Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Οδύσσεια του Νόλαν, θα εύχεσαι να μην είναι μακρύς ο δρόμος

Η Οδύσσεια μοιάζει να είναι Οδύσσεια για τον θεατή περισσότερο από ό,τι για τον Οδυσσέα.

«Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος», γράφει στο ποίημά του ο Καβάφης, αλλά βλέποντας την Οδύσσεια του Νόλαν, κατέληξα να εύχομαι από ένα σημείο και μετά να μην είναι μακρύς ο δρόμος, αλλά να φτάνουμε σύντομα στον προορισμό, για να φύγω από την αίθουσα.

Υπήρχε άλλη πιο πολυαναμενόμενη ταινία το 2026 για τον μέσο Έλληνα σινεφίλ; Όχι. Ακόμα και το Avengers: Doomsday ή το Dune 3, υπολείπονται, ακριβώς επειδή η Οδύσσεια είναι κάτι δικό μας, και ως ιστορία και γιατί είχαμε μέρος των γυρισμάτων εδώ στην Ελλάδα.

Η αναμονή τεράστια, η προσδοκία -σε όσους δεν είχαν ενοχληθεί από την επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο- επίσης, όμως το τελικό αποτέλεσμα περισσότερο με απογοήτευσε, παρά με γοήτευσε.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Odyssey Movie (@theodysseymovie)

Ας ξεκινήσουμε από μια παραδοχή. Προφανώς, ένα τέτοιο μέγεθος παραγωγής, με τέτοιο καστ και σκηνοθέτη τον Νόλαν, συν ότι μιλάμε για μια μυθολογία που έχει πάντοτε επικολυρικό χαρακτήρα, έχεις ως βέβαιο ότι θα σου δώσουν στιγμές που θα σου σηκωθεί η τρίχα. Αυτό είναι το ελάχιστο που περιμένεις από την Οδύσσεια. Δε γίνεται, επομένως, να χειροκροτηθεί γι’ αυτό ή να το προσμετρήσουμε στα θετικά της. Αλίμονο αν δεν υπήρχαν και καμιά 10αριά σκηνές που να θες να σηκωθείς από τη θέση σου. Αρκεί αυτό;

Όπως αποδεικνύεται από τα υπόλοιπα στοιχεία της κινηματογράφησης, της αφήγησης του Νόλαν, όχι, δεν αρκεί. Η Οδύσσεια δεν ανήκει ούτε στο top-5 των ταινιών του. Για μένα είναι κάτω κι από το Tenet και, σαφώς, από τη Δουνκέρκη, όχι μόνο τα Batman και το Inception ή, το τέλειο Insterstellar και το άψογο Oppenheimer. Να, μάνι μάνι έβγαλα 8 ταινίες πιο πάνω.

Οι επικές σκηνές είναι αρκετές και πολύ ικανοποιητικές. Το μόνο βαρύτατο θετικό της ταινίας.

Πώς ξεδιπλώνει την ιστορία ο Νόλαν

Πριν εξηγήσω τι και πως, ας πω για το τυπικό δυο λόγια για την υπόθεση, που είναι λίγο ως πολύ γνωστή. Η ταινία αρχίζει με την αφήγηση του βάρδου Δημόδοκου στην αίθουσα του γλεντιού, όπου οι μνηστήρες σπαταλούν τροφή, νερό και οίνο επί μήνες.

Λίγο μετά, είναι η στιγμή που στρατιώτες της Τροίας καλπάζουν στην παραλία όπου έχει τοποθετηθεί ο Δούρειος Ίππος και εμφανίζεται μπροστά τους ο Σίνωνας (Έλιοτ Πέιτζ), για να τους πει περί τίνος πρόκειται. Αφού πρώτα τον καρφώνουν με δύο λόγχες, τους λέει πως είναι δώρο από την Αθηνά και φωνάζουν κόσμο για να σύρει τον Ίππο μέσα στην πόλη.

Από εκεί και μετά, ο Νόλαν ξετυλίγει ατάκτως το κουβάρι των βασάνων του Οδυσσέα (Ματ Ντέιμον) για την επιστροφή, μα και όλα όσα γίνονται στην Ιθάκη, με την Πηνελόπη (Αν Χαθαγουέι) και τον Τηλέμαχο (Τομ Χόλαντ) να προσπαθούν να αντέξουν στην πίστη τους πως ο Οδυσσέας ζει και θα γυρίσει για να γίνει ξανά βασιλιάς.

Ο Τηλέμαχος κατανοεί πως δεν υπάρχει άλλη επιλογή από το να πάει να αναζητήσει από τον Μενέλαο πληροφορίες για τον πατέρα του, οπότε μπαίνει κρυφά σε ένα καράβι με συνοδεία και κατευθύνεται προς την Πελοπόννησο, στη Σπάρτη, στο παλάτι του Μενελάου.

Η Χαθαγουέι είναι ιδανική για Πηνελόπη.

Όσο εκείνος ταξιδεύει, ο Οδυσσέας είναι στο νησί της Καλυψούς και προσπαθεί να επαναφέρει τη μνήμη του για όσα συνέβησαν, αφού έχει αλλοιωθεί από την κατανάλωση λωτού. Η Καλυψώ (Σαρλίζ Θερόν) του εξηγεί πως είναι καιρός πια να θυμηθεί όλα όσα άφησε πίσω του, ότι είναι έτοιμος να επιστρέψει στην Ιθάκη και να μην τον κατατρύχουν οι Ερινύες για όσα διέπραξε στην Τροία. Βλέπει διαρκώς την Αθηνά (Zendaya) να του μιλάει γιατί στην Τροία είδε να αποκεφαλίζουν το άγαλμά της και να διαπράττουν ό,τι ύβρη υπήρχε προς τους θεούς.

Έτσι, καθώς ξετυλίγεται το κουβάρι της μνήμης του Οδυσσέα, βλέπουμε όλα όσα συνέβησαν από την εισβολή στην Τροία μέχρι που κατέληξε στην Καλυψώ. Και τα υπόλοιπα, η επιστροφή στην Ιθάκη και το σχέδιο για να σκοτώσει τους μνηστήρες με το τόξο του, είναι γνωστά.

Όση προσπάθεια και να κατέβαλες αγαπητέ Τομ, δε φάνηκε στην ερμηνεία σου.

Τι δεν μας άρεσε στην Οδύσσεια

Τι μπορεί, λοιπόν, να πήγε τόσο λάθος με την Οδύσσεια; Μια σημείωση εδώ. Από το κείμενο ίσως φανεί πως η ταινία είναι σκέτη απογοήτευση. Δεν πιστεύω κάτι τέτοιο. Αν θέλετε να τη δείτε, να πάτε να τη δείτε. Απλώς από την Οδύσσεια δεν περιμένεις να είναι απλά καλή. Αυτό το καταφέρνει και μια απλή ταινία. Από την Οδύσσεια του Νόλαν, με αυτό το καστ, περιμένεις τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών το 3. Αυτό τουλάχιστον περίμενα εγώ. Ε, απέχει πολύ από αυτό. Και αυτή η απόσταση διογκώνει τα αρνητικά. Αν περίμενα την ταινία να είναι απλά καλή, τότε δε θα μιλούσα αρνητικά καθόλου και θα τα ανέφερα επιγραμματικά στο τέλος. Δε θα ήταν ο τίτλος μου προς αυτή την κατεύθυνση.

Τι δεν πέτυχε, επομένως; Πρώτα απ’ όλα το σενάριο και οι ερμηνείες. Έχει πολλά τρανταχτά αδύναμα σημεία το σενάριο, τα οποία είναι πολύ έντονα στην πρώτη ώρα της ταινίας. Κι αυτό εκθέτει και τους ηθοποιούς. Ο Ματ Ντέιμον, η Αν Χαθαγουέι,  η Σαρλίζ Θερόν, η Σαμάνθα Μόρτον ως Κίρκη και ο Τζον Λεγκιζάμο ως Εύμαιος, είναι αυτοί που διασώζονται ερμηνευτικά. Και η Λουπίτα Νιόνγκο με τον Ρόμπερτ Πάτινσον είναι σχετικά οκ. Ο Τομ Χόλαντ, η Zendaya, ο Τζον Μπέρνθαλ που κάνει τον Μενέλαο και όλοι όσοι έχουν έστω ένα 5λεπτο συμμετοχής, είναι από μέτριοι ως κακοί ερμηνευτικά. Στη δε Zendaya, η επιλογή της αποδεικνύεται λανθασμένη. Δεν είναι δηλαδή πως φταίει η ίδια. Λανθασμένη διότι έχει τόσο έντονη νεοϋορκέζικη προφορά, που εμένα προσωπικά με έβγαζε εντελώς από το κλίμα.

Η Zendaya ως Αθηνά θύμιζε περισσότερο την ηρωίδα της στο Dune, παρά την αρχαία θεά.

Σα να ένιωθα πως βρίσκομαι όντως στην Τροία, την Ιθάκη κτλ., αλλά όταν μιλούσε η Zendaya ήταν σα να βρίσκομαι στο Μπρούκλιν. Και ο Τομ Χόλαντ, όσο κι αν ο άνθρωπος νιώθει περήφανος για την ερμηνεία του και λέγεται πως είναι η κορυφαία της καριέρας του, αν αυτό είναι όντως το κορυφαίο, τότε θα δυσκολευτεί πολύ μόλις τελειώσει με το franchise του Spider-Man. Το ίδιο με τη Zendaya ισχύει και για τον Τζον Μπέρνθαλ. Πολύ αλήτικη εκφορά λόγου για μια αρχαία προσωπικότητα, ένιωθα σα να βλέπω τον Punisher με άλλη περιβολή. Θα μου πείτε, οκ, αφού αποδέχεσαι τη μαύρη Ελένη, τι σε πειράζει ο punk Μενέλαος; Ναι, ένα δίκιο εδώ το έχετε, ποιος ξέρει γιατί το ένα δε με πειράζει και το άλλο με πειράζε… Πάντως, η Λουπίτα με αυτή την εξωτική προφορά της σίγουρα δεν αποδεικνύεται κακή επιλογή. Μια χαρά τη βρήκα, ακριβώς επειδή δεν ακούγεται Αμερικανίδα.

Ως προς το σενάριο που ανέφερα, ο τρόπος που μιλούσαν συχνά, ειδικά οι μνηστήρες, ήταν πολύ μοντέρνος. Αν κάνω δηλαδή σύγκριση με την ταινία Τροία ή την Οδύσσεια του 1997, είναι χαοτική η διαφορά. Οκ, δεν περιμένω να μιλήσουν αρχαία ελληνικά ή ελληνικά, δε λέω κάτι τέτοιο. Αλλά όχι και να ακούω εις διπλούν τη φράση «Fuck off old man». Δεν υπήρχε καν ως έννοια το «fuck off» όχι στην εποχή της Οδύσσειας, του Χαλκού, αλλά ούτε μέχρι τον 19ο αιώνα. Έχει αρκετά τέτοια μικροπράγματα στην ταινία, πολλοί διάλογοι είναι τόσο επιφανειακοί, τόσο αδύναμα προσφέρονται στη σκηνή, που ακόμα κι αν είναι καλογραμμένοι, αυτό δε φαίνεται.

Ο Ματ Ντέιμον είναι εξαίρετος ως Οδυσσέας. Δεν τον βοηθάνε όμως όλα τα υπόλοιπα.

Ο Νόλαν φημίζεται για το ότι στις ταινίες του δίνει μεγαλύτερη βάση στη μουσική, στον ήχο, σε αυτό που στήνει ως σκηνικό. Σε ταινίες όπως η Δουνκέρκη ή ακόμα και το Interstellar, κάπως μπορείς να το δεχτείς. Που στο Interstellar και τα διαλογικά μέρη ήταν κορυφαία. Στην Οδύσσεια δε γίνεται να καλυφθούμε από τα σκηνικά, από τη σπηλιά και τον Πολύφημο, από τη σκηνή με τους λάκκους από τους οποίους βγαίνουν οι νεκροί και συνομιλούν με τον Οδυσσέα.

Αναμφίβολα και ο πήχης μου που βρισκόταν τόσο ψηλά -σε αυτό φταίνε και ξένα μέσα όπως το Variety που έκαναν αναρτήσεις για αποθεωτικές πρώτες κριτικές- δε βοήθησε για να δω με μεγαλύτερη επιείκεια την ταινία και τα όποια λάθη της. Σέβομαι την προσπάθεια και το ότι δεν πήγε στην ευκολία του CGI, ότι επέλεξε ο Νόλαν να φτιαχτούν σκηνικά, όπως ο Δούρειος Ίππος ή οι τριήρεις, αλλά όσο και να θέλω να δικαιολογήσω κάποια πράγματα, δε βρίσκω επιχείρημα. Όπως όλο αυτό το κόνσεπτ με τον Αγαμέμνονα και το τι μπορεί να συμβόλιζε.

Θα μείνω σε αυτά, γιατί ήδη έχω προκαταβάλει αρνητικά όσους θέλατε να πάτε να τη δείτε, όμως δε γινόταν και να πω κάτι άλλο από την αλήθεια μου. Η οποία δεν είναι κανένα θέσφατο. Δε σημαίνει η δική μου άποψη ότι η αντίθετη άποψη είναι άσχετη και δεν ξέρει τι λέει όποιος την ενστερνίζεται.

Η Οδύσσεια με απογοήτευσε, ευτυχώς όμως μέσα στη χρονιά έχω απολαύσει ταινίες όπως αυτές εδώ και νιώθω καλά.

TAGS :
Αν Χαθαγουέι Ζεντάγια Κρίστοφερ Νόλαν Ματ Ντέιμον Οδύσσεια Σαρλίζ Θερόν ταινία Τομ Χόλαντα

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook