5 βιβλία που επιχειρούν να εξηγήσουν γιατί ισοπεδώνεται η Γάζα

H Γάζα έχει καταντήσει μια περιοχή – φάντασμα (φωτογραφία: AFP).

Για ποιον λόγο τα Κατεχόμενα έχουν γίνει κρανίου τόπος; Τι επιδιώκουν οι Ισραηλινοί εδώ και χρόνια να κάνουν στην περιοχή; Έχουν δίκιο που αντιστέκονται οι Παλαιστίνιοι ή, μήπως, άγονται και φέρονται από τις ακραίες δυνάμεις που βρίσκονται εντός και πέριξ του κινήματός τους; Ο πόλεμος στη Γάζα και η ανθρωπιστική κρίση που έχει προκαλέσει (σ.σ.: οι εικόνες με τα σκελετωμένα από την ασιτία παιδιά φέρνουν στο νου τα παιδιά των στρατοπέδων συγκέντρωσης του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου) οφείλει να θέσει σε κατάσταση εγρήγορσης την παγκόσμια κοινότητα.

Για να συμβεί, όμως, κάτι τέτοιο οφείλουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, ακόμη κι εμείς οι πολίτες άλλων χωρών, να γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει στην περιοχή. Κάτι όχι εύκολο, καθώς έχουμε να κάνουμε με μια προϊστορία που μας πηγαίνει πολύ πίσω στο χρόνο. Μόνο έτσι όμως θα κατανοήσουμε επακριβώς την πολιτική, θρησκευτική, αλλά και γεωγραφική πτυχή αυτού του συνεχόμενου -και μηδέποτε τελειωμένου- πολέμου.

Είναι φανερό πως ο μέσος πολίτης της Δύσης δεν μπορεί να κατανοήσει μόνος του τα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή. Το πολιτισμικό «κενό» που χάσκει ανάμεσά μας, δεν μας επιτρέπει να δούμε τα πραγματικά διακυβεύματα των κρατών που συχνά πυκνά εμπλέκονται σε πολέμους ή αιματηρές ταραχές. Κι όμως, ειδικά για εμάς τους Έλληνες, όλα αυτά συμβαίνουν πολύ κοντά στη γειτονιά μας και υπό συνθήκες μπορούν να μας επηρεάσουν. Καλό είναι, λοιπόν, να ξέρουμε το γιατί και το διότι αυτού του πολέμου. Ιδού κάποια άκρως κατατοπιστικά και σημαντικά βιβλία που θα μας βοηθήσουμε να δούμε πέρα από όσα δείχνουν καθημερινά τα δελτία ειδήσεων στην τηλεόραση.

Το βιβλίο του Ιλάν Παπέ κυκλοφορεΊ από τις εκδόσεις Σάλτο.

«Η εθνοκάθαρση της Παλαιστίνης» του Ιλάν Παπέ (μτφρ. Κώστας Κούσιαντας, Ελένη Τιμογιαννάκη, εκδ. Σάλτο)

Κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τον Ιλάν Παπέ για μεροληψία υπέρ των Παλαιστινίων. Ο σημαντικός καθηγητής Πανεπιστημίου και συγγραφέας είναι Ισραηλινός, γεννημένος στη Χάιφα από γονείς Γερμανοειβραίους, κι όμως δεν τον εμποδίζει να γράφει στα βιβλία του για όσα έχουν κάνει οι συμπατριώτες του στην Παλαιστίνη. Στο συγκεκριμένο βιβλίο θα μάθουμε όσα έχουν συμβεί από το 1947 (οπότε και συγκροτήθηκε το κράτος του Ισραήλ) έως τις μέρες μας.

Ο Παπέ αναφέρει πως μέσα σε δύο μόλις χρόνια (47-49), πάνω από 400 παλαιστινιακά χωριά καταστράφηκαν σκόπιμα, ένα εκατομμύριο άνθρωποι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους, ενώ άμαχοι σφαγιάστηκαν. Τη στιγμή που οι Ισραηλίνοι αντιτείνουν ότι οι Παλαιστίνιοι έφυγαν οικειοθελώς από τα μέρη τους, ο Παπέ λέει πως αυτό είναι ένα μεγάλο μύθευμα. Μάλιστα χρησιμοποιεί επίσημα στοιχεία για την έρευνά του, όπως απόρρητα αρχεία του ισραηλινού στρατού.

Tο βιβλίο του Έντζο Τραβέρσο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του 21ου πρώτου.

«Η Γάζα μπροστά στην Ιστορία» του Έντζο Τραβέρσο (μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, εκδ. Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου)

Για όσους δεν γνωρίζουν, ο Έντζο Τραβέρσο είναι ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της Ευρώπης. Τα βιβλία του βρίσκονται πάντα στα ευπώλητα και εκτός Ιταλίας και γενικώς θεωρείται ένας διανοούμενος του οποίου ο λόγος έχει βαρύτητα. Στο συγκεκριμένο βιβλίο καταδεικνύει πώς η Δύση βρίσκεται σε κατάσταση αλαλίας μπρος σε όσα συμβαίνουν στη Γάζα εδώ και χρόνια.

Μάλιστα, σημειώνει πως οι περισσότερες ειδήσεις που εκπορεύονται από την περιοχή, στην ουσία εργαλειοποιούν την αλήθεια, άρα τη νοθεύουν. Αυτό έχει ως συνέπεια η Δύση να έχει ολότελα στρεβλή άποψη για όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή. Το ηθικό δικαίωμα που επιθυμεί να κρατήσει για τον εαυτό της, στην πραγματικότητα δεν της ανήκει. Όταν κωφεύεις μπρος σε ένα διαρκές αιματοκυλισμα πώς γίνεται να θεωρείς τον εαυτό σου ηθικά ανώτερο; Ένα από τα πολλά ερωτήματα που θέτει ο Τραβέρσο στο βιβλίο του.

Το βιβλίο του Ντιντιέ Φασάν κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις.

«Για τη συναίνεση στον αφανισμό της Γάζας» του Ντιντιέ Φασάν (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Πόλις)

Από πολλούς ειδικούς, το βιβλίο του Ντιντιέ Φασάν έχει εκτιμηθεί ως ένα από τα σημαντικότερα για τα γεγονότα της Γάζας. Όχι μόνο τα τωρινά, αλλά και αυτά που μας έρχονται από το παρελθόν. Ο Φασάν μάς θυμίζει πως για πολλές δεκαετίες οι Παλαιστίνιοι έχουν υποστεί ταπεινώσεις, διώξεις, καταπίεση και βία. Αυτό φυσικά δεν δίνει άλλοθι στην καταστροφική Χαμάς, αλλά εξηγεί πώς η δράση φέρνει αντίδραση.

Ίσως ένα από τα σημαντικότερα βιβλία για το τι πραγματικά έχει συμβεί όλα αυτά τα χρόνια στη Γάζα αλλά και στη Δύση. Σαφώς, η απάνθρωπη επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο 2023 δεν γίνεται να ξεχαστεί. Ομοίως, ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονηθούν και οι επί σειρά δεκαετιών πράξεις καταπίεσης, βίας και ταπείνωσης των Παλαιστίνιων στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη. Ο Φασάν δείχνει πώς η συναίνεση της Δύσης επέτρεψε στους Ισραηλινούς να δράσουν ωσάν αυτοκράτορες στην περιοχή.

Tο βιβλίο του Κοέν κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι.

«Όχι στο όνομά μας» του Νιρ Αβισάι Κοέν (μτφρ. Βίβιαν Αβραμίδου-Πλουμπή, εκδ. Μελάνι)

Ο Νιρ Αβισάι Κοέν, γεννημένος το 1981, κατάγεται από το Μοσάβ Αλμαγκόρ του Ισραήλ. Αν και έχει θητεύσει ως ταγματάρχης στην εφεδρεία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, παραμένει αταλάντευτα υπέρ της ειρήνης. Είναι μάλιστα ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και πρώην εκπρόσωπος του οργανισμού «Σπάζοντας την Σιωπή». Το βιβλίο του είναι άκρως σημαντικό διότι είναι ένας άνθρωπος που έχει βιώσει στο πετσί του τη σκοτεινιά των μαχών.

Δεν περιορίζεται, όμως, μόνο εκεί αλλά γράφει για την πολιτική των εποικισμών που ανέπτυξε το Ισραήλ όλα αυτά τα χρόνια σημειώνοντας πως αυτές οι ενέργειες, στην πραγματικότητα δεν ωφέλησαν τη χώρα του. Γράφει χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχει πραγματική δημοκρατία σε ένα τόπο όπου ένας λαός εφαρμόζει στρατιωτικό νόμο έναντι ενός άλλου. Το κράτος του Ισραήλ δεν είναι μια δημοκρατική χώρα. Θα μπορέσει να είναι, μόνο αν γυρίσει στα σύνορα που είχε το 1967. Ωστόσο, μισό εκατομμύριο Ισραηλινοί που ζουν πέρα από αυτά τα σύνορα αναγκάζουν το Ισραήλ να διατηρεί μια στρατιωτική δικτατορία, ελέγχοντας εκατομμύρια Παλαιστίνιους».

Το βιβλίο του Νέιθαν Θρωλ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δώμα.

«Μια μέρα της ζωής του Άμπεντ Σαλάμα» του Νέιθαν Θρωλ (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Δώμα)

Για τον μέσο Δυτικό πολίτη, αυτός ο απηνής και ατέλειωτος πόλεμος στη Γάζα δεν έχει καμία λογική και εξήγηση. Να γιατί το βιβλίο τεκμηρίωσης του Νέιθαλ Θρωλ (Αμερικανοεβραίου συγγραφέα και καθηγητή του Bard College που ζει στην Ιερουσαλήμ) θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει στην περιοχή, τι διακυβεύεται και για ποιο πράγμα υπάρχει αυτή η πολύχρονη διαμάχη.

Δεν έχουμε να κάνουμε με μυθοπλασία. Τούτο το λέει ευθαρσώς ο συγγραφέας, καθώς με εξαίρεση ελάχιστα ονόματα που χρειάστηκε να παραποιήσει, όλοι οι υπόλοιποι που περνούν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου είναι πραγματικά πρόσωπα. Είναι άνθρωποι τους οποίους συνάντησε και με την ιδιότητα του δημοσιογράφου τους πήρε συνέντευξη, συλλέγοντας έτσι ένα πρωτογενές υλικό που από μόνο του φτάνει για να ορίσει την έννοια της σύγχρονης τραγωδίας.

Διαβάστε ακόμα: O εβραίος Γκάμπορ Ματέ υπερασπίζεται γενναία τους Παλαιστινίους.

TAGS :
Γάζα Ισραήλ Παλαιστίνη

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook