως. Από αυτό μέχρι να έχεις φέρει εντός αίθουσας ένα μικρό κιόσκι και να απλώνεις δέκα σνακ για να έχεις να μασουλάς όλη την ώρα, υπάρχει απόσταση. Δεν είναι, όμως, αυτό το χειρότερο.
Το χειρότερο είναι ότι οι θεατές νομίζουν πως βλέπουν οι δυο τους, πως είναι ιδιωτική προβολή, άρα μπορούν να συζητούν σε όλη τη διάρκεια της ταινίας. Ο Σκορσέζε είπε ότι παλιότερα ήταν οκ που υπήρχαν σχόλια σχετικά με τη σκηνή ή την ταινία, στη διάρκεια της προβολής. Εγώ δεν είμαι οκ ούτε με αυτό.
Το να δεις μια ταινία, σημαίνει να συνομιλήσεις μαζί της, όχι με τον διπλανό σου. Ναι, προφανώς θα πείτε και μια κουβέντα ο ένας στον άλλο, αλλά πια, το κοινό στα σινεμά μιλάει στα 50 από τα 90 λεπτά της διάρκειας μιας ταινίας. Καλά, αν η ταινία είναι 2 ώρες και βάλε, τότε μπορεί να αναλυθούν και άσχετα ζητήματα, όπως το πού θα πάνε μετά, τι θα μαγειρέψουν στο κάλεσμα που έχουν σπίτι τους το Σάββατο, γιατί ξέχασε ο ένας να βάλει πλυντήριο και πολλά άλλα. Η θεματολογία είναι αστείρευτη, τα αντικείμενα συζήτησης ανεξάντλητα.
Τρίτο πρόβλημα: τα κινητά. Το βλέπω και στα θέατρα, όπου είναι πιο αυστηρά τα κριτήρια, υποτίθεται. Να δεχτώ να το ανοίγεις για 1-2 δευτερόλεπτα πού και πού για να τσεκάρεις την ώρα ή μήπως έχεις κάποιο σημαντικό μήνυμα. Τα όρια όμως έχουν πια ξεπεραστεί. Δε θυμάμαι πότε πήγα τελευταία φορά σε προβολή ταινίας και δεν είδα κάποιον να σηκώνει το κινητό για να τραβήξει φωτογραφία, να το ανοίγει για να τσατάρει στο messenger ή αλλού, να χαζέψει κάτι άσχετο με την ταινία. Σε μια σκοτεινή αίθουσα, όπου το βλέμμα είναι στην οθόνη, η παραμικρή ακτίνα φωτός, προκαλεί αποσυντονισμό. Το να ανοίξεις το κινητό, με τέρμα φωτεινότητα, διακόπτει βάναυσα τη θέαση για όλη την αίθουσα.
Το να απαντήσεις σε ένα μήνυμα ή μια κλήση, δεν είναι μόνο βάναυσο, αλλά θα έπρεπε να επιτρέπει στους ταξιθέτες να σε βγάλουν έξω και να μη δεις την ταινία. Ή να σου κατάσχουν το κινητό μέχρι να αποχωρήσεις. Γνωρίζεις που είναι η πόρτα, αν πρέπει σώνει και ντε να μιλήσεις, σηκώνεσαι, πας έξω από την αίθουσα και μιλάς. Δεν είναι το σαλόνι σου να πατήσουμε pause στην ταινία για να διευθετήσεις αυτό που έχει προκύψει ή να κάνεις like σε μια φωτογραφία της Βεργκάρα.

Κατάσχεση τηλεφώνου ή απομάκρυνση από την αίθουσα για όποιον μιλάει στο τηλέφωνο. (Φωτογραφία: Freepik)
Χειρότεροι από τους απλούς θεατές, οι «κριτικοί»
Όλα τα παραπάνω, είναι οχήματα σε μια πορεία που καταστρέφει τα σινεμά, που τα καθιστά αφόρητα για αυτούς που, όταν πάνε να δουν μια ταινία, θέλουν όντως να δουν ταινία. Και όλα τους, θα τα δεις σε αφθονία σε αυτούς που, υποτίθεται, προασπίζουν το σινεμά: στους «κριτικούς κινηματογράφου».
Πρόκειται για έναν όρο φαιδρό, ο ορισμός του αστείου, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παντού. Στην Ελλάδα έτι περισσότερο, διότι μιλάμε για, ως επί το πλείστον, ανθρώπους που θεωρούν τα σινεμά ιδιοκτησία τους, που θα γυρίσουν να σου πουν το «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;», ή που, επειδή γράφουν για ταινίες, πιστεύουν ότι βρίσκονται πάνω από τον απλό πολίτη. Δηλαδή, αυτοί που δεν έχουν πληρώσει ποτέ για να δουν μια ταινία, που δε στηρίζουν οικονομικά τα σινεμά, θεωρούν εαυτούς ανώτερους από τους υπόλοιπους.
Αυτούς, λοιπόν, θα τους δεις στις αίθουσες, είτε στις δημοσιογραφικές προβολές που τους συναναστρέφομαι, αναγκαστικά και δυστυχώς, εγώ, να άγονται και να φέρονται σαν στο σπίτι τους, προτάσσοντας ότι «κάνω τη δουλειά μου». Ξέρετε ποια είναι η δουλειά τους; Να σαχλαμαρίζουν στη διάρκεια των προβολών, να παίζουν με τα κινητά τους, να συμπεριφέρονται σαν σε τσιφλίκι τους.
Αν ποτέ τους δει ο Μάρτιν Σκορσέζε, αν βρεθεί μαζί τους σε μια αίθουσα σινεμά, τότε θα βγάλει διάταγμα απαγόρευσης, για να μη βλέπουν τις ταινίες του.
Οι κινηματογράφοι, επομένως, δεν καταστρέφονται μόνο άμεσα από τις πλατφόρμες, αλλά και έμμεσα, από την κουλτούρα που θρέφουν στο κοινό, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει αμιγώς σινεφίλ κοινό σήμερα, παρά μόνο περαστικοί που πιάστηκαν στους καναπέδες τους και μεταφέρουν τη σαλονάτη ατμόσφαιρα σε μια κοινόχρηστη αίθουσα!
Διαβάστε ακόμη: Το Oppenheimer του Νόλαν ανέβηκε στο Netflix και πατάμε το play με κλειστά μάτια




