Μαρία Μπαζού: Η 27χρονη μαέστρος που έχει στρέψει πάνω της τα διεθνή βλέμματα

Η Μαρία Μπαζού ετοιμάζεται για να πάει στις ΗΠΑ και να βρεθεί στην τάξη της θρυλικής Marin Alsop.

Σε ηλικία μόλις 27 ετών, η Μαρία Μπαζού έχει καταφέρει να στρέψει πάνω της τα βλέμματα της μουσικής κοινότητας. Έχοντας αποφοιτήσει με το Πρώτο Βραβείο από το Ωδείο Αθηνών και ολοκληρώσει σπουδές στην Κρακοβία, η νεαρή Ελληνίδα μαέστρος κέρδισε την υποτροφία Taki Alsop Conducting Fellowship και έγινε δεκτή στην τάξη της θρυλικής Marin Alsop στις ΗΠΑ. Το προπερασμένο Σάββατο (18 Ιουλίου) διηύθυνε την Ορχήστρα της ΕΡΤ στο Φεστιβάλ Πεντέλης και ταυτόχρονα ανακοινώθηκε η συναυλία της στην επόμενη καλλιτεχνική περίοδο της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών. Αυτή τη στιγμή προετοιμάζει την Ορχήστρα της Μουσικής Ακαδημίας της Αναργυρείου-Κοργιαλενείου Σχολής στις Σπέτσες, με την οποία θα δώσει συναυλία στις 2 Αυγούστου. Μας μιλά για τη διαδρομή της, την εργασία της στη διεύθυνση ορχήστρας και τα σχέδια της για το μέλλον.

Μαρία Μπαζού: Πρώτο μουσικό σύνολο μόλις στα 19 της

– Πώς ήλθατε σε επαφή με την κλασική μουσική και πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη διεύθυνση ορχήστρας;

Η οικογένειά μου αποτελείται από αρκετούς μουσικούς. Ο πατέρας μου ήταν συνθέτης και καθηγητής ανωτέρων θεωρητικών και η μητέρα μου είναι πιανίστα και εκπαιδευτικός. Μεγάλωσα σε ένα μουσικό περιβάλλον, καθώς οι γονείς μου και ο παππούς μου, ο οποίος ήταν επίσης μαέστρος και πιανίστας, ξεκίνησαν να με φέρνουν σε επαφή με την κλασική μουσική μαζί με την ΑΒ (άλφα βήτα), όπως λέμε! Η απόφαση για τη διεύθυνση γενικότερα ξεκίνησε στο γυμνάσιο, όταν ήμουν στο Μουσικό Σχολείο Αλίμου, όπου μου άρεσε πολύ η διεύθυνση της χορωδίας, και αργότερα, σε ηλικία 15 ετών, όταν συμμετείχα ως αρχάρια σε ένα από τα masterclass του μαέστρου Μιχάλη Οικονόμου με τη Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Αθηναίων, αποφάσισα ότι θέλω να ασχοληθώ με τη διεύθυνση ορχήστρας.

– Ήταν μια απόφαση που πήρατε πολύ νέα. Βρήκατε κάποια δυσκολία να την εφαρμόσετε;

Κανένας δρόμος δεν είναι εύκολος, ειδικά όταν οι στόχοι που θέτεις πληθαίνουν και αυξάνονται σε βαθμό δυσκολίας. Ήμουν πάρα πολύ τυχερή, διότι η οικογένειά μου με στήριζε και με στηρίζει πλήρως σε όλες μου τις προσπάθειες. Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, ότι οι σπουδές έγιναν απλές. Ξεκίνησα από πολύ μικρή τις σπουδές μου στο πιάνο, στο κλαρινέτο και στα θεωρητικά, οπότε είχα ένα καλό προβάδισμα για να εστιάσω στη διεύθυνση από νωρίς και με καλές βάσεις. Από τη στιγμή που αποφάσισα στο λύκειο ότι θα ασχοληθώ με αυτό το αντικείμενο, δεν υπήρξε ποτέ αμφιβολία στο μυαλό μου για το αν θα το συνεχίσω και πού θα φτάσω. Ήθελα και θέλω να εξελίσσομαι συνεχώς.

«Η αγάπη μου για τη μουσική, η δίψα μου να εφαρμόσω όλα όσα μάθαινα από τους δασκάλους μου και, φυσικά, η ανάγκη για εξάσκηση με οδήγησαν στη δημιουργία των συνόλων Filii Notas», λέει στο Andro η Μαρία Μπαζού.

– Δημιουργήσατε το πρώτο σας σύνολο σε ηλικία 19 ετών – τη χορωδία και ορχήστρα Filii Notas. Πώς το αποφασίσατε και το καταφέρατε; Είχατε ήδη σπουδάσει διεύθυνση ορχήστρας;

Είχα ξεκινήσει με φωνητικά σύνολα από νεότερη ηλικία, στα 16, διότι μου άρεσαν πάρα πολύ οι χορωδίες. Στα 19 είχα μόλις πάρει το δίπλωμα διεύθυνσης χορωδίας και ήθελα να συνεχίσω με την ίδρυση μιας ορχήστρας. Το όργανο ενός μαέστρου αποτελείται από πολλά άτομα, είτε σε μια ορχήστρα είτε σε μια χορωδία. Η αγάπη μου για τη μουσική, η δίψα μου να εφαρμόσω όλα όσα μάθαινα από τους δασκάλους μου και, φυσικά, η ανάγκη για εξάσκηση με οδήγησαν στη δημιουργία των συνόλων Filii Notas. Οι σπουδές στη διεύθυνση ορχήστρας ξεκίνησαν παράλληλα με την ίδρυση της ορχήστρας. Καθώς η πρόσβαση σε ορχήστρα για τους νέους μαέστρους είναι πολύ δύσκολη, μαζί με νέα παιδιά και φίλους είχα την ευκαιρία να εξελιχθώ και να ανακαλύψω όμορφα έργα.

– Από το να περιμένει λοιπόν κάποιος να του αναθέσουν μια ορχήστρα, καλύτερα να τη φτιάξει μόνος του!

Πράγματι! Είναι πολύ δύσκολο και σπάνιο να σου ανατεθεί, σε τόσο νεαρή ηλικία, κάποια πρόβα με ορχηστρικό σύνολο, πόσο μάλλον συναυλία! Φυσικά, είναι δύσκολο και αργότερα, όχι μόνο στα 19. Πιστεύω ότι, όταν αγαπάς κάτι τόσο πολύ, θα βρεις τρόπους να το φέρεις εις πέρας. Και άπαξ και ξεκινήσεις, μετά δεν σταματάς!

– Φέτος μάλιστα εκτελέσατε ένα πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα, έργα Γκούσταβ Μάλερ σε μεταγραφή για ορχήστρα δωματίου.

Τον Ιανουάριο, με τα σύνολα Filii Notas και την αγαπημένη φίλη και σοπράνο Αγγελική Βαρδάκα, ερμηνεύσαμε δύο κύκλους του Mahler: Kindertotenlieder και Lieder eines fahrenden Gesellen, σε μεταγραφή για ορχήστρα δωματίου. Δύο πολύ αγαπημένα μου έργα από τον αγαπημένο μου συνθέτη — με τα σημερινά μου δεδομένα, γιατί αλλάζω ανά καιρούς! Ήταν ένα απαιτητικό ρεπερτόριο, αλλά πιστεύω ότι ήταν μία όμορφη μουσική πρόταση, μαζί με έργα Brahms και Barber, για το κοινό.

– Πόσο σημαντικές είναι οι ικανότητες ηγεσίας στη διεύθυνση ορχήστρας, πέραν από τις μουσικές;

Οι ηγετικές ικανότητες σε έναν μαέστρο θεωρώ ότι είναι καθοριστικές. Φυσικά, προέχουν οι μουσικές, διότι το αντίθετο δεν είναι προτιμότερο, αλλά πρέπει να μπορείς να εμπνεύσεις και να «πάρεις μαζί σου» τους μουσικούς, να σε εμπιστευτούν και να αφεθούν στην αναδημιουργία των έργων, όπως τη σκέφτεσαι ως μαέστρος. Σίγουρα δεν είναι κάτι εύκολο. Εάν κάποιος δεν έχει την ηγετική ικανότητα «έμφυτη», πιστεύω ότι καλλιεργείται, αλλά θα πρέπει να γίνεται με ευγένεια, ειλικρίνεια και πολύ καλή επικοινωνία.

