«Ρέκβιεμ» του Άντριου Λόυντ Βέμπερ στο Μέγαρο και η χαρμολύπη της Μεγάλης Εβδομάδας

H Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, οι φωνές της Δήμητρας Κωτίδου, του Δημήτρη Χριστόπουλου και της Εβίτας Χιώτη σε σύμπλευση με τη Χορωδία Δήμου Αθηναίων συλλειτούργησαν χθες στο Μέγαρο Μουσικής.

Ρέκβιεμ θα πει ανάπαυση και ως είδος μουσικό, που το έχουν τιμήσει οι μεγάλοι Μότσαρτ, ο Βέρντι και ο Μπραμς είναι μελαγχολικό, πένθιμο, δραματικό. Με μαέστρο τον Γιώργο Βράνο παρακολούθησα χθες το μεγαλοπρεπές «Ρέκβιεμ» που συνέθεσε το 1985 ο Βρετανός πατριάρχη του μιούζικαλ Άντριου Λόυντ Βέμπερ. «Hosanna in excelsis» και στη σκηνή της αίθουσας Χρήστου Λαμπράκη η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, οι φωνές της Δήμητρας Κωτίδου, του Δημήτρη Χριστόπουλου και της Εβίτας Χιώτη σε σύμπλευση με τη Χορωδία Δήμου Αθηναίων χαρτογραφούν με τον καλύτερο τρόπο το αίσθημα της Μεγάλης Εβδομάδας. Στο πρώτο μέρος, η σύνθεση του Δημήτρη Σκύλλα «The Judgement Day» για κλαρινέτο και ορχήστρα ήταν το ιδανικό πάντρεμα της δημοτικής μουσικής, το ηπειρώτικό μοιρολόι εν προκειμένω με πρωταγωνιστή το ευγενές κλαρινέτο του Παναγιώτη Γιαννάκα, με τη λόγια, δυτική μουσική.

Η Μεγάλη Εβδομάδα ενέχει πάντα θλίψη. Τα θρησκευτικά κείμενα, οι στίχοι των ποιητών, η κατάνυξη των ακολουθιών. Στο μέσο του γλυκού έαρος, της μυρωδάτης άνοιξης, αναζητούμε Βαραββάδες και την ελπίδα της Ανάστασης. Της λαμπερής Λαμπρής και της αθανασίας. «Να μαχαίρωνες τον Χάρο». Αιώνιο και πανανθρώπινο το αίτημα της αθανασίας, όπως το διατύπωσαν τα λόγια του Λευτέρη Χαψιάδη με την αθάνατη φωνή της Χαρούλας Αλεξίου. Πώς όμως φρενάρεις το αναπόφευκτο;

Θυμάμαι το «Ευαγγελισμός, το μιούζικαλ» ένα δουλεμένο διαμάντι του Εθνικού. Ο Χρήστος Λούλης ήταν Απόστολος Παύλου (ποιος το σκέφτηκε αυτό το θεσπέσιο όνομα), διευθυντής της Α’ Παθολογικής που καταφέρνει να παγιδεύσει τον θάνατο. Το ίδιο του το δρεπάνι γίνεται το όπλο με το οποίο τον ακινητοποιούν. Όσο το νοσοκομείο γεμίζει με αρρώστους που δεν πεθαίνουν, ο θίασος διηγείται ιστορίες ανθρώπων που περιμένουν να λυτρωθούν, που τον φοβούνται, που τον τρέμουν, που θέλουν λίγο χρόνο ακόμη. Κενά που πρέπει να συμπληρωθούν, λόγια που δεν ειπώθηκαν, υποσχέσεις που δεν κρατήθηκαν απαιτούν δικαίωση. «Μια συνωμοσία απέναντι στον θάνατο, φυσικά αποδεικνύεται απάτη», σημείωναν ο Άγγελος Τριανταφύλλου και ο Δημήτρης Σταυρόπουλος, δημιουργοί της παράστασης μαζί με τον Γιάννη Αστερή. Δεν είναι μόνο ο πόνος και ο ζόφος, είναι και η ανακούφιση, είναι η ενοχή που νιώθεις ανακούφιση, είναι η λύτρωση όχι μόνο επειδή ησύχασε ο οικείος σου αλλά επειδή ησύχασες εσύ.

Μία είναι η ουσία. Ο στιχουργός της Αθανασίας έφυγε τον Οκτώβριο του 2023. Μερικές ημέρες πριν, πέθανε η μαμά της γυναίκας μου, Νίκη. Είναι από τους αποχαιρετισμούς που περιμένεις, για τους οποίους έχεις προετοιμαστεί. Όμως η βαριά θλίψη της πραγματικότητας δεν προβλέπεται. Δεν αναφέρομαι μόνο στα διαδικαστικά και την άγρια συνθήκη να αδειάζεις ένα σπίτι από αναμνήσεις, σημειώσεις, συναισθήματα. Ένα μπλιέτο σ΄ένα βιβλίο, μια σκέψη σε ένα σημειωματάριο, ένα δεμάτι χειρόγραφες επιστολές. Είναι όμως το σταθερό μας τηλέφωνο που δεν χτυπάει πια, ποιος παίρνει πια στο σταθερό εκτός από τους γονείς; Οι ευχές που δεν ήρθαν σε γιορτές, μια λύπη που στρογγυλοκάθεται σε κάθε στιγμή.

O πασίγνωστος συνθέτης Άντριου Λόιντ Βέμπερ.

«Είναι ξερίζωμα», θα μου πει ο σκηνοθέτης Γιώργος Νανούρης για την απώλεια. Είναι η ανάγκη να διατηρήσεις τον άνθρωπο στον νου σου, όπως τον θυμάται η μνήμη και τον ένιωσε η καρδιά. Φέρνω στο μυαλό μου μια στιγμή: στις 24 Νοεμβρίου του 2012 είχαμε πάει με τη Νίκη στο Μέγαρο Μουσικής για να παρακολουθήσουμε τη Φιλαρμονική της Αγίας Πετρούπολης. Στο διάλειμμα αφαίρεσαν το πιάνο, «που το πάνε;», τη ρωτάω. Πιάνο και συμφωνία δεν πάνε μαζί. Από τα υποτιμητικά της βλέμματα στους μαγεμένους ακροατές κατάλαβα πώς δεν παλαμοκροτάμε ποτέ αν δεν μας κάνει νεύμα ο μαέστρος.

Χθες βράδυ, στο θεωρείο 10 της αίθουσας Χρήστος Λαμπράκης, με τα adagio και τις θλιμένες άριες δεν είμαι μόνος. Περνούν όλες εκείνες οι βραδιές που επέμενε να μας προσκαλεί στο Μέγαρο. Επισκέψεις εκπαιδευτικές και υπέροχες. Απολαμβάναμε τον Ζούμπιν Μέτα και μαζί τις ιστορίες της για τον Φον Κάραγιαν που εκείνη είχε δει στο Ηρώδειο. Και μετά, μπιφτέκια και σαλάτα. Γενικώς, δεν συμπαθούσε το φαγητό μα της άρεσε να κάνει μεγάλα τραπέζια, τα οποία μάλιστα τα οργάνωνε με τρομερή ευκολία όταν η αντροπαρέα, για παράδειγμα, γυρνούσε απ’ το κυνήγι. Στο σπίτι της είχα βρει και μια πιατέλα με σκαλισμένο αγριογούρουνο, αχρησιμοποίητη για χρόνια. Είμαστε τα στοιβαγμένα πιάτα που κάποτε υποδέχτηκαν χαρμόσυνα μαντάτα και τώρα σκονίζονται σε μια αποθήκη.

Μεγάλη Εβδομάδα, το θείο πάθος, το θείο δράμα, η προσδοκία για ανάσταση, λύτρωση ή έστω συμβιβασμό. Να το βρούμε στη μέση. Να συγχωρέσουμε και να συγχωρεθούμε. Στις συνήθειες μας που ξεπερνούν την πίστη είναι τα 12 Ευαγγέλια στη Μονή Πετράκη με τις πασχαλιές και την απόλυτη ηρεμία. Φέτος θα δοκιμάσω να ανέβω με το ποδήλατο στον Επιτάφιο της Μονή Καισαριανής. Ο χρόνος διαστέλεται κι όλα κυλούν πιο αργά. Adagio και η Μεγάλη Εβδομάδα χωρίς μεγάλες αποφάσεις. Με αναμνήσεις και με εσωτερικές αναζητήσεις. Που πάνε τα νοικοκυριά όταν φεύγουν οι άνθρωποι που τα έφτιαξαν και που τα κατοικούν; Που πάνε τα λάθη τους (εκτός από την καρδιά μας) όταν εκείνοι δεν μπορούν να τα υποστηρίξουν ή να απολογηθούν για αυτά; Στα μεγάλα οικογενειακά τραπέζια κρύβεται η μοναξιά μας και οι άδειες θέσεις δεν αντικαθίστανται πια. Καλή Ανάσταση!

Διαβάστε ακόμα: Γιατί μεγαλώνοντας, οι άνδρες δεν μπορούμε να κάνουμε νέους φίλους;

TAGS :
κλασική μουσική

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook