Γιατί είναι τόσο αυστηροί οι Έλληνες «κριτικοί κινηματογράφου» με το νέο Avatar;

Είναι το 3ο Avatar μια ταινία που της αξίζει βαθμολογία 2.5/5;

Πολύ συχνά, οι άνθρωποι τείνουν να πιστεύουν πως η επιτυχία και το καλό, το ωραίο, ορίζεται από τους αριθμούς. Είναι μια ομάδα πρώτη στο πρωτάθλημά της; Παίζει καλύτερα από όλους. Είδαν μια ταινία 1 δισ. άνθρωποι; Είναι καταπληκτική. Έχει ένα τραγούδι 2 δισ. προβολές; Είναι κομματάρα. Ναι, τα πράγματα δεν είναι ποτέ έτσι. Θυμηθείτε ότι το δημοφιλέστερο τραγούδι πριν από 13-14 χρόνια, ήταν το Gangnam Style που έγινε το πρώτο με πάνω από 1 δισ. προβολές στο Youtube. Για την ακρίβεια, τις περισσότερες φορές, όπου οι αριθμοί είναι μεγάλοι, η ποιότητα και το ωραίο χάνονται. Τότε, αφού κάνω αυτόν τον πρόλογο, τι πάω ακριβώς να υποστηρίξω για το νέο Avatar που κυκλοφόρησε σήμερα στις αίθουσες;

Το ότι κάτι είναι, για μένα ή και γενικά, ένας γενικός κανόνας, δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν και εξαιρέσεις. Όπως, δε σημαίνει ότι δε γίνονται καταφανώς λανθασμένες ή υπερβολικά αυστηρές κρίσεις. Στην περίπτωση του Avatar: Fire and Ash, έχουμε και κάτι παραπάνω: μια ταινία να κρίνεται για κάτι που οι κριτικοί φαντασιώνονται ότι έπρεπε να είναι κι όχι για αυτό που ο ίδιος ο δημιουργός της την έφτιαξε.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Avatar (@avatar)

Ο Τζέιμς Κάμερον έχει δεχθεί αρκετή κριτική τα τελευταία χρόνια, ειδικά από τη στιγμή που ανακοίνωσε πως θα κάνει 3-4 ταινίες Avatar ακόμα. Το είχε πει πριν κυκλοφορήσει η 2η το 2022. Το Way of The Water έπιασε τα 2.3 δισ. δολάρια σε έσοδα και έγινε η πιο εμπορική ταινία μετά το 2019, η πρώτη επίσης που ξεπέρασε το 1.5 δισ. δολάρια μετά την πανδημία και η μόνη, μέχρι πέρσι, που είχε ξεπεράσει τα 2 δισ. δολάρια. Η κινέζικη ταινία animation Ne Zha έγινε η δεύτερη.

Διαβάστε ακόμη: Wake Up Dead Man στο Netflix: Το 3ο Knives Out κάνει κάτι σπάνιο

Κι αυτό που μένει αγκιστρωμένος σε ένα franchise -αν και σε συνέντευξή του, θαρρώ στο Hollywood Reporter- τόνισε πως δεν έχει να πει μόνο ιστορίες γύρω από το σύμπαν του Avatar, έχει όμως αρκετές και εντός του-, δε θα του το συγχωρήσουν οι κριτικοί. Ποτέ δεν το συγχωρούν. Τους ενοχλεί, ειδικά τη σήμερον, που πολλά σενάρια και ταινίες κινούνται γύρω από παλιά franchises και μοιάζει να ανακυκλώνονται. Οι κριτικοί κινηματογράφου σε όλο τον κόσμο, είναι κατά βάση στριφνοί. Συνεννοούνται μόνο μεταξύ τους. Κι εδώ, υπάρχουν λίγοι που ξεφεύγουν από τον κανόνα και είναι ανθρώπινοι, όχι ρομπότ κάτω από μια ιδιότητα.

Μια ταινία 3 και κάτι ωρών, όπως το Avatar 3, που έχει μέσα τόσες λεπτομέρειες τεχνικές και σεναριακές, δε μπορεί να συνοψίζεται σε 2 ή 2.5 αστεράκια.

Πόσο αξιόπιστη είναι η βαθμολογία κάποιου που βλέπει με αρνητισμό μια ταινία;

Στην Ελλάδα, επειδή έχει τύχει να βρεθώ αρκετά στο περιβάλλον τους, στα έλη στα οποία κινούνται, και τους παρατηρώ το πώς αντιμετωπίζουν μια ταινία, έχουμε να κάνουμε με την επιτομή των ρομπότ. Έχουν πάρει τόσο πολύ στα σοβαρά την ταμπέλα αυτή, «κριτικός κινηματογράφου», που από ένα σημείο και μετά μοιάζει να επιχειρούν να την υπηρετούν για να εναρμονιστούν με το περιβάλλον, χωρίς να είναι απαραίτητα ειλικρινείς. Πετάνε 2 ή 2.5 αστέρια σε μια ταινία και πάνε παρακάτω.

Στο Avatar: Fire & Ash, με εξαίρεση 1-2 περιπτώσεις, οι βαθμολογίες είναι με ταβάνι τα 2.5 αστέρια. «Και πού το κακό ρε Στέργιε; Πρέπει όλοι να συμφωνούν με την άποψή σου;», θα πείτε και εύλογα θα το αναρωτηθείτε αυτό. Όχι δα. Αλλά έχοντας δει την ταινία, δεν αντιλαμβάνομαι τίποτα τόσο κακό για να πάρει 2.5 αστέρια. Κι επειδή δε θυμάμαι να έχω δει και ποτέ 5 αστέρια σε πραγματικά αριστουργήματα, κι επειδή παρακολουθώ τακτικά τις κριτικές των «κριτικών» που έχουν φορτώσει κάθε ταινία με 2 και 2.5 αστέρια, θεωρώ ότι δεν έχει να κάνει με πραγματική άποψη. Έχει να κάνει με τήρηση μιας γραμμής. Λες και υπάρχει κάποιος απαράβατος κανόνας που επιτάσσει να είναι ένας κριτικός αυστηρός μέχρι αηδίας, γιατί αν του αρέσει κάτι πολύ και το αποθεώσει, θα τον θεωρήσουν ξιπασμένο ή «λιγούρη».

Μια ταινία 3 και κάτι ωρών, όπως το Avatar 3, που έχει μέσα τόσες λεπτομέρειες τεχνικές και σεναριακές, δε μπορεί να συνοψίζεται σε 2 ή 2.5 αστεράκια, κι ας ακολουθείται από μια αναλυτική κριτική. Εκτός κι αν τα 2.5 αστέρια στο μυαλό κάποιων είναι μια πολύ καλή βαθμολογία και προσιδιάζει σε καλές ταινίες που δεν είναι πολύ καλές ή άψογες.

Οι κριτικοί αγνοούν τη διάθεσή τους όταν γράφουν για μια ταινία. Η διάθεση υπάρχει, επηρεάζει, αλλά επιλέγουν να την καλύψουν, να μην τη μοιραστούν με τον αναγνώστη. Και το Avatar είναι «θύμα» ενός άγραφου νόμου.

Ακόμα και η ίδια η διάρκεια, οι 3 ώρες και κάτι, ενοχλούν. Τους άκουσα κάποιους από αυτούς που έβαλαν 2 αστεράκια, να το λένε στη δημοσιογραφική προβολή και να δυσανασχετούν πριν καν αρχίσει. Ακόμα κι αυτό είναι μια παραμόρφωση, μια αλλοίωση της αντικειμενικότητας με την οποία ξεκινάνε να δουν μια ταινία. Όταν είσαι κριτικός και το φωνάζεις, από την αντικειμενικότητα ξεκινάς και μετά πας στην υποκειμενική σου άποψη. Ο μέσος θεατής, εμείς που βλέπουμε ερασιτεχνικά το σινεμά, έχουμε κάθε δικαίωμα να είμαστε a priori αρνητικά ή θετικά διακείμενοι. Αλλά δε φειδόμαστε καλών λόγων και υψηλών βαθμολογιών, ούτε στοιβάζουμε προσπάθειες και κόπους κάτω από τσιγκούνικα αστεράκια.

Αυτή η συνθήκη καθιστά μη αναξιόπιστη την οποιαδήποτε «κριτική». Ως προς το Avatar 3 ειδικά, που είναι μια ταινία μίνιμουμ 3 αστεριών (ή 7/10 για να γίνει ακόμα πιο κατανοητό) και μπορεί να φτάσει ως και το 8.5/10, δηλαδή τα 4 αστέρια. Να είμαι ειλικρινής, ακόμα και το 5/5 κατανοώ. Κάθε ταινία είναι ένα αποτύπωμα της στιγμης. Έρχεται να κουμπώσει στη συναισθηματική μας κατάσταση και να συνδεθεί με αυτή ή να απορριφθεί από αυτή. Αυτό εννοώ όταν μιλάω για ρομπότ. Οι κριτικοί αγνοούν τη διάθεσή τους όταν γράφουν για μια ταινία. Η διάθεση υπάρχει, επηρεάζει, αλλά επιλέγουν να την καλύψουν, να μην τη μοιραστούν με τον αναγνώστη.

Διαβάστε ακόμη: Μια από τις κινηματογραφικές εκπλήξεις της χρονιάς

Πήγα κι είδα μια ταινία μετά από μια μέρα ψυχοφθόρα σωματικά και ψυχικά και το παραμικρό αρνητικό της το μεγάλωνα μέσα μου, με αποτέλεσμα να την απορρίψω εντελώς. Συμβαίνει, ανθρώπινο είναι. Όταν όμως γράφεις και κρίνεις ως «κριτικός», πρέπει να αυτή την αλήθεια να την εσωκλείεις στον φάκελο.

Κατανοητό για κάποιους να μην υπάρχει λόγος να έχουμε φτάσει στην 3η ταινία του franchise, αλλά μην πάμε και στο άλλο άκρο.

Το Avatar 3 είναι απολαυστικό και φαντασμαγορικό

Το Avatar: Fire & Ash, λοιπόν, είναι μια ταινία με ένα σημαντικό μήνυμα, με φαντασμαγορία εικόνων, με τον Κάμερον και την ομάδα του να έχουν δημιουργήσει ξανά έναν ολόκληρο κόσμο, να μας κάνουν μέρος του πλανήτη Pandora, να μας κάνουν να συμπονάμε τα φανταστικά όντα Τουλκούν, και να αντιλαμβανόμαστε την πληγή που προκαλεί το ανθρώπινο είδος σε όποιο περιβάλλον βρίσκεται, διότι επιχειρεί να αντιστρέψει τη φυσική πορεία των πραγμάτων και να αφαιμάξει άλλα είδη για να διασφαλίσει τη δική του διαιώνιση και επιμήκυνση της ζωής. Για να καταφέρουμε να γίνουμε υπεραιωνόβιοι, χρησιμοποιούμε με κάθε κόστος και τρόπο όποιο είδος, όποια ύπαρξη κρίνουμε συμφέρουσα. Αυτό ήταν από την πρώτη στιγμή το διακύβευμα του Avatar ως ιστορία, στην 3η ταινία γίνεται όμως πιο εναργές.

Σε αυτές τις 3 ώρες υπήρχαν 1-2 σημεία που ένιωσα ότι κράτησαν παραπάνω, ότι θα μπορούσε η ταινία να είναι μικρότερο κατά 15-20 λεπτά σε διάρκεια, αλλά κάτι τέτοιο δε με απέτρεψε από το να εκτιμήσω τη δουλειά που έγινε για να μας αφηγηθούν οι ηθοποιοί και ο σκηνοθέτης αυτή την ιστορία.

Δε νομίζω ότι χρειάζεται η δική μου παρότρυνση για να δείτε το Avatar, ούτε ότι θα σας αποτρέψουν οι βαθμολογίες των «κριτικών». Αλλά τα καλά λόγια δεν τα χρεωνόμαστε, δεν έχουν φόρο. Δωρεάν είναι. Γιατί να μην τα λέμε με την ίδια ευκολία που θέλουμε να πούμε τα άσχημα;

Κάθε ταινία που έχει ένα μήνυμα όπως αυτό του Avatar, που γδέρνει ευαίσθητες χορδές και βγάζει ανθρώπους από την άρνηση για να δουν την ανάγκη μιας καλύτερης επόμενης μέρας, τη στηρίζουμε.

Όσοι κρίνουν την προσπάθεια άλλων, χωρίς οι ίδιοι να έχουν κάνει ποτέ αυτή τη διαδρομή, είναι βαθιά κομπλεξικοί. Η διαφορά ανάμεσα στο «μου αρέσει/δε μου αρέσει» και το «κρίνω», είναι στο συναίσθημα, στον τρόπο που εκφράζεσαι, στο τι περικλείεις στα λόγια σου.

Ναι, μπορεί η πλοκή να μη φέρνει κάτι το καινούργιο και να αφορά διαρκώς τη σύγκρουση του Τζέικ Σάλι (Σαμ Γουόρθινγκτον) και της Νεϊτίρι (Ζόε Σαλντάνια) με τον Μάιλς Κουάριτζ () για τον γιο του τελευταίου και για τους πόρους της Pandora. Αλλά έχουμε σκηνές επικές, σκηνές που σου προκαλούν ενθουσιασμό, το μάτι απολαμβάνει αυτό που βλέπει, η ψυχή το ίδιο, η φαντασία ακόμα περισσότερο, άρα γιατί να αντιμετωπίσεις με αρνητισμο την ταινία;

Γι’ αυτό, το Avatar 3 είναι-θα είναι απ΄τις περιπτώσεις όπου τα πολλά δε σημαίνουν έκπτωση της ποιότητας, αλλά επιβράβευση ισάξια του κόπου και του αποτελέσματος. Αρέσει δεν αρέσει στους «κριτικούς».

TAGS :
avatar πρεμιέρες εβδομάδας ταινία

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook