Vegan μπιφτέκι και μπριζόλα κουνουπιδιού: Και πώς να τα λέμε βρε παιδιά τα φυτικά;

Ωραία τα ψηφίζετε στην Ε.Ε. για τις ονομασίες στα vegan προϊόντα. Δε μας δίνετε όμως και εναλλακτικές;

Από την ημέρα που αποφάσισα να κόψω το κρέας, ήξερα ότι θα δεχτώ αρκετή όχληση από φίλους κρεατοφάγους την πρώτη φορά που θα τους πω «έφτιαξα vegan παστίτσιο» ή «έφαγα πατάτες με φυτικό μπιφτέκι». Η ενόχλησή τους προφανώς ήταν και εξακολουθεί να είναι στο όνομα. «Αφού απορρίπτεις το κρέας και ηθικολογείς σε όσους το τρώμε, γιατί το λες μπιφτέκι; Είδες τι υποκριτής που είσαι;». Αυτή την ατάκα δεν τη βγάζω από το μυαλό μου, την έχω ακούσει πολλές φορές. Και φαίνεται πως την ενστερνίζεται και το Ευρωκοινοβούλιο, αφού διαβάζω πως ψηφίστηκε νομοθεσία που θα απαγορεύει τη χρήση λέξεων που έχουν συνδεθεί με την κρεατοφαγία, ως προς τα vegetarian/vegan προϊόντα. Με απλά λόγια, δε θα μπορώ να αγοράζω vegan μπιφτέκι ή να τρώω μπριζόλα κουνουπιδιού, αλλά θα πρέπει να βρεθεί ένα νέο μπραντάρισμα. Εδώ ο κόσμος καίγεται και η Ευρωβουλή χτενίζεται…

Να πω σε αυτό το σημείο, πως για εμένα αλλά και για αρκετούς άλλους που έκοψαν το κρέας, αυτές οι λέξεις βοηθάνε ψυχολογικά στο να κάνεις τη μετάβαση. Πολλοί vegans δεν χρειάστηκαν τέτοια ψυχολογικά τρικ για να κρατήσουν την απόφασή τους, κάποιοι όμως, κι εγώ ανάμεσά τους, χρειαζόμαστε μια ψευδαίσθηση. Επειδή έτρωγα πολύ κρέας και είχα απορρίψει τα λαδερά και τα λαχανικά, για να παραμείνω στο νέο μονοπάτι που είχα επιλέξει, ήθελα να έχω οικεία ορολογία. Από ένα σημείο και μετά, που δε χρειαζόμουν ψευδαίσθηση, αναρωτήθηκα αρκετά πώς πρέπει να λέμε το κάθε τι και σε κάποιες περιπτώσεις δεν υπάρχει και εύκολη εναλλακτική που να μην είναι περιγραφική.

Δεν είναι βέβαια όλα ίδια. Διότι κάποιες λέξεις δεν έχουν πρακτική σύνδεση με το κρέας, αλλά πολιτιστική. Γι’ αυτό και γράφω αυτό το κείμενο, για να ξεδιαλύνουμε το τι χρειάζεται/μπορεί όντως να αλλάξει και τι δε γίνεται παρά να διατηρήσει ονομασία που έχει συνδεθεί με το κρέας.

Αριστερά: Ένα κρεατοφαγικό μπέργκερ. Δεξιά: Ένα φυτοφαγικό μπέργκερ. (Φωτογραφία: Amiralli Mirhashemian+LikeMeat/Unsplash)

Ξαναβαφτίζοντας τα vegan υποκατάστατα

Μπιφτέκι/Κεφτές/Κιμάς/Ζαμπόν/Σαλάμι: Έχετε ακούσει ποτέ κομμάτι ζώου που να λέγεται μπιφτέκι ή κεφτές; Εγώ πάντως όχι. Τι σημαίνει αυτό; Ότι αυτές οι λέξεις εμφανίστηκαν για να συνδεθούν πολιτιστικά με αυτό που συνδέθηκαν. Μπιφτέκι και κεφτές είναι το σχήμα και ο τρόπος παρασκευής του κιμά, ενώ ο κιμάς είναι προϊόν μιας διαδικασίας που υφίσταται μια ποσότητα κρέατος. Δεν παίρνεις κομμάτι του ζώου και λες «να ο κιμάς». Υπάρχει κρεατομηχανή, μηχανή άλεσης, ζαμπονομηχανή. Το ίδιο ισχύει και για τα σαλάμια και ζαμπόν. Επομένως, δεν είναι κάποια οικειοποίηση. Γιατί τόσα χρόνια δεν ενοχλεί ο ντοματοκεφτές, ο κολοκυθοκεφτές, ο ρεβυθοκεφτές και ενοχλεί ξαφνικά ο vegan κεφτές ή κεφτές φυτικού κιμά; Και πώς να το λέμε δηλαδή; Φυτικό δίσκο; Φυτικό φρίσμπι; Ψητό δίσκο λαχανικών; Και το μπέργκερ με τα ψωμάκια; Πώς να το πούμε; Φυτικό αμφίψωμο;

Η μπριζόλα είναι ταυτισμένη με το κρέας. Μπορεί να συνδέεται με φυτικά προϊόντα; Μάλλον όχι. (Φωτογραφία: Jose Ignacio Pompe/Unsplash)

Μπριζόλα: Η μπριζόλα από τη μεριά της, είναι συνδεδεμένη και πρακτικά με το κρέας, όχι μόνο πολιτιστικά. Άρα, όταν λέμε για μπριζόλα κουνουπιδιού, μπριζόλα μελιτζάνας ή μπριζόλα καρπουζιού (όχι, δεν τα βγάζω από το μυαλό μου), έχουν μεν μια σχηματική, βοηθητική χρήση για αυτόν που τα παραγγέλνει, αλλά είναι λανθασμένη χρήση. Πώς να το λέμε; Σπαζοκεφαλιά το όνομα. Παντόφλα κουνουπιδιού; Θα ηττηθεί λόγω ονόματος. Κοπή κουνουπιδιού; Tomahawk κουνουπιδιού; Πλατφόρμα; Ας το βρουν οι αρμόδιοι. Ή ας μείνει ως σκέτο κουνουπίδι. Ψητό κουνουπίδι σε πλακουτσωτή μορφή.

Λουκάνικο/Μπέικον: Και το λουκάνικο δεν είναι κάποιο μέρος ζώου, αλλά σχήμα και παρασκευή για κομμάτια κρέατος που ενώνονται κυλινδρικά μέσα σε ένα έντερο ζώου για να σχηματίσουν αυτό το κυλινδρικό φαγητό. Το φυτικό λουκάνικο έχει, επομένως, ορθή εφαρμογή. Τι να το πούμε; Φυτικό μακρινάρι; Βρώσιμο κούτσουρο; Και στο μπέικον ισχύει περίπου το ίδιο.

Κοτόπουλο: Στα vegan υποκατάστατα, υπάρχει το «φυτικό κοτόπουλο». Το κοτόπουλο όμως είναι το πιο ξεκάθαρο όνομα που συνδέεται με ένα ζώο, με κρέας, δηλαδή την κότα. Δεν υπάρχει φυτικό κοτόπουλο. Μου αρέσει το παιχνίδισμα που έκανε ο vegan σεφ Πάνος Μαγουλάς, που άνοιξε vegan «κρεοπωλείο» (δεν το λέει έτσι, το λέω εγώ σχηματικά για να συνεννοούμαστε, μη μας πετάξετε ντομάτες) και έχει προϊόν φυτόπουλο.

Τα nuggets δεν είναι μόνο από κοτόπουλο. Μην ξεχνάμε πως στα αγγλικά nuggets είναι τα «παξιμάδια» και τα μικρά κομμάτια χρυσού, οι σβώλοι. (Φωτογραφία: Unsplash)

Nuggets: Σε αντίθεση με το κοτόπουλο, τα nuggets αναφέρονται στον τρόπο παρασκευής και μαγειρέματος και στο σχήμα, όχι στην ύλη, επομένως μπορούν να υπάρξουν φυτικά nuggets. Δε μπορούν όμως να υπάρξουν vegan chicken wings. Και γιατί έχουν το chicken, αλλά και γιατί η φτερούγα είναι ζωικό μέρος. Δεν έχει φτερούγα η σόγια. Φτερούγες έχουν τα σόγια μόνο. Εδώ το κουνουπίδι παίρνει εκδίκηση, διότι τα nuggets κουνουπιδιού τα εγκρίνουμε και άμα γλασαριστούν κι ωραία, γ@μάνε.

Φιλέτο: Αν έχετε δει μενού και συνομιλήσει με σεφ, θα έχετε ακούσει σίγουρα για φιλέτα πορτοκαλιού. Ή για φιλετάρισμα σε μελιτζάνα ή μανιτάρι. Εδώ έχουμε φτάσει να λέμε τα οικόπεδα «φιλέτα» και θα υψώσουμε την ασπίδα στα vegan προϊόντα; Άρα, αν υποθέσουμε ότι έχουμε απέναντι μας τον Σάιμον Κόουελ των τροφίμων, το φυτικό φιλέτο θα περνούσε στην επόμενη φάση, στο bootcamp.

Φυτικό Γάλα/Γάλα Ξηρών Καρπών: Εδώ να κάνουμε μια παραδοχή υπερβολής. Δε γίνεται να αποκαλούμε γάλα τον υγρό καρπό από το αμύγδαλο, τη σόγια και οποιοδήποτε άλλο φυτικό παράγωγο. Η λέξη «γάλα» προέρχεται από τη γαλακτόζη, ουσία που υπάρχει σε γάλα θηλαστικών. Όπως έχει πει κι ο Σαμ Έλιοτ στη σειρά The Ranch «show me the tit in the almond», δηλαδή «δείξε μου που έχει βυζί το αμύγδαλο», για να πούμε ότι παράγει γάλα.

TAGS :
vegan μπιφτέκι φυτικά προϊόντα

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook