Άρης Γιαννόπουλος: «Η αρχιτεκτονική για τον άνθρωπο, ξεπερνά το εγώ του αρχιτέκτονα»

O αρχιτέκτονας Άρης Γιαννόπουλος μιλά στο Andro για τη σύγχρονη αρχιτεκτονική στην Ελλάδα. Δεξιά, μια μονοκατοικία στο Μαρούσι που ανέλαβε το αρχιτεκτονικό γραφείο WOA.

O Άρης Γιαννόπουλος έχει αίσθηση του χώρου. Αρχιτέκτονας είναι εξάλλου. Έχει όμως και μια συμπαγή συνειδητότητα για τη δυναμική του γραφείου του, του WΟΑ, η οποία ορίζει και το προφίλ του, σε μια εποχή που διψά για διαφοροποίηση και έντονο στίγμα, μακριά από το δόλωμα της ομογενοποίησης. Περιγράφει το αρχιτεκτονικό γραφείο WΟΑ ως ένα μικρό, μπουτίκ γραφείο: «Δουλεύουμε word of mouth και κάνουμε καλά οικιστικά (residential) έργα κυρίως, με αγάπη στη λεπτομέρεια. Ειδικά η μονοκατοικία είναι πιο προσωποποιημένο και πιο ιδιαίτερο έργο, το οποίο προκύπτει μέσα από πολύ συναίσθημα. Κι αυτό ακριβώς μας ταιριάζει, η αισθαντική αρχιτεκτονική, εκείνη δηλαδή που την αισθάνεσαι, για παράδειγμα ο τρόπος που μπαίνει το φως ή η σκιά, το πώς λειτουργεί ο αέρας, το πώς τοποθετούνται τα ανοίγματα», τονίζει ο επικεφαλής του γραφείου WOA που «γεννήθηκε» το 2013 και στη διαδρομή του έχει λάβει τα εύσημα του χώρου, δηλαδή βραβεία και επαίνους.

Aρχιτεκτονική λύση αποθήκευσης στο παιδικό δωμάτιο της κατοικίας Mansion 1930.

Η συζήτησή μας με τον Άρη Γιαννόπουλο στρέφεται στην αρχιτεκτονική της ευτυχίας, για να χρησιμοποιήσω τον τίτλο του βιβλίου του Αλέν Μποτόν. Υπάρχει κάτι τέτοιο τελικά ή είναι μια φαντασιακή σφήνα; «Η αρχιτεκτονική τροποποιεί τις ζωές μας και με την καλή και με την κακή έννοια. Αν όμως ό,τι δημιουργεί έχει ανθρωποκεντρική προσέγγιση, προκαλεί μια αίσθηση ευφορίας». Αφού σχεδιάζει οικίες, πώς είναι ένα καταφύγιο, αυτό που λέμε “my home my castle”; «Είναι μια κατασκευή που παρέχει ασφάλεια, όπου περνάς καλά με τους δικούς σου ανθρώπους. Και η ασφάλεια είναι σαν να μας αγκαλιάζει ένας καλά δομημένος χώρος». Και συνεχίζει με μια προβοκατόρικη ρήση: «Συχνά λέω ότι δεν χρειαζόμαστε τη διακόσμηση. Αν ο χώρος έχει ουσία, δεν τη χρειαζόμαστε. Μόνο αν κρύβει κάτι πολύτιμο μέσα της για τον χρήστη –μια μνήμη, μια γεύση- τότε, ναι, τη χρειαζόμαστε».

Ένα διατηρητέο κτίριο στο Ψυχικό, μετασχηματίστηκε στην οικογενειακή κατοικία Mansion 1930, με πλήρως ανανεωμένη διαρρύθμιση.

Τι καλείται να ξεπεράσει η εγχώρια αρχιτεκτονική

Το γραφείο WOA προτείνει ολιστικές μελέτες που εμπεριέχουν τη σχέση του αρχιτέκτονα με τον εαυτό του αλλά και με τον πελάτη του. Για τον Άρη Γιαννόπουλο η αρχιτεκτονική που γίνεται για το εγώ μοιάζει με ένα γλυπτό που εκφράζει μόνο τον δημιουργό του. Υποστηρίζει, από την άλλη, ότι η αρχιτεκτονική που απευθύνεται σε χρήστες προϋποθέτει τη λειτουργικότητα: «Oφείλουμε λοιπόν να βάλουμε στην εξίσωση τον χρήστη, να τον κάνουμε κοινωνό. Όταν γίνεται διάλογος με καλή διάθεση, τότε βγαίνουν όλοι κερδισμένοι. Επιπλέον χρειάζεται και χιούμορ, γιατί κάνουμε κάτι εγωκεντρικό, οπότε αν αυτό δεν το διευθετήσεις με κάποια χαλαρότητα, προκαλούνται περίεργες καταστάσεις. Όταν πρόκειται να σχεδιάσω κάτι, πρέπει να ρίξω το εγώ μου, να δω αυτό που δεν λέει ο άλλος. Οπότε ξεκινάω με ερωτήσεις που κάποιες φορές οδηγούν σε εκπλήξεις και ανατροπές. Αυτό είναι το ωραίο, το δυναμικό στοιχείο, που εμπλέκει όλους και μπορεί να οδηγήσει σε ένα στιβαρό αποτέλεσμα», υπογραμμίζει.

Οικογενειακή μονοκατοικία στα Γλυκά Νερά.

Σε μια περίοδο που στην Ελλάδα παρατηρείται κοσμογονία στο real estate και ακολούθως στην οικοδομή πώς ερμηνεύεται η ελληνικότητα; Πώς την εξηγείς σε έναν επενδυτή από τη Μέση Ανατολή που έχει άλλα αισθητικά πρότυπα και πώς παράγεται αρχιτεκτονική με αυτούς τους όρους; Ο Άρης Γιαννόπουλος θεωρεί ότι έχει βελτιωθεί το αρχιτεκτονικό αποτύπωμα: «Το ζήτημα με την ελληνική αρχιτεκτονική είναι ότι αλλάζουν τα πρότυπα και αποκτούν διεθνείς αναφορές, όχι πάντα με την καλή έννοια. Οι πελάτες είναι κυρίως ξένοι που έχουν τις δικές τους αναφορές οι οποίες άλλοτε είναι συμβατές και άλλοτε δεν μετουσιώνονται με τον τόπο. Κάποτε η αρχιτεκτονική ήταν πιο ουσιαστική, ενώ τώρα εστιάζει συχνά στην προβολή, φτάνοντας κάποιες φορές στα όρια του κιτς. Σε κάθε περίπτωση όμως overall παράγεται αρχιτεκτονική. Το ζήτημα είναι πώς ακούμε τον πελάτη και πώς μετουσιώνεται η ελληνικότητα».

Μονοκατοικία τριών ορόφων στη Φιλοθέη.

Το παράδειγμα που δίνει ο Άρης Γιαννόπουλος είναι ο ημιϋπαίθριος χώρος, τον οποίο οφείλουμε να διαφυλάξουμε, καθώς είναι πολύ σημαντικός γιατί παρέχει σκιά και διευκολύνει την κυκλοφορία του αέρα. «Επίσης, λειτουργεί ως μετάβαση ανάμεσα στον ανοιχτό και τον κλειστό χώρο. Και όταν μιλάμε για την ελληνικότητα, σημαντική είναι και η γεωμετρία είτε πρόκειται για τις Κυκλάδες είτε για την Αθήνα, όπως επίσης και η ανθρώπινη κλίμακα». Ίσως για αυτό θεωρεί σημαντικούς αρχιτέκτονες τον Βαλσαμάκη και τον Δεκαβάλα, ενώ αισθάνεται καλά με τον βραζιλιάνικο μοντερνισμό ο οποίος διακρίνεται για την καθαρή του γεωμετρία που είναι κοντά στη φύση.

Στην κατοικία S&M House, η άμεση γειτνίαση της πισίνας με τους χώρους διαβίωσης δημιουργεί μια αίσθηση ήρεμης εμβύθισης και απτικής συνέχειας μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού.

Πέρα από τα σπίτια, το αρχιτεκτονικό γραφείο WOA φτιάχνει και ξενοδοχεία. Ο Άρης Γιαννόπουλος εξάλλου τα γνωρίζει καλά γιατί τα έχει ζήσει και από άλλες πλευρές, όπως του μάρκετινγκ. «Πελάτης είναι ο εκάστοτε ιδιοκτήτης, οπότε εμείς καλούμαστε να κάνουμε κάτι βιώσιμο και κερδοφόρο. Επιπλέον, πρέπει να φτιάξουμε ένα storytelling για τον πελάτη του πελάτη μας (σημείωση: τον επισκέπτη). Σε έναν χώρο περιορισμένο καλούμαστε λοιπόν να κάνουμε highlight στοιχεία του εκάστοτε τόπου και να δημιουργήσουμε ένα χωρικό vision» τονίζει.

Ξενοδοχείο Nysis στα Κουφονήσια.

«Τα κτήρια έχουν αναμνήσεις»

Αυτό εφαρμόστηκε στο Gatsby Athens Hotel, στην οδό Λέκκα στο -πιο κέντρο δεν υπάρχει- της Αθήνας όπου ο κρεμαστός του κήπος εκφράζει την οικολογική αλήθεια του γραφείου WOA και όχι μόνο. Το μεσοπολεμικό κτήριο αισίως δεν γκρεμίστηκε αλλά με μια απλή επέμβαση και ένα ξεκάθαρο concept επανεντάχθηκε στην πόλη.

«Είχαμε ένα πολύ ωραίο κέλυφος στο κτήριο που αγοράστηκε σε μια περίοδο που η Αθήνα είχε είτε “βαριά” ξενοδοχεία είτε AIRBNB. Θέλαμε λοιπόν ένα ξενοδοχείο που να προκαλέσει τον επισκέπτη να ανακαλύψει την πόλη. Κρατήσαμε το κτήριο και το μόνο που προσθέσαμε ήταν φυτά. Έτσι απαντήσαμε στην ανάγκη να αποτελέσει αυτό μια πρόταση ως προς το δομημένο περιβάλλον της Αθήνας και με ντελικάτες κινήσεις του δώσαμε μια πιο μοντέρνα μορφή. Τα κτήρια εξάλλου έχουν αναμνήσεις και το Gatsby ήταν το κτήριο της Ασφάλειας Αθηνών, ενώ παλαιότερα στέγαζε εργαστήρια χρυσοχόων. Αποφασίσαμε ότι θα έπρεπε να παίξουμε με την όψη και να χρησιμοποιήσουμε μοτίβα που θα έβρισκε κάποιος σε μια αθηναϊκή αστική κατοικία. Μαζί βέβαια και μέταλλο, ώστε να κλείσουμε το μάτι σε εκείνη την εποχή του κτηρίου».

Το ξενοδοχείο Gatsby ανακαινίστηκε το 2021 από το γραφείο του Άρη Γιαννόπουλου.

Το Gatsby εκτός από οικολογική συνειδητότητα, διαπνέεται από έναν ερωτισμό που ακουμπάει αυτό που ονομάζει ο Άρης Γιαννόπουλος γοητευτική αρχιτεκτονική: «Το ξενοδοχείο σε βάζει σε ένα κλίμα που απελευθερώνει την αυτοέκφραση».

Κι εδώ κάπου ως χαλαρωτικό φόντο υπεισέρχεται και η μουσική: «μου δημιουργεί πολύ έντονα συναισθήματα. Αυτή την περίοδο μάλιστα ακούω πολύ σόουλ» λέει. Ένας ωραίος επίλογος, γιατί η μουσική είναι η μόνη τέχνη που δεν κρίνει. Μόνο αγγίζει, όπως ίσως κάποια έργα του γραφείου WOA.

//Info: www.woarchitects.gr

TAGS :
αρχιτεκτονική κτήρια

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook