Ποιοι ήταν οι άνθρωποι που «τσιμέντωσαν» την πόλη μας;

Παρακολουθούμε τις προσωπικές ιστορίες ανθρώπων κυνηγημένων από την απειλή της βίας και της έλλειψη προοπτικών που συρρέουν όλοι μαζί στην πρωτεύσουσα.

Σήμερα το μεσημέρι στο κανάλι του Ιδρύματος Ωνάση στο YouTube έκανε τη διαδικτυακή του πρεμιέρα η ταινία Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας, σε σενάριο και σκηνοθεσία Τάσου Λάγγη και Γιάννη Γαϊτανίδη, και παραγωγή του Onassis Culture. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για την ιστορία της αθηναϊκής πολυκατοικίας και της ανοικοδόμησης της πρωτεύουσας μέσα από τη ζωή των ανώνυμων λαϊκών ανθρώπων της αντιπαροχής.

Το ντοκιμαντέρ ξεκινά με την πιο οικία εικόνα που υπάρχει: η Ακρόπολη των Αθηνών και γύρω της μόλις στρέψουμε το βλέμμα ξεπροβάλλει το χάος της σύγχρονης τσιμεντούπολης. Τι είναι το ένα, τι είναι το άλλο, ποια είναι η σχέση μεταξύ τους, αυτό δεν θα τα απαντήσει ακριβώς η ταινία, γιατί ίσως δεν ήταν ποτέ και το κεντρικό ερώτημα των πρωταγωνιστών της. Και αυτοί δεν είναι οι πολεοδόμοι ή οι ιστορικοί της αρχιτεκτονικής, αλλά οι χτίστες και εργολάβοι, οι ίδιοι και οι νυκοκυρές γυναίκες τους, οι άνθρωποι που μετά τον εμφύλιο πόλεμο άφησαν τις καθημαγμένες επαρχίες τους και ήλθαν με τις γυναίκες και τις οικογένειές τους στην Αθήνα και εργάστηκαν στην οικοδομή.

Παρακολουθούμε τις προσωπικές ιστορίες ανθρώπων κυνηγημένων από την απειλή της βίας και της έλλειψη προοπτικών που συρρέουν όλοι μαζί στην πρωτεύσουσα και επιδίδονται συλλογικά στο αμιγώς ελληνικό φαινόμενο της αντιπαροχής. Μεγάλες και μικρές λεπτομέρειες που είναι σε όλους οικείες εδώ αναδεικνύονται από τους ανθρώπους που πρωτοστάτησαν στην πραγματοποίησή τους. Το ενδιεφέρον δεν είναι εδώ οι λίγες πολυκατοικίες που έχτισαν αξιόλογοι αρχιτέκτονες αλλά οι πολλές που χτίστηκαν από εργολάβους και μηχανικούς, η πολλαπλότητα της ανώνυμης κατασκευής.

Το φιλμ Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας έκανε πρεμιέρα στο Επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» 2021.

Από την ταινία μαθαίνουμε ποιοι ήταν και από πού ήλθαν οι άνθρωποι που καταδάφισαν τα νεοκλασικά της Αθηνας και στη θέση τους ύψωσαν τις πολυκατοικίες που πλυμμήρισαν το λεκανοπέδιο της Αττικής από άκρη σε άκρη. Πώς έμαθαν και ανέπτυξαν την τέχνη τους, από πού προέρχονται, ποιες τεχνικές και γνώσεις έφεραν μαζί τους. Και μαζί μαθαίνουμε ποιες ήταν οι οικογένειές τους. Τι ζητούσαν οι γυναίκες τους.

Το ντοκιμαντέρ είναι βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο της Ιωάννας Θεοχαροπούλου, το οποίο κυκλοφορεί σε νέα έκδοση από το Ίδρυμα Ωνάση. Με αφορμή το βιβλίο, οι δύο σκηνοθέτες της ταινίας έψαξαν στις ρωγμές της σύγχρονης αστικής ιστορίας για να βρούν ποιοι και ποιες ήταν αυτοί οι εσωτερικοί μετανάστες, οι συνδημιουργοί του χτισμένου περιβάλλοντός της. Ξεκινήσαν με προκατειλημμένες ιδέες (ότι δηλαδή αυτοί κατέστρεψαν την Αθήνα, η “αντιπαροχή του Καραμανλή” κ.λπ.) για να αναρωτηθούν τελικά αν αυτές είναι προκαταλήψεις και μύθοι που θα πάψουν να υπάρχουν για την «πιο παλιά καινούργια πρωτεύουσα της Ευρώπης».

Το φιλμ Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας έκανε πρεμιέρα στο Επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» 2021 και έπειτα προβλήθηκε στη Μικρή Σκηνή της Στέγης και ακολούθησε διεθνή πορεία που το έφερε σε σημαντικά Φεστιβάλ. Το βιβλίο και η ταινία, παρουσιάστηκαν στη Βραζιλία, τη Νέα Υόρκη, το Τορόντο, το Βανκούβερ, το Λος Αντζελες, την Ουάσινγκτον, το Σικάγο, τη Χιλή και το Ρότερνταμ.

Στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, στο πλαίσιο της παρουσίασης της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου της Ιωάννας Θεοχαροπούλου «Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας».

Συμπληρωματικά με το ντοκιμαντέρ, μπορείτε ακόμα να παρακολουθήσετε και δύο ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Η πρώτη πραγματοποιήθηκε στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση στο πλαίσιο της παρουσίασης της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου της Ιωάννας Θεοχαροπούλου «Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας». Μια συζήτηση σχετικά με τη σημασία της σύγχρονης πόλης που προέκυψε από την ανοικοδόμηση, την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της και την ιστορία της. Τη συζήτηση μπορέιτε να παρακλουθήσετε  εδώ

Η δεύτερη συζήτηση αφορά το βιβλίο «37 ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικιών», μια έκδοση με κείμενα 26 συγγραφέων αφιερωμένη στην πολυκατοικία. Αφηγήσεις, μνήμες, προσωπικά βιώματα, φωτογραφίες και οικοδομικοί κανονισμοί ξεδιπλώνονται μέσα από τις σελίδες του παρουσιάζοντας το πορτρέτο της σύγχρονης πόλης..Δείτε τη συζήτηση εδώ.

Διαβάστε ακόμα: Αθηναϊκή πολυκατοικία 1930-1975. Πώς ήταν και πώς έγινε.

TAGS :
Αθήνα Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook