Έκανε το κάπνισμα μια τελετουργία: Ο αναπτήρας Dupont που άφησε εποχή

Στο James Bond: Dr. No, ο Σον Κόνερι κρατά στο χέρι του ένα μικρό κομψοτέχνημα. Ο αναπτήρας της Dupont απέκτησε τότε για πρώτη φορά μυθική διάσταση.

Σε έναν κόσμο που το βλαπτικό κάπνισμα εν γένει υποχωρεί (τουλάχιστον στον προηγμένο κόσμο), τι μέλλον έχουν οι αναπτήρες; Δεν αξίζει να αρχίσετε κακές συνήθειες για χάρη της συναρπαστικής αυτής συσκευής, αλλά όσο πιο τελετουργικό και σπάνιο γίνεται το άναμα, τόσο περισσότερο αξίζει κανείς να το κάνει με στυλ. Και ελάχιστοι αναπτήρες μπορούν αν συγκριθούν με το στυλ του S.T. Dupont. Όχι μόνο φαίνεται, αλλά και ακούγεται. Κάνει κλινκ.

Το ταξίδι πάντως που οδήγησε σε αυτή την κομψή κίνηση δεν ξεκίνησε με είδη καπνιστού αλλά με είδη ταξιδίου. Το 1872, ο Simon Tissot Dupont από την ορεινή Σαβοΐα ιδρύει στο Παρίσι το πρώτο του εργαστήριο δερμάτινων ειδών και καθιερώνεται για τα χειροποίητα μπαούλα, βαλίτσες και δερμάτινα αξεσουάρ για την υψηλή πελατεία που γνώριζε τις αρχές του οργανωμένου τουρισμού – είναι η εποχή που εξαπλώνονται οι σιδηρόδρομοι και τα πολυτελή ξενοδοχεία. Τι θα μπoρούσε να ανακόψει αυτή την πορεία; Ο πόλεμος. Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τα ταξίδια περιορίστηκαν και οι πρώτες ύλες έγιναν δυσεύρετες, μεταξύ αυτών και το δέρμα. Κι όμως, εκείνη τη στιγμή η εταιρεία έβγαλε άσσο από το μανίκι – ή μάλλον ορθότερα, αναπτήρα από τη βαλίτσα.

Σύμφωνα με το καθιερωμένο αφήγημα, οι πρώτοι αναπτήρες της S.T. Dupont εμφανίστηκαν το 1939 ως αξεσουάρ των χειραποσκευών της και, μάλιστα, κατόπιν παραγγελίας ενός μαχαραγιά. Στη διάρκεια του πολέμου η παραγωγή στράφηκε πλέον στους αναπτήρες και μια πατέντα αναπτήρα βενζίνης κατατέθηκε το 1940 και εγκρίθηκε την επόμενη χρονιά.

Ο πρώτος αναπτήρας Dupont, ο Essence, και η εξέλιξή του, ο D57.

Τα πρώτα μοντέλα ήταν από αλουμίνιο και δεν είχαν ρυθμιστή φλόγας. Έγιναν όμως γρήγορα δημοφιλή και μετά τον πόλεμο άρχισαν να υιοθετούνται από ηθοποιούς και καλλιτέχνες. Η τελευταία βαλίτσα με ενσωματωμένο αναπτήρα λέγεται ότι προσφέρθηκε από τον Πρόεδρο της Γαλλίας Βενσάν Ωριόλ στην Ελισάβετ (όχι ακόμα Βασίλισσα) ως δώρο στον γάμο της το 1948. Παρόλα αυτά, είμαστε ακόμα στην προϊστορία. Ο κλασικός αναπτήρας θα χρειαστεί άλλα δέκα χρόνια για να εμφανιστεί.

