Ο Φιλέλλην και Αιώνιος Γουίλεμ Νταφόε

Ο Γουίλεμ Νταφόε έχει ήδη εξασφαλίσει μια θέση στην Πύλη της Αιωνιότητας με όσα μας έχει προσφέρει.

Κάποτε, οι σταρ του Χόλιγουντ ήταν κάτι το άπιαστο για εμάς εδώ στην Ελλάδα. Όχι μόνο εμάς τους απλούς θεατές, αλλά ακόμα και τους ανθρώπους του σινεμά. Τα χρόνια περνάνε, αλλάζουν οι εποχές και η ευκολία πρόσβασης. Κάπως έτσι, με τη συνεισφορά δημιουργών όπως η Τσαγγάρη, ο Λάνθιμος κ.α., διεθνείς αστέρες έγιναν προσιτοί. Η Έμμα Στόουν είναι η πιο χαρακτηριστική θηλυκή περίπτωση. Ο Γουίλεμ Νταφόε είναι η πιο χαρακτηριστική αρσενική περίπτωση.

Ίσως και περισσότερο από την Έμμα, μιας και ο Νταφόε έχει συνεργαστεί και με άλλον ένα Έλληνα σκηνοθέτη, τον Βασίλη Κατσούπη στην ταινία Inside το 2023, ενώ η τελευταία του ταινία, το Birthday Party, είναι σε συμπαραγωγή της Heretic και τον είδαμε να βρίσκεται αρκετά στα μέρη μας τον Ιούνιο. Κάτι ξεχνάμε; Μα φυσικά την πρώτη του συνεργασία, που ήταν με τον Θεόδωρο Αγγελόπουλο το 2008 για την ταινία Η Σκόνη Του Χρόνου. Επιπλέον, έχει φιλική σχέση και επικοινωνία με τον βραβευμένο προσφάτως στη Μπιενάλε θεατρικό σκηνοθέτη Μάριο Μπανούσι (δείτε εδώ). Με τον Μπανούσι ίσως έχει και την πιο στενή σχέση δεδομένου ότι ο Γουίλεμ Νταφόε ξεκίνησε ως θεατρικός ηθοποιός και για χρόνια θεωρούσε εαυτόν ως τέτοιο, ακόμα κι όταν έπαιζε σε περισσότερες ταινίες από παραστάσεις.

Δεν είναι υπερβολή, επομένως, να τον χαρακτηρίσουμε έναν σύγχρονο Λόρδο Βύρωνα, έναν Φιλέλληνα που είναι πολύ διαφορετικός από αυτό που τον αποτυπώνουν οι ρόλοι του όλα αυτά τα χρόνια. Οι ρόλοι του μέχρι και το Eternity’s Gate, για την ακρίβεια, διότι εκεί άλλαξε το τσιπάκι. Και με τον τρυφερό, εν τέλει, επιστήμονα που υποδύθηκε στο Poor Things, ο Γουίλεμ Νταφόε έδειξε ότι είτε είναι villain σε μια ταινία, είτε ο καλός της υπόθεσης, είτε κάτι ενδιάμεσο, όλα τελικά είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης, του ανθρώπινου ενστίκτου. Εξάλλου, ο ίδιος λέει πάντοτε πως «δεν ερμηνεύω, αλλά αφήνω να βγει από μέσα μου το αληθινό ζώο».

Στην ταινία Birthday Party που κυκλοφόρησε πρόσφατα στις αίθουσες.

Από νωρίς στα βαθιά ο Γουίλεμ Νταφόε

Γεννήθηκε το 1955, στις 22 Ιουλίου, στο Άπλετον του Ουισκόνσιν, σε μια οικογένεια με 7 παιδιά συνολικά. Ο μπαμπάς του ήταν χειρουργός και η μητέρα του νοσοκόμα. Εργάζονταν μαζί στο ίδιο νοσοκομείο. Αυτό σημαίνει πως έλειπαν αρκετές ώρες και ένα κομμάτι της ανατροφής του έπεσε στα μεγαλύτερα αδέρφια του και σε παππούδες και γιαγιάδες. Στην οικογένειά του, στον κύκλο του, δεν υπήρχε ούτε ένας που να ασχολείτο όχι με την υποκριτική, αλλά με τις τέχνες εν γένει.

