
Ο Λευτέρης Βενιάδης υπογράφει τη μουσική για την παράσταση Τρωάδες στην Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, με τη μεγάλη κυρία του θεάτρου, τη Λυδία Φωτοπούλου, να υποδύεται την Εκάβη.
Μουσικός, συνθέτης και ηθοποιός, ο Λευτέρης Βενιάδης έχει μοιράσει τον χρόνο του ανάμεσα στη Χίο, την Αθήνα και το Βερολίνο. Η ενασχόληση με τη σκηνική μουσική αποτελεί μία σταθερά στην πλούσια συνθετική και φεστιβαλική του δραστηριότητα. Καθώς ετοιμάζεται για την πρεμιέρα των Τρωάδων του Εθνικού Θεάτρου στην Επίδαυρο, μιλήσαμε για την ιδιαιτερότητα της πρώτης συμπεριλιπτικής παράστασης που κατεβαίνει στο αργολικό θέατρο.
Μια παράσταση με 2 πρωτιές…
– Έχετε συνθέσει τη μουσική για μια παράσταση που έχει αρκετές ιδιαιτερότητες. Κατ’ αρχάς, θα έχει ζωντανή εκτέλεση με συνοδεία πιάνου, στην Επίδαυρο. Νομίζω είναι μια πρωτιά.
Η ζωντανή εκτέλεση με πιάνο με ουρά έχει ξαναγίνει αλλά η συγκεκριμένη στην οποία συνοδεύεται το πιάνο με ουρά με τη χρήση live ηλεκτρονικής μουσικής και «συνομιλεί» με set «Ξενακικών» κρουστών και oboe που κινείται επί σκηνής από ηθοποιό/oμποΐστα, είναι όντως μια πρωτιά.
– Που μάς φέρνει στη δεύτερη διπλή και μάλλον σημαντικότερη καινοτομία. Θα είναι η πρώτη παράσταση με συμμετοχή ατόμων με αναπηρία και ταυτόχρονα προσβάσιμη σε άτομα με προβλήματα ακοής και όρασης.
Ναι αυτό είναι μια λαμπρή συγκυρία που δεν προέρχεται από το πουθενά. Η ευφυέστατη και ταλαντούχα σκηνοθέτις μας Ελένη Ευθυμίου συνέργαζεται με την ομάδα «Εν Δυνάμει» πάνω από μια δεκαετία και μας έχουν προσφέρει υπέροχες παραστάσεις όπως το «Ερωτευμένα Άλογα» για παράδειγμα. Η συγκεκριμένη πρόταση υπερβαίνει ακόμα πιο πολύ τα όρια και μας βγάζει σε όλους τον καλό μας εαυτό. Νιώθω πολύ τυχερός που γράφω μουσική για αυτή την μικτή ομάδα ηθοποιών με και χωρίς αναπηρία.

Βασιλική Τρουφάκου και Γιώργος Χριστοδούλου πρωταγωνιστούν στην παράσταση στο ρόλο της Ελένης και του Μενελάου αντίστοιχα.
– Ως συνθέτης πώς διαχειρίζεστε πρακτικά τη συμπερίληψη στην ομάδα σας, αφού κάνετε και τη μουσική διδασκαλία.
Τη μουσική διδασκαλία την έχει κάνει η τεράστιας εμπειρίας και άριστη μουσικός Μελίνα Παιονίδου, μόνιμη συνεργάτις του Εθνικού Θεάτρου και καθηγήτρια της δραματικής σχολής. Η δική μου παρουσία στις πρόβες εστίασε στο να ανακαλύψω τις αθέατες αλλά παρόλα αυτά μεγάλες δυνατότητες των ηθοποιών με ή χωρίς αναπηρία και να βασιστώ πάνω σε αυτές ώστε να προχωρήσω στη σύνθεση. Αυτό που κάνω πάντα δηλαδή.
– Η μουσική για το θέατρο απαιτεί έτσι κι αλλιώς προσαρμογή στα δεδομένα μιας παράστασης. Δεν φαίνεται να αισθάνεστε ότι σας περιορίζει ως συνθέτη, είστε και διπλωματούχος ηθοποιός.
Είναι μια διαφορετική συνθετική διαδικασία από την κλασική «κάθομαι σπίτι μου συνθέτω, παραδίδω τις νότες και πάω στις τελικές πρόβες να ακούσω και να δώσω παρατηρήσεις». H διαδικασία αυτή είναι άκρως γοητευτική και σε οδηγεί σε άλλα μονοπάτια που δεν θα τα ανακάλυπτες μόνος σου. Το «μαζί» είναι που σε οδηγεί. Ξέρετε καμιά φορά ο περιορισμός σε ελευθερώνει.
– Πώς είναι η συνελευτέρηργασία με τη σκηνοθέτη Ελένη Ευθυμίου;
Η συνεργασία μου με την Ελένη Ευθυμίου είναι άριστη γιατί επικοινωνούμε πλέον μόνο και με τα μάτια. Έχουμε κοινή αισθητική αλλά και πολλές έντονες κόντρες πολλές φορές αλλά υπάρχει μια μεγάλη αμοιβαία εμπιστοσύνη, ακούει και σέβεται ο ένας τον άλλον και είναι ένας άνθρωπος που εκτιμώ πολύ κυρίως για την ματιά της, την ψυχραιμία της, τη σιγουριά της και την οξυδέρκεια της. Και βεβαίως είναι και η ίδια μουσικός!
– Εσάς ποια είναι η προσωπική σας οπτική για τις Τρωάδες του Ευριπίδη; Είναι ένα από τα πιο απαισιόδοξα έργα που έχουν γραφτεί.
Είναι από τα πιο βαριά έργα που υπάρχουν. Με οδήγησε μεταξύ άλλων και η σχέση που έχω αναπτύξει με την έννοια του «θανάτου» λόγω προσωπικών απωλειών. Για παράδειγμα, μια φράση που λέει η Εκάβη «Ας ήταν να είναι όλα ένα όνειρο κακό, να ξυπνήσω και να σε έχω εδώ, παιδάκι μου ακόμα» θυμάμαι την μητέρα μου να τη λέει με παρόμοια λόγια όταν χάσαμε το αδερφό μου. Είμαι όμως από τη φύση μου άνθρωπος αισιόδοξος και ήθελα η μουσική να λειτουργήσει και αντιστικτικά, αφυπνιστικά, ενεργητικά και όχι παθητικά απέναντι στο κείμενο. Και πιστεύω ακράδαντα ότι το συναίσθημα εξυψώνεται όταν συνοδεύεται με υψηλή τεχνική, με μυαλό δηλαδή.

«Είμαι από τη φύση μου άνθρωπος αισιόδοξος και ήθελα η μουσική να λειτουργήσει και αντιστικτικά, αφυπνιστικά, ενεργητικά και όχι παθητικά απέναντι στο κείμενο».
– Αυτό είναι κάτι που εκφράζεται στη μουσική; Γενικά, πώς δουλεύετε μια σύνθεση;
Με την αντίστιξη σε όλα της τα επίπεδα. Δραματουργικά, συναισθηματικά και καθαρά μουσικά βεβαίως. Κάθε σύνθεση έρχεται να κουμπώσει τον εσωτερικό μου κόσμο, την έμπνευσή μου, το μέσα μου, τα βιώματά μου με την «εξωτερική» συγκυρία με την οποία καλούμαι να συνεργαστώ.
– Πόσο μικρό ή μεγάλο είναι το άλμα από τη μουσική για το θέατρο στο μουσικό θέατρο; – είναι επίσης ένας τομέας που διαπρέπετε.
Είναι μεγάλο το άλμα! Σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια, το μουσικό θέατρο είναι το μεγάλο μου πάθος, εκεί νιώθω πραγματικά ελεύθερος και η φαντασία μου πολλαπλασιάζεται. Ας σημειώσουμε εδώ ότι οι πρώτες μου συνεργασίες με την Ελένη Ευθυμίου ήταν σε έργα μουσικού θεάτρου στην Biennale του Μονάχου και στο Tirol στην Αυστρία.
– Για έναν συνθέτη λόγιας, έντεχνης, κλασικής, ή όπως αλλιώς πείτε το, μουσικής, το να συνθέτει έργα με παραστατική διάσταση, διευκολύνει την απεύθυνσή του σε έναν ευρύτερο κοινό;
Νομίζω είναι η μεγάλη του ευκαιρία, η μεγάλη δυνατότητα να δώσει το κλειδί της δημιουργίας του στον ακροατή – θεατή και να του πει «Α! σου άρεσε (ή δεν σου άρεσε) αυτό; Τώρα λοιπόν μπορείς να ακούσεις και αυτό και αυτό και αυτό από εμένα».
– Πολλά από τα αθηναϊκά σας πρότζεκτ ξαναζούν στο νησί σας, τη Χίο, μέσα από το Μουσικό Φεστιβάλ Χίου. Η παράσταση θα ενταχθεί και αυτή στο φετινό πρόγραμμα;
Η παράσταση έχουμε την τύχη να ταξιδέψει στο νησί προσκεκλημένη από το Δήμο Χίου και να τυγχάνει να είναι μέσα στις ημέρες του Μουσικού Φεστιβάλ Χίου που θα διεξαχθεί φέτος από 16 έως 26 Αυγούστου. Είναι πολύ σημαντικό γιατί και η Χίος έχει μια μεγάλη κοινότητα με ΑΜΕΑ . Οι Τρωάδες θα παρουσιαστούν στις 21 Αυγούστου στο ανοιχτό θέατρο Καρδαμύλων «Αδαμάντιος Λαιμός».

«Κάθε σύνθεση έρχεται να κουμπώσει τον εσωτερικό μου κόσμο, την έμπνευσή μου, το μέσα μου, τα βιώματά μου με την «εξωτερική» συγκυρία με την οποία καλούμαι να συνεργαστώ».
– Παρεμπιπτόντως, γιατί δεν το βαφτίσατε και εσείς Διεθνές, αφού είναι; Θα παρουσιάσει και φέτος σημαντικούς διεθνείς καλλιτέχνες στα ακριτικά νησιά Χίο και Οινούσσες.
Δε χρειάζεται να προσδιορίζεις κάτι το οποίο είσαι. Διαχέεται από μόνο του.
– Σας εύχομαι καλή επιτυχία!
Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση και την ωραία συνομιλία μας!
* Εισιτήρια για την παράσταση θα βρείτε εδώ.
Διαβάστε ακόμη: Η 27χρονη Ελληνίδα maestro που έχει πάνω της τα εγχώρια και διεθνή βλέμματα