Ο πρώτος αναπτήρας και τα μοντέλα που ακολούθησαν

Για να πάρουμε πάντως τα πράγματα από την αρχή, δηλαδή τη δεκαετία του 1940, οι αναπτήρες βενζίνης (γνωστοί σήμερα στους συλλέκτες ως Essence) είχαν ήδη τα βασικά χαρακτηριστικά με το τετραγωνισμένο μοντερνιστικό πλακέ σχέδιο. Το επόμενο μεγάλο βήμα ήρθε το 1952 με τον D57, τον πρώτο αναπτήρα αερίου. Η νέα τεχνολογία επέτρεψε πιο καθαρή φλόγα, μεγαλύτερη αξιοπιστία και ακριβέστερο έλεγχο, που εκφράστηκε γύρω στο 1960 με την εμφάνιση της Ligne 1, που σημαίνει απλά Σειρά 1. Κρίσιμη καμπή είναι  το έτος 1965 όταν η Ligne 1 BR εισάγει τον ρυθμιστή φλόγας και έτσι ο αναπτήρας αποκτά πλέον όλα τα κλασικά χαρακτηριστικά του και ανοίγει τον δρόμο για την ωριμότητα με τη Ligne 2 το 1977.

Ο Line 1 BR (1965–2013) και ο Line 2 (1977 μέχρι σήμερα)

Μεγαλύτερη και λεπτότερη, η Ligne 2 απέκτησε το χαρακτηριστικό που θα την έκανε αναγνωρίσιμη σε ολόκληρο τον κόσμο: τον περίφημο κλακ στο άνοιγμα. Με αυτόν τον τρόπο ένα αντικείμενο design έπαυε να έχει μόνο οπτική γοητεία και αποκτούσε ακουστική ταυτότητα. Μαζί με την αίσθηση της πίεσης του μπουτόν, η πολυτέλεια γινόταν μια πολυαισθητιριακή οπτική, ακουστική και απτική εμπειρία. Φυσικά είναι και εμπειρία στη χρήση. Η προσεκτική ρύθμιση της φλόγας επιτρέπει αυτή να είναι σταθερή και ομοιόμορφη , κάνοντας τον αναπτήρα  S.T. Dupont ιδανικό για το άναμα των πούρων.

Το μοντέλο Gatsby (1989 μέχρι σήμερα) και το Soubreny (1994–2004).

Μένοντας στο σχεδιαστικό κομμάτι, οι σειρές 1 και 2 μοιράζονται το ορθογώνιο σχήμα αλλά διαφέρουν σε δύο βασικές λεπτομέρειες. Η σειρά 1 είναι πιο στιβαρή με ελαφρά καμπυλωμένες ακμές, ενώ η 2 είναι πιο ραδινή με ακμές πιο οξείες. Επίσης, η σειρά 2 θεωρείται ελαφρώς πιο εργονομική στη ρύθμιση της φλόγας. Κατά τα άλλα, και οι δύο σειρές είναι εξαιρετικά καλοσχεδιασμένες και συλλεκτικές. Και φυσικά, δεν πρέπει κανείς να περιφρονεί και τα άλλα, προγενέστερα και μεταγενέστερα μοντέλα, όπως τα Gatsby, Soubreny, Maharadja, Urban, Line 8, όσα τουλάχιστον συνεχίζουν την αυθεντική σχεδιαστική ταυτότητα. Για αυτούς που δεν τη συνεχίζουν, καλή η προσπάθεια, αλλά…

Ο Ligne 2 Torch (2011 μέχρι σήμερα) και ο Slim 7 (2015 μέχρι σήμερα).

Ογδόντα πέντε χρόνια από την πρώτη τους εμφάνιση, οι αναπτήρες της S.T. Dupont έχουν αποκτήσει μια μυθική διάσταση, είναι οι ντίβες του καπνίσματος και μπορείτε να βρείτε εδώ μοντέλα με τιμή ως και 5.040 ευρώ. Αποτελούν αντικείμενα σχεδιαστικής ουσίας – essence είναι άλλωστε και η ουσία και η καύσιμη ύλη. Σε λίγο καιρό μπορεί να μη χρησιμεύουν σε τίποτα, αν κανείς δεν καπνίζει, αλλά εκεί βρίσκεται και η ουσία του απολύτως επτυχημένου design: να εξισσοροπεί τόσο τέλεια τη χρηστικότητα και την αισθητική, που η ίδια η λειτουργία του να αποτελεί μια απόλαυση. Ανάψτε τη φλόγα του καλού σχεδίου, απλά για να σας φωτίσει.

Διαβάστε ακόμη: Το πικάπ που «γέννησε» τους dj και σήμερα είναι θησαυρός

TAGS :
αναπτήρας αντικείμενο

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook