«Τα 20 μεγάλα debates του κρασιού»: μια ουσιαστική συζήτηση στα επετειακά «ΒορΟινά»

Τα 20 χρόνια των «ΒορΟινών» αποδείχθηκαν μια λαμπρή ευκαιρία αναστοχασμού πάνω στα μεγάλα και φλέγοντα ζητήματα του κρασιού από ανθρώπους που έχουν την εμπειρία και τη γνώση να μας διαφωτίσουν για το παρόν και το άμεσο μέλλον του κλάδου. Τον διάλογο μεταξύ των οινοποιών-οινολόγων Ελένης Σίντου (Πρόεδρος Ένωσης “Οινοποιοί Βορείου Ελλάδας”), Κωνσταντίνου Αργυράκη (Κτήμα Αργυράκη), Άγγελου Ιατρίδη (Κτήμα ΑΛΦΑ) και Νίκου Καρατζά (ΟΙΝΩΨ) συντόνισε ο δημοσιογράφος Κίμων Φραγκάκης, εκδότης του andro.gr

Φλέγον ζήτημα για όλους, η τεχνητή νοημοσύνη. Κινδυνεύει η μαγεία του κρασιού από αυτήν; Θα μας υπαγορεύει τα ιδανικά blend του μέλλοντος;  Η τεχνητή νοημοσύνη, υπενθυμίζει ο Άγγελος Ιατρίδης, έχει προέλθει από την… ανθρώπινη, οπότε είναι ένα εργαλείο που μπορεί να προσφέρει. Και να βοηθήσει τον τομέα να καλύψει την απόσταση από τον ανταγωνισμό των πιο ώριμων χωρών. Είναι ένα αναπόφευκτο εργαλείο, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Αργυράκη, ειδικά για ένα μικρό οινοποιείο, καθώς μπορεί να κάνει τη δουλειά ενός βοηθού ή και εν μέρει ενός οινολόγου. Μέσα και από αισθητήρες στο έδαφος, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δίνει πληροφορίες για στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως κλάδεμα, ξεφύλλισμα, και έτσι ο οινοποιός να γλιτώνει από πολλά έξοδα.

Στην Αυστραλία αυτή τη στιγμή φαίνεται να έχει γίνει το πρώτο βήμα για πλήρως ρομποτική καλλιέργεια. Σε ό,τι αφορά τον ρόλο των NFTs και της Blockchain Τεχνολογίας στη Διασφάλιση Ποιότητας και ταυτότητας Κρασιών, η τελευταία μπορεί να εξασφαλίσει την ιχνηλασιμότητα από το αμπέλι ως τον καταναλωτή και να προστατέψει από την τεράστια παραοικονομία των απομιμήσεων – διότι υπάρχει και fake κρασί με πλαστές ετικέτες.

Η  Κλιματική Αλλαγή και τo Μέλλον της Αμπελουργίας είναι ασφαλώς το επόμενο μεγάλο –κυριολεκτικά αυτη τη φορά- φλέγον ζήτημα. Η Ελένη Σίντου επεσήμανε ότι σαφώς το κλίμα αλλάζει, παρουσιάζονται συχνότερα τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η αύξηση της θερμοκρασίας είναι μια πρόκληση. Πιθανές λύσεις μελλοντικά θα είναι οι ανθεκτικότερες ποικιλίες, η καλλιέργεια σε μεγαλύτερα υψόμετρα, η αλλαγή προσανατολισμού, νέο κλάδεμα και ξεφύλλισμα ώστε το κρασι να κρατά περισσότερη υγρασία και να μην ωριμάζει υπερβολικά γρήγορα, όπως συνέβη φέτος – στην Ήπειρο ήταν ο πιο πρώιμος τρύγος από το 1995.

Από την άλλη, για την ίδια περιοχή την Ήπειρο η τωρινή κλιματική κατάσταση είναι πιο βοηθητική από ό,τι η περίοδος έντονων βροχοπτώσεων της προηγούμενης δεκαετίας, και γενικά πολλές ποικιλίες, όπως το Ξινόμαυρο φαίνεται να επωφελούνται σχεδόν από το θερμό κλίμα όπως διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή, και οι οινοποιοί χρησιμοποιούν τη γνώση τους για να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις. Παρεμπιπτόντως, προσθετει ο Κ. Αργυράκης, υπάρχουν και… αντιηλιακά για το αμπέλι, για να μην καίει ο ήλιος τα σταφύλια.

Η μετάβαση από το zero–waste στο positive–impact winery, δηλαδη πώς ένα οινοποιείο μπορεί να επιστρέφει περισσότερα στο περιβάλλον από όσα λαμβάνει, ήταν το επόμενο θέμα που απασχόλησε το πάνελ. Το συμπέρασμα του Άγγελου Ιατρίδη: αυτό είναι κάτι που απλά δεν γίνεται, λέγεται μόνο για μάρκετνγκ: θετικό περιβαλλοντικό ισοζύγιο δεν μπορεί να επιτευχθεί στην καλλιέργεια την ίδια. Μπορείς όμως να εφαρμόζεις καλές πρακτικές, όπως η διαχείριση αποβλήτων, η μείωση εκπομπών διοξειδίου άνθρακα, ή και να χρησιμοποιείς μέρος των εσόδων για περιβαλλοντικά επωφελείς πράξεις, όπως το να φυτέψεις δένδρα ακόμα και στον Αμαζόνιο.

Πάντως η ίδια η παραγωγή κρασιού συμβάλλει ελάχιστα στην εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα ζητήματα απασχολούν μόνο την Ευρώπη, ο υπόλοιπος κόσμος δυστυχώς αδιαφορεί, συμφώνησαν οι συνομιλητές. Στην Ευρώπη η βιολογική καλλιέργεια αποτελεί πλέον πιθανότατα μονόδρομο, οι νομικοί περιορισμοί στη χρήση φυτοφαρμάκων είναι όλο και πιο αυστηροί, οι καταναλωτές το θέλουν.

Ως προς τη βιοδυναμική καλλιέργεια, αυτή ακολουθεί τις αρχές που έθεσε ο αυστριακός πρωτοπόρος της βιολογικής γεωργίας Ρούντολφ Στάινερ για συντονισμό του αμπελώνα με παραδοσιακές πρακτικές, όπως οι φάσεις της Σελήνης. Για τον Ιατρίδη η βιοδυναμική καλλιέργεια έχει νόημα εφόσον ο παραγωγός υιοθετεί συνολικά της αξίες της βιοδυναμικότητας στη ζωή του, αλλιώς είναι και αυτό στείρο μάρκετινγκ.

Ένα άλλο θέμα που απασχολεί την κοινότητα των οινοποιών είναι τα λεγόμενα «φυσικά» κρασιά: αποτελούν πλέον το αντίπαλο δέος στα «συμβατικά»; Ο όρος είναι απλά… κόκκινο πανί για τους υπόλοιπους οινοποιούς, που θεωρούν ότι οι εργασία τους σε καμία περίπτωση δεν κάνει το κρασί τους να μην είναι ένα φυσικό προίόν. Ο όρος χαμηλής παρέμβασης θα ήταν πιο σωστός. Όλοι συναινούν, η φυσική εξέλιξη του μούστου είναι να γίνει ξίδι και ο άνθρωπος παρεμβαίνει συχνά με τη χρήση συντηρητικών για να εμποδίσει αυτή την κατάληξη και να σταθεροποιήσει το κρασί στην επιθυμητή κατάσταση.

Τα λεγόμενα φυσικά κρασιά δεν έχουν σχεδόν καμία παρέμβαση, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέρον, αλλά και ανεξέλεγκτο. Κάποιοι θεωρούν το αποτέλεσμα αυθεντικό, κάποιοι απλώς χαλασμένο κρασί. Είναι η… woke agenda της οινοποιίας; Για τους οινοποιούς άλλωστε, δεν είναι η φύση που πρέπει να ορίζει το κρασί αλλά η προσωπικότητα του οινοποιού. Ένα κρασί γεννιέται πρώτα στο μυαλό του οινοποιού. Μετά ακολουθούν τα υπόλοιπα. Αυτή είναι η επιθυμητή πορεία.

Πράγμα που οδηγεί ασφαλώς στο ερώτημα της σχέσης της Gen Z και των Millennials με το κρασί σήμερα, και πώς αναδιαμορφώνουν την αγορά. Είναι ένα ερώτημα όπου οι απαντήσεις στο debate αποδείχθηκαν αισιόδοξες. Διότι αφενός έχει παρατηρηθεί ότι αυτή γενιά στρέφεται προς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και απομακρύνεται από την κατανάλωση σκληρού αλκοόλ, από την άλλη είναι μια γενιά που πειραματίζεται και θέλει να δοκιμάσει. Το κρασί, τής είναι ελκυστικό ως προϊόν πολιτισμού και για αυτό σε πολλές αγορές προτιμούν το ελληνικό κρασί, ως ένα προϊόν “εναλλακτικό” σε σχέση με τις χώρες μαζικής, mainstream παραγωγής (Γαλλία, Ιταλία, Αργεντινή, κλπ).

Σε ό,τι αφορά τις προασπάθειες για κρασί χωρίς καθόλου αλκοόλ, διαπιστώνεται ότι σε αντίθεση με τη μπίρα, οι μέχρι τώρα προσπάθειες δεν έχουν δώσει  ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Η ιδέα προκαλει ελαφρά φρίκη στους οινοποιους, η αγορά όμως το ζητάει. Η συμβουλή των οινοποιών: πιείτε λιγότερο και καλύτερο κρασί.

Οι ελληνικές ποικιλίες και ονομασίες ΠΟΠ και η διεθνής παρουσία τους είναι σε πρόοδο. Το στρατηγικό σχέδιο για το ελληνικό κρασί που ξεκίνησε πριν μια δεκαπενταετία απέδωσε καρπούς και πλέον μας ξέρουν. Χρειάστηκαν χρόνια, αλλά η Ελλάδα μπήκε στον χάρτη. Η Σάμος ήταν γνωστή από παλιά, τώρα πλέον έχουν γίνει γνωστά και το  Ασύρτικο και το Ξινόμαυρο. Αυτές είναι οι δύο κορυφαίες ελληνικές ποικιλίες, σίγουρα υπάρχουν και άλλες έτοιμες να αναδειχθούν. Για την Ελένη Σίντου, η ηπειρώτικη Ντεμπίνα και το Λημνιό είναι πρώτες στη λίστα. Και έχουμε ήδη «μεγάλα» κρασιά: η ποιότητα υπάρχει, το όνομα ακόμα χτίζεται. Σε άλλες χώρες είναι 25 γενιές στον χώρο, εμείς ακόμα αντιμετωπίζουμε τις παιδικές ασθενειες του κλάδου.

Σημαντική παράμετρος της διεθνοποίησης του ελληνικού κρασιού αποτελεί – και πάλι – η σχέση του με τον πολιτισμό. Στο εξωτερικό, το κρασί μας είναι μέσο πολιτιστικής διπλωματίας, ως προϊόν ενός συνολικού πολιτισμού και όχι μόνο γεύσης. Στο εσωτερικό, ο οινοτουρισμός είναι σε πλήρη ανάπτυξη με  υπηρεσίες υψηλού επιπέδου. Για τον Ιατρίδη, είναι κομμάτι της επικοινωνίας περισσότερο παρά πραγματική πηγή εισοδήματος, αλλά απολύτως απαραίτητος: κάνει γνωστό ένα κρασί στον καταναλωτή και το συνδέει με την κουλτούρα, το τοπίο, την παράδοση ενός τόπου.

Το καυτό ερώτημα για την πολιτική της χρέωσης του κρασιού στην εστίαση μπήκε τελευταίο στη συζήτηση. Δεν μπορείς να κάνεις κουμάντο στο σπίτι του άλλου, παραδέχτηκε ο Νίκος Καραντζάς, επισημαίνοντας πάντως μαζί με τους υπόλοιπους ότι αν και πρόκειται για μια απόφαση που φυσικά ανήκει στον εστιάτορα, είναι σαφές ότι η υπερβολική χρέωση του κρασιού στην εστίαση δρα ανασταλτικά στη διάδοση της ποιοτικής οινοποιίας. Το BYΟB (bring your own bottle) είναι διαδεδομένο σε κάποιες χώρες, στην Ελλάδα πολύ λιγότερο, διότι ο πελάτης ντρέπεται. Και ο επιχειρηματίας της εστίασης περιμένει σαφώς να βγάλει ένα μεγάλο κέρδος από το κρασί.

Η πολύ καλή συζήτηση ολοκληρώθηκε με ανταλλαγή φιλοφρονήσεων μεταξύ της διοργάνωσης ΒορΟινά και της διοργανώτριας Ένωσης «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος» (ΕΝΟΑΒΕ), δύο πολύ δυνατά brand names που συλλειτουργούν και αλληλοσυμπληρώνονται.

 

Διαβάστε ακόμα: Wine Vixen, δύο αστεράτες εκθέσεις κρασιού στην Αθήνα. Επιλέγουμε τις καλύτερες ετικέτες.

 

 

TAGS :
κρασί