Κωνσταντίνος Μπιμπής: «Με ανακουφίζει η σκέψη ότι δεν είμαστε μια σειρά από τυχαιότητες»

Ο Κωνσταντίνος Μπιμπής μοιράστηκε μαζί μας το πώς έγινε ηθοποιός, την αγάπη του για το θέατρο, αλλά και τις προσωπικές του ανησυχίες σε σχέση με όσα συμβαίνουν στον κόσμο αυτή την περίοδο.

«Μα να μην κάνουμε τη συνέντευξη τον Σεπτέμβριο που θα κάνω μια πολύ σημαντική συνεργασία», μου είπε το καλοκαίρι ο Κωνσταντίνος Μπιμπής και, πράγματι, ο «Εχθρός του Λαού» του Ίψεν σε σκηνοθεσία του Τόμας Οστερμάιερ είναι από τα highlights της θεατρικής χρονιάς που έρχεται. Στον Μαύρο Γάτο στο αγαπημένο του στέκι εδώ και χρόνια συζητάμε το πριν και μετά του στην τέχνη, την πίστη, τη ζωή, τον θάνατο, την πολιτική. Ταλαντούχος, ναι αλλά και ανοιχτός και με άποψη, για την οποία μάχεται.

«Αυτή είναι η στιγμή για τη δική μας γενιά. Αυτός είναι ο πήχης, το στοίχημα και η σημασία αυτού που γίνεται στη Γάζα».

Ποιος είναι ο Κωνσταντίνος Μπιμπής;

– Γιατί αγαπάς το θέατρο;

Όταν συμβαίνει καλά, δημιουργείς έναν εναλλακτικό κόσμο. Είτε με την καλή ή την κακή έννοια, είτε ως αντικατοπτρισμό του πραγματικού. Άλλα πάντα είναι ένας άλλος κόσμος όπου τα πράγματα λειτουργούν με άλλους κανόνες. Εμένα αυτό με κάνει να αισθάνομαι ασφάλεια. Ηρεμώ. Νιώθω ότι έχουμε τη δύναμη οι άνθρωποι όταν μαζευτούμε, να φτιάξουμε κάποιον άλλον κόσμο. Είμαι και ηθοποιός των προβών. Τρελαίνομαι. Μου αρέσει γιατί βλέπω αυτόν τον κόσμο να χτίζεται σιγά σιγά, μέρα με τη μέρα. Είναι συναρπαστικό.

– Αυτός ο παράλληλος κόσμος αφορά μόνο εσένα ως ηθοποιό ή και το κοινό;

Εγώ συμμετέχω στη δημιουργία αυτής της δουλειάς, φυσικά με στόχο να επικοινωνήσει με το κοινό. Διαφορετικά, τι νόημα έχει;

– Κωμωδία έχεις παίξει;

Έχω παίξει βέβαια και τη λατρεύω. Δεν μου δίνουν πια, δεν ξέρω γιατί. Όπου μπορώ, δηλαδή και μέσα στα δράματα βάζω λίγη κωμωδία.

– Παρατηρώ μια netflixoποίηση του θεάτρου: επιμηκυμένες καλοκαιρινές περιοδείες, pop up παραστάσεις, μια νεά σεζόν μετά το Πάσχα με μεγάλες παραστάσεις, προπωλήσεις που ξεκινούν μήνες πριν.

Έχει ενδιαφέρον αυτό που περιγράφεις, όμως εμπεριέχει μια εμπορευματοποίηση, η οποία κάποιες φορές φαίνεται και στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Η ανακοίνωση της προπώλησης πριν καν ο σκηνοθέτης εξηγήσει στους ηθοποιούς του πώς ονειρεύεται την παράσταση είναι βίαιη εμπορευματοποίηση που πιέζει, διαλύει τους σκηνοθέτες. Να έχει πουλήσει 2000 εισιτήρια πριν ξεκινήσουν οι πρόβες δεν αισθάνεσαι στον σβέρκο σου το βάρος; Ή να μην έχει ζήτηση.

«Μετά τον θάνατο των δύο φίλων μου πέρασα μια περίοδο θρήνου όπου αναρωτιόμουν «με τι βλακείες ασχολούμαστε;».
Κωνσταντίνος Μπιμπής: «Με ανακουφίζει η σκέψη ότι δεν είμαστε μια σειρά από τυχαιότητες»

«Η ανακοίνωση της προπώλησης πριν καν ο σκηνοθέτης εξηγήσει στους ηθοποιούς του πώς ονειρεύεται την παράσταση είναι βίαιη εμπορευματοποίηση που πιέζει διαλύει τους σκηνοθέτες».

– Πώς αποφάσισες  να γίνεις ηθοποιός;

Ήταν λίγο περίεργο. Ενώ δεν είμαι μεγάλος σε ηλικία –36 χρονών είμαι– παρόλα αυτά, μεγαλώνοντας σε μια λαϊκή γειτονιά στα ’90s, δεν είναι εύκολο να ομολογήσεις στον εαυτό σου, πόσω μάλλον στον περίγυρό σου, ότι θες να γίνεις ηθοποιός, καλλιτέχνης. Είχα όμως πολύ ωραία σχέση με τη μουσική. Έπαιζα λίγο κιθάρα, μου άρεσε να τραγουδάω. Κάναμε κάποια στιγμή μια συναυλία στη Γ’ Λυκείου με φίλους από το σχολείο. Εκείνη η συναυλία ήταν για μένα αποκαλυπτική εμπειρία. Εκείνη τη μέρα κατάλαβα ότι το θέλω πολύ αυτό. Δεν ήξερα αν θα ήταν μουσική ή θέατρο, αλλά κατάλαβα ότι εκεί ανήκω.

– Μέχρι να αποφασίσεις συνειδητά ότι θα ασχοληθείς με την τέχνη, πήγες σε κάποια σχολή;

Ήμουν και πάρα πολύ καλός μαθητής και είχα μπει στο εμμονικό κυνήγι των πανελληνίων που δυστυχώς στοιχειώνει ακόμη στα παιδιά. Είχα ξεκινήσει προετοιμασία για τις πανελλήνιες, χωρίς πίεση από τους γονείς μου, από δική μου φιλοδοξία. Από το καλοκαίρι πριν τη Γ’ Λυκείου, με ατελείωτες ώρες διάβασμα, πέρασα μια φρικτή χρονιά. Πήρα 15 κιλά, κοιμόμουν κάτι 20λεπτα. Φρίκη. Και κάποια στιγμή είπα: «Εγώ αυτό θέλω να κάνω. Γιατί κάθομαι και κάνω τώρα όλα αυτά;». Οι γονείς μου φρίκαραν. Χοντρά.  Τους είπα «κόψτε τα φροντιστήρια, κόψτε τα ιδιαίτερα. Τελείωσα εγώ με αυτή την ιστορία». Βρήκαμε μια συμβιβαστική λύση: θα συνεχίσω, θα δώσω πανελλήνιες, και μετά θα κάνω ό,τι θέλω. Έτσι κι έγινε.

«Στην Ελλάδα, σκηνοθέτες και ηθοποιοί, είμαστε λίγο πιο…ποιητικοί, δε δίνουμε έμφαση σε κάθε λεπτομέρεια, βασιζόμαστε στην έμπνευση».

«Με ανακουφίζει η σκέψη ότι δεν είμαστε μόνο μια σειρά από τυχαιότητες. Ωστόσο, δεν ξέρω ακριβώς σε τι να πιστέψω».

– Τους καταλαβαίνεις τους γονείς;

Απολύτως. Είμαι και άνθρωπος που όταν ξεκινάει κάτι και το πάει μέχρι τέλους. Το μεγάλο κρίμα των γονιών μου είναι που πέρναγα Νομική και δεν τη δήλωσα. Ήδη από τα χρόνια του Γυμνασίου είχα πλήρη αναρχική πολιτική ιδεολογία και τους είπα ότι δεν θα στερήσω τη θέση από κάποιο παιδί. Θα ήθελα να πάω στις Θεωρητικές Σπουδές Τέχνης, που είναι το θεωρητικό τμήμα της Καλών Τεχνών και μου έλεγε η μάνα μου: «Μη μου το κάνεις αυτό, μη μου το κάνεις αυτό». Οπότε βρήκαμε τη συμβιβαστική λύση: Φιλολογία Αθηνών.

– Οπότε ξεκαθαρίζει το περιβάλλον και τότε λες «πάμε για εξετάσεις» και περνάς στο Θέατρο Τέχνης και ζεις αυτό που φανταζόσουν.

Ήταν πολύ πιο ωραίο από αυτό που φανταζόμουν τελικά, γιατί πριν δεν είχα ιδέα τι να περιμένω. Κατευθείαν μαγεύτηκα. Ούτε σε θεατρική ομάδα του σχολείου συμμετείχα, ούτε θέατρο έβλεπα. Έβλεπα πάρα πολύ σινεμά από μικρός.