Ως την εφηβεία του, ήταν απλά ένας έφηβος που μεγάλωνε σε μια πόλη με πολύ συντηρητικό χαρακτήρα. Στα 18 του αποφασίζει να παρατήσει το πανεπιστήμιο και να πάει να γραφτεί στο Theatre X, έναν avant garde θίασο του Ουισκόνσιν, ένα αμερικανικό μπουλούκι που έκανε πειραματικές παραστάσεις στην πολιτεία και πέριξ. «Δε σκέφτηκα ποτέ ότι θέλω να κάνω καριέρα. Σκεφτόμουν μόνο ότι θέλω να δοκιμάσω, να αρπάξω μια ευκαιρία και, κάποια μέρα, θα αποφασίσω τι θέλω να κάνω», θα πει σε συνέντευξή του στην Independent το 2012.

Φαίνεται όμως πως το έβλεπε πολύ βαθύτερα. Γιατί από τότε μέχρι και τα επόμενα πολλά χρόνια, δεν περνούσε μέρα που να μην βρίσκεται σε μια θεατρική σκηνή. Είτε θα έκανε πρόβες για ένα έργο είτε θα προετοίμαζαν κάποια περιοδεία, ο Νταφόε ήταν παρών και συμμετείχε ενεργά, διεκδικούσε διαρκώς το κάτι παραπάνω. Κυρίως να μάθει.

Σε ηλικία 25 ετών κάνει την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, στην ταινία Heaven’s Gate του 1980, δίπλα στους Κρίστοφερ Γουόκεν, Τζον Χαρτ και Τζεφ Μπρίτζες. Επρόκειτο για ένα γουέστερν το οποίο οδήγησε σε χρεοκοπία την εταιρεία παραγωγής και ο Νταφόε δεν είχε καν αναφορά στα credits. Όμως, δε χρειαζόταν κανείς να ξέρει το ονοματεπώνυμό του, εφόσον η εξωτερική του εμφάνιση έμενε τόσο έντονη στη μνήμη.

Έτσι, το 1986 ήρθε η πρώτη μεγάλη ερμηνεία της καριέρας του στην ταινία Platoon του Όλιβερ Στόουν, όπου υποδύθηκε τον Λοχία Ελάιας. Στην 3η ταινία του -είχε προηγηθεί το To Live and Die in L.A.- έπαιρνε υποψηφιότητα για Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου.

Μέχρι και το τέλος των 90s, ο Γουίλεμ Νταφόε θα παίξει σε μια σειρά από αμφιλεγόμενους ρόλους, θα υποδυθεί χαρακτήρες που είναι στο όριο της ψυχοπαθολογίας, μανιακοί, δολοφονικοί, επικίνδυνοι. Θα είναι σε όλους άψογος στις ερμηνείες του. Ίσως γιατί, όπως λέει, όταν έχει στα χέρια του έναν ρόλο, φεύγει από τον εαυτό του, διαχωρίζεται και γίνεται αυτό ο ρόλος. Δεν αφήνει δηλαδή τον fictional χαρακτήρα να ενωθεί με το μέσα του και να τον επηρεάσει. Ανάμεσα σε αυτούς τους ρόλους, ξεχωρίζει αυτός του Χριστού στην ταινία του Σκορσέζε «Ο Τελευταίος Πειρασμός». Ο Νταφόε είναι ένας από τους ελάχιστους που καταφέρνει να βγει αλώβητος από τον ρόλο και να μη σημαδευτεί διά παντός.

Σε αυτή την πορεία των 46 ετών, θα συνεργαστεί πολύ με τον Σκορσέζε, με τον Γουές Άντερσον, με τον Λαρς φον Τρίερ, με τον Πολ Σρέιντερ, με τον Αμπέλ Φεράρα, τον Λάνθιμο, τον Ρόμπερτ Ίγκερς και με τη σύζυγό του, την Ιταλία Τζιάντα Κολαγκράντε, με την οποία γνωρίστηκαν το 2004 στη Ρώμη, παντρεύτηκαν έναν χρόνο μετά και εκείνη έγινε η αιτία που ο Νταφόε ανοίχτηκε περισσότερο στο ευρωπαϊκό σινεμά, μιας και από τότε ζει το μεγαλύτερο διάστημα του έτους στη Ρώμη, λίγο πιο έξω, σε μια φάρμα που έχουν μαζί, όπου έχουν μέχρι και αλπάκα.

Πριν ένα χρόνο, είχε συνεργαστεί με τη Laphroaig για ένα νέο whisky blend που θα έφερε την υπογραφή του.

Όσα τον κάνουν ξεχωριστό

Στα 71 του, ο Γουίλεμ έχει διανύσει μια διαδρομή 80 και βάλε ταινιών, έχει συνολικά 4 οσκαρικές υποψηφιότητες χωρίς όμως να έχει κατακτήσει ποτέ το αγαλματίδιο, έχει «φάει»  και τα μεγάλα blockbusters και τις indie παραγωγές με το κουτάλι και κινείται πια σε διαφορετικά μονοπάτια, με εξαίρεση την «επανασύνδεσή» του με τον Green Goblin για την ταινία Spider-Man: No Way Home το 2021.

Έχει κυνηγήσει τον Nosferatu, έχει ζωντανέψει μια νεκρή, έχει γίνει Έλληνας μεγιστάνας, έχει χορέψει ως και ζεϊμπέκικο υπό τη φωνή του Γιώργου Μαργαρίτη.

«Όταν κοιτάζω τους ρόλους που έχω παίξει, με συναρπάζουν όλες αυτές οι υπέροχες περιπέτειες που έζησα και όσα υπέροχα έμαθα», θα πει κάθε φορά που τον ρωτάνε για το τι νιώθει για όσα έχει πετύχει.

Ο Νταφόε έζησε από την αρχή μια γεμάτη ζωή ως ηθοποιός. Δεν έχασε στιγμή, το ταλέντο του έπεισε γρήγορα άπαντες. Και το ταλέντο και η φυσιογνωμία του. Με αυτό το χαμόγελο με το χαρακτηριστικό μικρό κενό στα δόντια, με ένα ελκυστικό ψεύδισμα, με μια υποβλητική φωνή, με μια φημολογία για τα προσόντα του ανάμεσα στα πόδια του να τον συνοδεύει εδώ και 17 χρόνια, από την ταινία Antichrist όπου για μια γυμνή σκηνή ο Λαρς φον Τρίερ τον άλλαξε με body double, επειδή το μεγάλο του πέος θα αποπροσανατόλιζε το κοινό, με ένα ανεξέλεγκτο βλέμμα με τα μάτια του να αυτονομούνται όταν επιχειρεί να κοιτάξει ορθάνοιχτα. Και με την κατά καιρούς χαίτη του.

Δεν είναι μάλλον καθόλου υπερβολή να πούμε πως ο Νταφόε βρίσκεται στο κορυφαίο ράφι ηθοποιών του Χόλιγουντ, παρόλο που δεν τον επιλέγουν ποτέ στις ΗΠΑ για πρωταγωνιστή. Τώρα πια δε νοιάζεται και ιδιαίτερα, μιας και θεωρεί ότι το Χόλιγουντ έχει γίνει μια άπληστη βιομηχανία που δεν τον εκφράζει.

Αν θελήσεις πάντως φίλτατε Γουίλεμ να κατασταλάξεις κινηματογραφικά κάπου, η Ελλάδα σε έχει ήδη αγκαλιάσει θερμότατα και υπάρχουν κάμποσοι σκηνοθέτες που θα ήθελαν να σε κάνουν πρωταγωνιστή τους.

TAGS :
Γουίλεμ Νταφόε ηθοποιός Χόλιγουντ

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook