Γιατί δεν πρέπει να αγοράζουμε φθηνά μελομακάρονα

Τα μελομακάρονα βρίσκονται σε μια περίοδο κρίσης και, δεδομένων των συνθηκών της ελληνικής κοινωνίας, της οικονομικής δυνατότητας του μέσου καταναλωτή, δεν προβλέπεται αυτή η κρίση να τελειώσει. Όχι σύντομα, τουλάχιστον.

Μελομακάρονα. Γλυκά εποχιακά, συνδεδεμένα με τα Χριστούγεννα, αγαπητά σε όλους, best seller γλυκό σε ζαχαροπλαστεία και αρτοποιεία, γι’ αυτό και οι περισσότεροι ψάχνουν εκείνη τη φόρμουλα που θα κάνει τα δικά τους ξακουστά. Οι επιλογές πια, σε αυτή την πόλη, πολλές. Κι όμως, κάτι διαφορετικό εμφανίστηκε φέτος στο συγκεκριμένο γλυκό, κάτι που μόνο ανησυχία προκαλεί.

Τα μελομακάρονα έχουν ως συστατικά τους το λάδι, το μέλι, το σιρόπι και κάποιο ξηρό καρπό, συνήθως θρυμματισμένα καρύδια. Αυτά τα υλικά παράγονται από τη γη και η φετινή χρονιά, όπως και η περσινή, ήταν καταστροφική για τους παραγωγούς. Όπως αναφέρει το Insider και ο Ιωάννης Περουλάκης, η έλλειψη βροχοπτώσεων και η επακόλουθη ανομβρία, σε συνδυασμό με τους καύσωνες και τις πυρκαγιές, προκάλεσαν μεγάλη ζημιά στην παραγωγή που ήταν πεσμένη σε ορισμένες περιπτώσεις ως και 50%. Στο λάδι δεν ήταν τόσο μεγάλη η απώλεια, αλλά το λάδι έχει γίνει από καιρό ένα πολύ ακριβό υλικό.

Όταν η παραγωγή είναι λιγότερη, η λογική κίνηση από τον παραγωγό, για να βγάλει το κέρδος και να μην πάει στράφι ο κόπος του, είναι να ανεβάσει την τιμή σε αυτά τα υλικά. Όταν ανεβάζει, όμως, αυτός την τιμή, το επόμενο στάδιο, που είναι ο ζαχαροπλάστης-αρτοποιός, θα αναγκαστεί να αναζητήσει φθηνότερες επιλογές. Κι αυτές δε θα είναι απαραίτητα ντόπιες.

Καθώς οι ντόπιες πρώτες ύλες για τα μελομακάρονα έχουν αυξημένες τιμές λόγω μειωμένης παραγωγής, οι μεσάζοντες στρέφονται σε εισαγόμενο μέλι, σιρόπι κλπ.

Αυτό που εντοπίζεται στην αγορά είναι η εισαγωγή αυτών των πρώτων υλών που απαιτούνται για να φτιάξει κάποιος μελομακάρονο, ιδίως από αγορές από την Άπω Ανατολή και τη Λατινική Αμερική, όπου τα κόστη παραγωγής είναι πολύ χαμηλά, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα η τιμή να είναι χαμηλότερη του ελληνικού προϊόντος ακόμα και με ταξίδι τόσων χιλιάδων χιλιομέτρων.

Μόνο που ένα προϊόν που έχει ταξιδέψει αυτή την απόσταση, εκ των πραγμάτων δε μπορεί να είναι το ίδιο ποιοτικό με το εγχώριο. Αυτό είναι που συζητάμε όλα αυτά τα χρόνια για το καπιταλιστικό σύστημα και την ανάγκη να στηρίζουμε τοπικές επιχειρήσεις, ειδικά στα προϊόντα γης. Η βιωσιμότητα αυτό είναι. Μόνο που η βιωσιμότητα κοστίζει και στην Ελλάδα δεν είναι καθόλου εφικτή επιλογή. Είναι επιλογή το κινέζικο μέλι.

Δεν είναι όμως μόνο ότι το ελληνικό μέλι έχει μια σφραγίδα υψηλής ποιότητας. Είναι η φθορά του προϊόντος όταν ταξιδεύει. Και το ελληνικό μέλι αν το στείλουμε στη Χιλή, δε θα είναι το ίδιο καλό με ένα χιλιανό μέλι.

Σε μια χώρα με τέτοια ακρίβεια, πόσο εφικτό είναι να λέμε μόνιμα στον καταναλωτή να στηρίξει το ντόπιο προϊόν, όταν αυτό έχει διπλάσια ή τριπλάσια τιμή από το εισαγόμενο;

Φαύλος κύκλος με τα μελομακάρονα

Κάπως έτσι, πλήττεται η ελληνική παραγωγή, αφού μεγάλες ποσότητες μένουν αναξιοποίητες, εφόσον δεν τις αγοράζει κανείς, και υπάρχει το λεγόμενο waste. Κι ο παραγωγός μπορεί μια χρονιά να αντέξει τη χασούρα, αλλά δεύτερη δε θα αντέξει και θα στραφεί είτε σε άλλη καλλιέργεια, πιο ανθεκτική στις καιρικές συνθήκες του τόπου του, είτε θα στραφεί στον τουρισμό όπου θα έχει σίγουρα ένα μικρό κέρδος και δε θα εξαρτάται η ζωή του από κάτι αστάθμητο.

Αυτή είναι η μικρή εικόνα της πορείας της μικροοικονομίας σε έναν κλάδο. Ο ένας παραγωγός. Αν δούμε όμως πόσοι παραγωγοί μπορεί να ακολουθήσουν μία από τις δύο διαδρομές, τότε θα γίνει αντιληπτό πως τα βασικά υλικά για τα μελομακάρονα -και όχι μόνο- ίσως φτάσουν σε σημείο οριακό.

Η μόνη λύση φαντάζει εμείς οι καταναλωτές να ρωτάμε τον ζαχαροπλάστη και τον αρτοποιείο αν χρησιμοποίησε ελληνικό μέλι και καρύδια ή σιρόπι. Θα πάρουμε όμως ειλικρινή απάντηση; Κι αν η απάντηση είναι θετική, πιθανότατα τα μελομακάρονα να έχουν τιμή που θα μας ξενίσει και θα μας αποτρέψει να αγοράσουμε. Άρα, κι ο ζαχαροπλάστης είτε θα πει ψέμματα και θα χρησιμοποιεί εισαγόμενα είτε θα του μείνει η δική του παραγωγή.

Ο καταναλωτής μειώνει τη στήριξη στον Έλληνα παραγωγό, ο παραγωγός ανεβάζει κι άλλο τις τιμές κι ο καταναλωτής αίρει πλήρως τη στήριξη. Κι εκεί είναι τέλος παιχνιδιού.

Διότι, όσο κι αν θέλει ο μέσος Έλληνας καταναλωτής να στηρίξει την εγχώρια παραγωγή, όλα καταλήγουν στην οικονομική του δυνατότητα. Άντε πες εσύ του ανθρώπου που παίρνει μισθό 1200 ευρώ και δίνει τα 600 στο νοίκι του και άλλα 200 ευρώ σε διάφορα άλλα έξοδα, να πάρει μελομακάρονα από το ζαχαροπλαστείο ή τον φούρνο που έχουν 12-14 ευρώ το κιλό και να μην πάρει τα μαζικής παραγωγής συσκευασμένα από το σούπερ μάρκετ που έχουν 4-5 ευρώ και, πιθανότατα, χρησιμοποιούν πρώτες ύλες εισαγόμενες ή, χειρότερα, έχουν έρθει εντελώς έτοιμα από το εξωτερικό.

Είναι ο σταθερός φαύλος κύκλος της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας στον οποίο ζούμε. Το χρήμα υπάρχει παντού, κινείται στην ατμόσφαιρα, αλλά δεν καταλήγει στα χέρια παρά μόνο λίγων, με αποτέλεσμα να δημιουργείται πάντα μια συνθήκη αδιεξόδου. Δε μπορεί ο μέσος καταναλωτής να στηρίξει τον παραγωγό, ο παραγωγός αναγκάζεται να ανεβάσει τις τιμές, χάνει κι άλλη πελατεία, χάνουν και οι μεσάζοντες και κάποια στιγμή μπαίνει μια τελεία και ο ασθενής πεθαίνει.

Η παραπάνω κατάσταση που αφορά τα μελομακάρονα, είναι «δειγματοληπτική». Ισχύει για κάθε τι που παράγει η ελληνική γη, η οποία έχει δεχθεί μεγάλο πλήγμα τα τελευταία 3 χρόνια με τις ελάχιστες βροχοπττώσεις, με τη λειψυδρία και με την αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να εκμεταλλευθεί τους διαθέσιμους πόρους για να χτίσει μια σταθερή βάση που θα επιτρέπει μικρά βήματα ανάκαμψης.

Κι έτσι, θα εμφανιστεί η Νατάσα από την παλιά διαφήμιση και θα μας πει για τα μελομακάρονα “this last year”…

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Button to top