– Δεν φοβόσουν; Δεν σκέφτηκες «πού πάω;»

Δεν είχα κανέναν φόβο. Αυτό ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά που με βοήθησαν να προχωρήσω ίσως με μεγαλύτερη ταχύτητα: Είχα μόνο χαρά και ανάγκη.

«Μεγαλώνοντας σε μια λαϊκή γειτονιά στα ’90s, δεν είναι εύκολο να ομολογήσεις στον εαυτό σου, πόσω μάλλον στον περίγυρό σου, ότι θες να γίνεις ηθοποιός».

– Είσαι κατεξοχήν θεατρικός. Την τηλεόραση τη φοβάσαι;

Τους συναδέλφους που ξυπνάνε στις 5:30–6 το πρωί, πάνε στην άλλη άκρη της Αθήνας και κοπανάνε 17–18 σκηνές, τους θαυμάζω. Δεν μπορώ να το κάνω, αλήθεια. Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που πολλές φορές παρεξηγούμαι. Στο παρελθόν, πριν από δύο χρόνια, είχα κλείσει μια συμφωνία για μια σειρά που τελικά δεν έγινε. Είχα όμως προγραμματίσει να μην έχω τίποτα άλλο – ούτε θέατρο, ούτε τίποτα. Είχα αδειάσει ολόκληρο οκτάμηνο, μήπως και τα καταφέρω.

– Δεν σε θέλει.

Ούτε το σύμπαν δεν βοηθάει.

– Πώς προέκυψε ο Οστερμάιερ;

Πέρυσι το καλοκαίρι ήμουν στην παραλία στη Σκύρο με το κορίτσι μου και φεύγω για λίγο. Στον δρόμο με παίρνει τηλέφωνο ο παραγωγός Μίλτος Σωτηριάδης και μου λέει: «Θα κάνει ο Οστερμάιερ μια ακρόαση για τον Εχθρό του Λαού». «Έλα βρε Μίλτο, την όρεξή σου είχαμε μεσημεριάτικα;». Συζητήσαμε σοβαρά και κατάλαβα ότι το εννοούσε. Ήταν μεγάλο το σοκ μου.

– Είναι κάτι που το ονειρευόσουν;

Ο Οστερμάιερ είναι από τους καλλιτέχνες που θαυμάζω από τα πρώτα κιόλας χρόνια που ασχολούμαι με το θέατρο. Οπότε, όταν θαυμάζεις έναν καλλιτέχνη για πάρα πολλά χρόνια, έρχεται η σουρεάλ –κατά τη γνώμη μου– στιγμή να δουλέψετε μαζί, είναι πολύ υψηλές προσδοκίες. Διότι πολλές φορές, όταν συναντάς καλλιτέχνες που θαυμάζεις από κοντά, υπάρχει ο κίνδυνος απομυθοποίησης. Έδω όμως είναι αλλιώς. Έκλαιγα δύο μέρες όταν μου το ανακοίνωσαν. Πήρα τη μάνα μου, την έπιασαν κι εκείνη τα κλάματα, χωρίς να ξέρει ποιος είναι. Ζω ό,τι θα ήταν, ας πούμε, για έναν ηθοποιό που λατρεύει το σινεμά να τον σκηνοθετεί ο Ταραντίνο.

– Πώς είναι να δουλεύεις μαζί του;

Βρίσκεται ήδη εδώ δύο βδομάδες. Θέλει να έχει εποπτεία σε όλα. Από τη μουσική, την ενορχήστρωση, μέχρι τα στοιχεία του σκηνικού – πόσα εκατοστά πρέπει να είναι πιο μέσα, πιο έξω. Η μεταδοτικότητα, η έμφαση στη λεπτομέρεια και η διεισδυτικότητα του είναι παροιμιώδεις.

«Υπάρχουν στιγμές που πιστεύω στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε και επηρεάζουμε τα γεγονότα που πρόκειται να έρθουν ή έχουν ήδη έρθει».
Κωνσταντίνος Μπιμπής: «Με ανακουφίζει η σκέψη ότι δεν είμαστε μια σειρά από τυχαιότητες»

«Είχα την ατυχία να χάσω νέος δύο φίλους μου νέους. Αρχίζεις να σκέφτεσαι αλλιώς. Γιατί λες «ώπα».

– Αυτή  η αγάπη στη λεπτομέρεια, είναι κάτι που σε βοηθάει;

Μου δίνει φοβερή ασφάλεια πάνω στη σκηνή. Ξέρει ακριβώς το υποκείμενο και τι χρειάζεται να ακούσει ο ηθοποιός για να καταλάβει, Σε οχυρώνει. Ξέρεις ανά πάσα στιγμή τι παίζεις και γιατί. Δεν το συναντάς εύκολα στους Έλληνες σκηνοθέτες. Είμαστε λίγο πιο ποιητικοί, πιο αυθόρμητοι, βασιζόμαστε στην έμπνευση. Αυτό πολλές φορές οδηγεί σε ανασφάλεια για τους ηθοποιούς. Εδώ, η λεπτομέρεια είναι πολύ βοηθητική και ανακουφιστική.

«Όταν τελείωσα το Λύκειο, ήμουν λιγότερο ριζοσπαστικός απ’ ό,τι είμαι τώρα. Μεγάλωσα πιο ρομαντικός, πιο κοντά σε κομμουνιστικά, ρομαντικά ιδεώδη».

– Μιας και λες για το σύμπαν: πιστεύεις στην τύχη, στο σύμπαν, στη συγκυρία; Είμαστε μια σειρά από τυχαιότητες;

Με ανακουφίζει η σκέψη ότι δεν είμαστε μόνο μια σειρά από τυχαιότητες. Ωστόσο, δεν ξέρω ακριβώς σε τι να πιστέψω. Υπάρχουν στιγμές που πιστεύω στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε και επηρεάζουμε τα γεγονότα που πρόκειται να έρθουν ή έχουν ήδη έρθει.

– Η δική σου σχέση με την πίστη;

Είναι υπό διερεύνηση. Επειδή έχω μεγαλώσει σε ένα χριστιανικό σπίτι, όχι με τη βαριά έννοια, αλλά έναν πολύ τρυφερό χριστιανισμό, πολλές φορές πηγαίνω και προς τα εκεί. Δηλαδή, στο νησί μου, τη Σκύρο, θα πάω σε δύο συγκεκριμένες εκκλησίες, να κάτσω στο στασίδι μόνος μου καμιά ώρα. Πάω σε δύο εκκλησίες που συνδέονται με τα παιδικά μου χρόνια. Η μία είναι δίπλα στο σπίτι μου, η άλλη πιο μακριά, όπου πηγαίναμε για τη θέα. Κάτι μου κάνει αυτό. Πέρυσι το καλοκαίρι, πήγαμε στην Τοσκάνη. Ένα πρωί πήγα μόνος μου μια βόλτα. Ψιλόβρεχε, το χωριό άδειο. Στην πλατεία βρήκα τυχαία έναν τεράστιο καθεδρικό. Μπήκα μέσα μόνος μου – ούτε έξω ούτε μέσα υπήρχε κανείς. Κάθισα εκεί. Αυτοί οι χώροι, τόσο φορτισμένοι με αγάπη, πόνο, απώλειες, χαρές κάτι μου προκαλούν. Υπάρχει κάποιο κανάλι εκεί, το οποίο και προσπαθώ να ακούσω.

– Ζούμε σε στιγμές μεγάλων αλλαγών, σε μια Αθήνα γεμάτη ανατροπές μια χώρα μέσα στην κρίση. Πώς έχει επηρεάσει αυτό τη δική σου φιλοσοφία;

Απόλυτως. Όταν τελείωσα το Λύκειο, ήμουν λιγότερο ριζοσπαστικός απ’ ό,τι είμαι τώρα. Μεγάλωσα πιο ρομαντικός, πιο κοντά σε κομμουνιστικά, ρομαντικά ιδεώδη. Ζώντας όμως σε αυτή την πόλη όλο και θύμωνα, όλο και ριζοσπαστικοποιούμουν. Κατεβαίνω σε πορείες, σε καλέσματα, σε αλληλέγγυες δράσεις. Κομμάτι αυτού ήταν και η συμμετοχή μου στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών τέσσερα χρόνια ως αντιπρόεδρος.

Και υπάρχει μια ωραία γέφυρα: στην παράσταση που είναι πολιτικό έργο, έχω έναν μεγάλο μονόλογο. Ο Στόκμαν απευθύνεται στο κοινό, σε πόντιουμ, σαν πολιτικός λόγος. Το έργο είναι του Ίψεν σε νέα δραματουργία του Οστερμάιερ με τον Τόμας Μπορχενμάιερ. Δεν το έχω ξανασυναντήσει αυτό στο θέατρο. Υπογράφω κάθε λέξη, μπορώ δίπλα σε κάθε λέξη να βάλω την υπογραφή μου ως Κωνσταντίνος. Είμαι 100% εκεί ιδεολογικά. Για το πού βρισκόμαστε σαν κοινωνία, πού βρισκόμαστε σαν πολιτικό και οικονομικό σύστημα.

«Στα τριάντα σου δεν περιμένεις να πεθάνεις ή να πεθάνει κάποιος φίλος σου. Νομίζεις ότι όλοι θα γεράσετε μαζί. Αυτές οι απώλειες με έκαναν να τα δω αλλιώς. Τραντάζεσαι».

«Αυτό που έγινε στο μνημόσυνο του Τσάρλι Κερκ ήταν τρομακτικό. Σου σηκώνεται η τρίχα με τον τρόπο που η ιστορία, με άλλη αισθητική και με ένα δημοκρατικό προσωπείο, επαναλαμβάνεται».

– Πού βρισκόμαστε; Όχι μόνο ως χώρα αλλά και διεθνώς, στη Γάζα, στις ΗΠΑ.

Αυτό που έγινε στο μνημόσυνο του Τσάρλι Κερκ ήταν τρομακτικό. Σου σηκώνεται η τρίχα με τον τρόπο που η ιστορία, με άλλη αισθητική και με ένα δημοκρατικό προσωπείο, επαναλαμβάνεται. Είναι τρομακτικό. Είναι γκροτέσκο. Από την άλλη, αυτό που συμβαίνει στη Γάζα είναι στις μέρες μας ό,τι πιο εγκληματικό και ό,τι πιο κοντινό στη χιτλερική Γερμανία μπορούμε να συναντήσουμε. Όπως είπε και η Σούζαν Σαράντον: «Δεν έχετε διαβάσει για πράξεις αντίστασης και να σκεφτείτε “αν ζούσα τότε, θα το έκανα”»; Ε, αυτή είναι η στιγμή!

Εμένα μου θύμισε τον Γλέζο που ανέβηκε στην Ακρόπολη και κατέβασε τη ναζιστική σημαία. Κάθε φορά που άκουγα αυτή την ιστορία από μικρός, ανατρίχιαζα και σκεφτόμουν: «Θα έβρισκα τη δύναμη να το κάνω;». Αυτή είναι η στιγμή για τη δική μας γενιά. Αυτός είναι ο πήχης, το στοίχημα και η σημασία αυτού που γίνεται στη Γάζα.

– Πολύς κόσμος είτε το αγνοεί, είτε δεν δίνει σημασία, είτε λέει «ας μην ανακατευόμαστε».

Άλλη μια ομοιότητα με τη ναζιστική Γερμανία. Παραφράζοντας τη γνωστή ρήση: «θα έρθει μια μέρα που θα πάρουν αυτόν και δεν θα πεις τίποτα. Θα πάρουν τον άλλον, πάλι δεν θα πεις τίποτα. Και θα έρθει η μέρα που θα πάρουν εσένα και δεν θα έχει μείνει κανείς να μιλήσει για σένα». Οι ομοιότητες είναι φρικτές.

– Η σχέση με τον θάνατο ποια είναι; Είσαι πολύ νέος ακόμη, αλλά σε απασχολεί;

Είχα την ατυχία να χάσω νέος δύο φίλους μου νέους. Αρχίζεις να σκέφτεσαι αλλιώς. Γιατί λες «ώπα». Βλέπω τον πατέρα μου που είναι 65 χρονών ή άλλους μεγαλύτερους που αντιμετωπίζουν τον θάνατο των φίλων τους με συγκατάβαση, σαν κάτι «φυσιολογικό». Στα τριάντα, όμως, δεν το περιμένεις. Νομίζεις ότι όλοι θα γεράσετε μαζί. Αυτό με έκανε να το δω αλλιώς. Τραντάζεσαι.

– Σε έκανε πιο αποφασιστικό;

Πέρασα μια περίοδο θρήνου όπου αναρωτιώμουν «με τι βλακείες ασχολούμαστε;». Σιγά σιγά αυτό φεύγει, γιατί η ζωή έχει κι ένα μεγάλο κομμάτι που ασχολείσαι με πράγματα που δεν έχουν σημασία. Αλλά μένει μια τρύπα μέσα σου. Και μερικές φορές που πελαγώνεις σκέφτεσαι τον φίλο που χάθηκε, λες «ας ζήσουμε λίγο καλύτερα».

 

Διαβάστε ακόμη: Αιμίλιος Χειλάκης στο Andro: Στην κρίση αποδείχτηκε ότι ο Έλληνας δεν έχει μπέσα 

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Button to top