«Στη συναυλία μας στις 2 Αυγούστου θα έχουμε ένα ευρύ ρεπερτόριο, με σολιστική και συμφωνική μουσική. Θα ερμηνεύσουμε Σκαλκώτα, Fauré, Mozart, Bizet, Popper, Strauss κ.ά.», μας λέει η Μαρία Μπαζού.

Η συναυλία στις Σπέτσες

– Πώς θα δουλέψετε με τους μουσικούς της ΜΑΑΚΣ; Τι θα παίξετε;

Στη συναυλία μας στις 2 Αυγούστου θα έχουμε ένα ευρύ ρεπερτόριο, με σολιστική και συμφωνική μουσική. Θα ερμηνεύσουμε Σκαλκώτα, Fauré, Mozart, Bizet, Popper, Strauss κ.ά. Θα έχουμε και στη σκηνή μαζί τους πολύ μικρούς καλλιτέχνες, που ανακαλύπτουν σε νεαρή ηλικία μουσικές του Beethoven και του Rossini με έναν πολύ όμορφο τρόπο! Δεν μπορώ να σας απαντήσω επακριβώς στο πώς σκοπεύω να δουλέψω με τους νέους μουσικούς της ορχήστρας, καθώς πάντα προσαρμόζω τις πρόβες και τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζω ένα σύνολο ανάλογα με τις ανάγκες του, είτε μουσικές είτε και κοινωνικές. Σίγουρα, στόχος μου είναι οι συμμετέχοντες να δεθούν μεταξύ τους όσο περισσότερο γίνεται και να μπορέσουμε μαζί, ως ομάδα, να αφήσουμε ένα όμορφο μουσικό αποτύπωμα! Ανυπομονώ πολύ!

– Ποια η διαφορά όταν μια ορχήστρα νέων έχει έναν αρχιμουσικό ώριμης ηλικίας και έναν αρχιμουσικό της δικής τους γενιάς;

Πιστεύω ότι ένας νέος μαέστρος κατανοεί περισσότερο τις ανάγκες μιας ορχήστρας νέων, τόσο με τη μουσική έννοια όσο και με την επικοινωνιακή, η οποία είναι πολύ σημαντική για την ομαλή λειτουργία των προβών. Για εμένα ήταν πάντοτε πολύ ευχάριστο να δουλεύω με παιδιά, νέους και άτομα της ηλικίας μου, καθώς σου μαθαίνουν, μέσα από τις ανάγκες τους, πώς να γίνεσαι καλύτερος εκπαιδευτικός, κάτι που επίσης με ενδιαφέρει πολύ στη ζωή μου. Επιπλέον, θεωρώ τιμητικό να συμβάλλω στη διάπλαση νέων μουσικών και στην εξέλιξή τους και να υπάρχω κάπου σαν μικρό λιθαράκι στον μουσικό τους κόσμο.

– Έχετε μαθητεύσει δίπλα σε σημαντικούς δασκάλους. Τι διδαχθήκατε από αυτούς;

Όσον αφορά τους καθηγητές μου, θεωρώ ότι υπήρξα πολύ τυχερή, διότι, πέραν του ότι είναι εξαίρετοι μουσικοί, είναι και πολύ καλοί άνθρωποι. Οι δύο έως τώρα καθηγητές μου στη διεύθυνση ορχήστρας, ο Μιχάλης Οικονόμου και ο Rafał Jacek Delekta, αποτέλεσαν ολοκληρωτικά μουσικά πρότυπα. Μου δίδαξαν, με διαφορετικούς τρόπους ο καθένας, την τέχνη της διεύθυνσης και, κυρίως, μου έμαθαν ότι η διεύθυνση των συνόλων προϋποθέτει καλή επικοινωνία και διάθεση για δημιουργία και ερμηνεία. Οι μουσικοί της ορχήστρας είναι άνθρωποι που είτε σπουδάζουν είτε είναι επαγγελματίες και έχουν όλοι τη δική τους οπτική για το εκάστοτε έργο. Η δουλειά του μαέστρου, λοιπόν, είναι να επικοινωνήσει τη δική του ερμηνεία σε συνάρτηση με τις μουσικές ιδέες όλων των μουσικών και, κουνώντας τα χέρια του, να καταφέρει να φέρει στον ήχο το αποτέλεσμα που έχει στο μυαλό του. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είμαστε μια γέφυρα μεταξύ συνθέτη, ορχήστρας και κοινού.

«Στην Πολωνία σπούδασα στη Μουσική Ακαδημία της Κρακοβίας, όπου τελείωσα και το προπτυχιακό πρόγραμμα (Bachelor) και, προ λίγων ημερών, αποφοίτησα και από το μεταπτυχιακό μου», αναφέρε η Μαρία Μπαζού για τις διαφορές με την Ελλάδα.

Μαρία Μπαζού: Η Πολωνία και η Marin Alsop

– Ολοκληρώσατε τον διετή κύκλο σπουδών στην Πολωνία. Ποιες είναι οι διαφορές με την Ελλάδα και άλλες χώρες που έχετε σπουδάσει ή εργαστεί;

Στην Πολωνία σπούδασα στη Μουσική Ακαδημία της Κρακοβίας, όπου τελείωσα και το προπτυχιακό πρόγραμμα (Bachelor) και, προ λίγων ημερών, αποφοίτησα και από το μεταπτυχιακό μου. Στην Ελλάδα, όπως γνωρίζετε, δεν έχουμε μουσική ακαδημία. Έχουμε τα μουσικά πανεπιστήμια και τα ωδεία, στα οποία έχω ολοκληρώσει και ολοκληρώνω τις σπουδές μου. Ως παιδί των ωδείων, καθώς σπούδαζα από πολύ μικρή, όπως όλοι σχεδόν οι μουσικοί, θεωρώ ότι η διαφορά είναι μεγάλη. Στις μουσικές ακαδημίες εξελίσσεσαι σφαιρικά και έχεις συνεχώς ευκαιρίες να συμμετέχεις σε συναυλίες, φεστιβάλ, masterclass και διαγωνισμούς.

Και, κάτι πολύ σημαντικό, τα μουσικά σύνολα ανά τις πόλεις είναι πολύ περισσότερα σε σχέση με την Ελλάδα. Κάθε πόλη έχει δέκα συμφωνικές ορχήστρες, όπερα και πληθώρα μουσικών φεστιβάλ. Αναγνωρίζω την προσπάθεια που γίνεται στη χώρα μας, αλλά οφείλω να πω ότι στο εξωτερικό οι ευκαιρίες είναι περισσότερες στον χώρο μας, μιλώντας μόνο με αριθμούς για τις μουσικές σκηνές και τα μουσικά σύνολα της κάθε πόλης.

– Ετοιμάζεστε να μαθητεύσετε δίπλα στην Marin Alsop. Πώς είναι η εμπειρία να σπουδάζετε στο Peabody Conservatory;

Πολύ σύντομα είναι η αναχώρησή μου για την Αμερική. Ανυπομονώ πολύ! Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω συνειδητοποιήσει τον κύκλο που έκλεισε στην Πολωνία και τον νέο κύκλο που ανοίγει στην Αμερική. Φροντίζω πάντα να μην υπάρχει παύση ανάμεσα στα κεφάλαια της ζωής μου! Μέχρι στιγμής, η επικοινωνία με το Peabody Conservatory είναι εξαιρετική, όσον αφορά την οργάνωση, τους χώρους που είδα κατά τη διάρκεια της ακρόασής μου, το προσωπικό και όσους καθηγητές πρόλαβα να γνωρίσω, πέρα από τη μαέστρο Alsop. Πιστεύω ότι θα είναι μία πολύ όμορφη εμπειρία!

– Η Marin Alsop είναι μία από τις πρώτες και γι’ αυτό από τις πιο εμβληματικές γυναίκες μαέστρους στον κόσμο. Η διεύθυνση ορχήστρας παραμένει ανδροκρατούμενη ή μήπως τώρα ζούμε μια εποχή που οι γυναίκες αρχιμουσικοί γίνονται «μόδα»;

Η Marin Alsop είναι πράγματι μία από τις πρώτες γυναίκες μαέστρους που έκαναν καριέρα και το γεγονός ότι θα είμαι μαθήτριά της σε λίγες μέρες είναι τουλάχιστον τιμητικό. Το επάγγελμα της διεύθυνσης ορχήστρας ήταν ανδροκρατούμενο, αλλά σήμερα υπάρχει μεγάλη εξέλιξη. Θα σας έλεγα ψέματα αν σας έλεγα ότι ο σεξισμός έχει εξαλειφθεί από το podium, καθώς έχω έρθει αντιμέτωπη η ίδια με τέτοιου είδους συμπεριφορές. Πιστεύω ότι δίνονται πολλές ευκαιρίες στις γυναίκες μαέστρους σήμερα και το στηρίζω και ως γυναίκα και ως μαέστρος, αλλά δεν παύω να στηρίζω τον άνθρωπο και τον μουσικό, χωρίς να κοιτάω το φύλο. Σε μια ουτοπική κοινωνία δεν θα έπρεπε να μας απασχολεί το φύλο του μαέστρου, αλλά το έργο του και τίποτε άλλο. Φυσικά, το ίδιο ισχύει και για πολλά άλλα επαγγέλματα.

«Επιθυμώ να μοιράζομαι τα όνειρά μου και τις σκέψεις μου για τη μουσική μαζί με τα μουσικά σύνολα και ειδικά με το ελληνικό κοινό», τονίζει η Μαρία Μπαζού.

– Πού φαντάζεστε τον εαυτό σας μετά την ολοκλήρωση των σπουδών σας στις ΗΠΑ; Ελπίζετε σε μια σταδιοδρομία στο εξωτερικό ή αποτελεί προτεραιότητά σας η επιστροφή και η προσφορά στην ελληνική μουσική σκηνή;

Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζω πού θα βρεθώ μετά τις σπουδές μου στην Αμερική. Μέχρι τον Νοέμβριο, που γνώρισα τη μαέστρο Alsop, το πλάνο της Αμερικής δεν υπήρχε καν στα σχέδιά μου. Προτιμώ να δουλεύω και να εξελίσσομαι και, όποια ευκαιρία προκύψει στη ζωή μου, θα την ακολουθήσω. Είναι σίγουρα προτεραιότητά μου η επιστροφή στην Ελλάδα, τουλάχιστον σε τακτά διαστήματα, διότι επιθυμώ να μοιράζομαι τα όνειρά μου και τις σκέψεις μου για τη μουσική μαζί με τα μουσικά σύνολα και ειδικά με το ελληνικό κοινό.

* Η συναυλία της Ορχήστρας της Μουσικής Ακαδημίας της Αναργυρείου-Κοργιαλενείου Σχολής (ΜΑΑΚΣ) στις Σπέτσες θα πραγματοποιηθεί στο Αρχαιόμορφο Θέατρο στους κήπους  της σχολής στις 2 Αυγούστου 2026, ώρα 21:00 με ελεύθερη είσοδο και εντάσσεται στο πλαίσιο του φετιβάλ ΑΝΑΡΓΥΡΕΙΑ 2026. Στο ίδιο πλαίσιο θα πραγματοποιηθεί στις 4 Αυγούστου η συναυλία του κορυφαίου βιολονίστα Maxim Vengerov με τις δύο χαρισματικές κόρες του.

** Περισσότερες πληροφορίες εδώ. 

TAGS :
κλασσική μουσική ορχήστρα σπετσες συναυλία συνέντευξη

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook