36 πυροβολισμοί γιατί...ήταν Δευτέρα: Το τραγούδι που γέννησε μια τραγωδία

I Don’t Like Mondays: Tο τραγούδι που γέννησε μια τραγωδία

Η τραγωδία στο Σαν Ντιέγκο αποτέλεσε έμπνευση για τον Bob Geldof, για το τραγούδι “I Don’t Like Mondays”. (photo Kathy Copeland Medium)

Το πρωί της 29ης Ιανουαρίου του 1979, η 16χρονη Brenda Ann Spencer, οπλισμένη μ’ ένα τουφέκι, βγήκε στο παράθυρο του σπιτιού της, απέναντι από το Δημοτικό Σχολείο Grover Cleveland του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια, και άρχισε να πυροβολεί τους μαθητές και το προσωπικό καθώς έφταναν στο σχολείο.

Σύμφωνα με τα αρχεία του Εισαγγελέα της Κομητείας, πυροβόλησε πρώτα έναν 9χρονο «επειδή φορούσε μπλε, το αγαπημένο της χρώμα». Μέσα σε 20’ έριξε συνολικά 36 σφαίρες, σκοτώνοντας τον διευθυντή και τον επιστάτη του σχολείου, και τραυματίζοντας οκτώ μικρά παιδιά κι έναν αστυνομικό.

Οχυρώθηκε μετά στο σπίτι της για ώρες. Όσο ήταν εκεί, μίλησε τηλεφωνικά με δημοσιογράφο που τη ρώτησε γιατί το έκανε όλο αυτό. “I don’t like Mondays. (Κατ’ άλλους ‘I hate Mondays’) Τhis livens up the day”. («Δεν μου αρέσουν οι Δευτέρες. Αυτό ζωντάνεψε τη μέρα») απάντησε. «Απλώς άρχισα να πυροβολώ. Για πλάκα το έκανα».

Στις 4 Απριλίου του 1980, μια ημέρα μετά τα 18α γενέθλιά της, η Brenda Ann Spencer δικάστηκε ως ενήλικος, δηλώνοντας ένοχη για δύο κατηγορίες ανθρωποκτονίας και επίθεσης με θανατηφόρο όπλο. Καταδικάστηκε σε 25 χρόνια έως ισόβια κάθειρξη.

Αυτό που έλεγε στους συμμαθητές της η Brenda, είναι ότι «κάτι θα βρω να κάνω για να βγω στην τηλεόραση».

Οι αιματηροί πυροβολισμοί στο σχολείο έγιναν πρωτοσέλιδα και όχι μόνο στον τοπικό Τύπο. (photo Retro News Now)

Μια «ψυχρή» απάντηση

Από πολύ μικρή, η Spencer ήταν ένα προβληματικό παιδί, με βίαιο χαρακτήρα, γνωστό στη γειτονιά για χρήση ναρκωτικών. Επανειλημμένα, είχε σπάσει τα παράθυρα του σχολείου με το αεροβόλο της πιστόλι. Παρόλα αυτά, τα Χριστούγεννα του 1978, ο πατέρας της τής έκανε δώρο ένα ημιαυτόματο τουφέκι. Κάτι που φάνηκε να την ενέπνευσε να προχωρήσει σε πιο μεγαλεπήβολα σχέδια. Έλεγε δε σε συμμαθητές της ότι κάτι θα έβρισκε να κάνει «για να βγει στην τηλεόραση».

Η επίθεση στο σχολείο προκάλεσε σοκ σε όλη τη χώρα· όχι μόνο λόγω της ηλικίας της δράστιδος και του τόπου του εγκλήματος, αλλά και εξαιτίας της ψυχρής απάντησης που έδωσε η Spencer. Απάντηση που έκανε την ήδη παράλογη πράξη ακόμα πιο τρομακτική, δίνοντας το έναυσμα για εκ νέου συζητήσεις σχετικά με τη νεανική βία, την ψυχική υγεία και την ευκολία πρόσβασης σε όπλα στην Αμερική. Η τραγωδία προβλήθηκε έντονα και για πολλές μέρες από τα ΜΜΕ σε όλον τον κόσμο με αποτέλεσμα να συζητείται παντού και για καιρό.

Η δε «απέχθεια» της Spencer για την πρώτη μέρα της σχολικής εβδομάδας έδωσε την ιδέα στον Bob Geldof, frontman τότε του ιρλανδικού συγκροτήματος Boomtown Rats (και εμπνευστή αργότερα των Band Aid, Live Aid και Live 8) για το κομμάτι “I Don’t Like Mondays”.

Είχε, λέει, την έμπνευση ενόσω βρισκόταν, μαζί με τον πιανίστα John “Johnnie Fingers” Moylett, συνιδρυτή των Boomtown Rats, στον ραδιοφωνικό σταθμό WRAS του Πανεπιστημίου της Georgia για μια συνέντευξη ενόψει περιοδείας του συγκροτήματος στην Αμερική. Δίπλα του βρισκόταν ένα τηλέτυπο που άρχισε να εκτυπώνει ένα telex. Όσο μιλούσε ο Moylett, ο Geldof άρχισε να διαβάζει το telex την ώρα που αυτό έβγαινε από το μηχάνημα.

Έχοντας δει 6 φορές από το 1993 μέχρι σήμερα να απορρίπτεται αίτηση αποφυλάκισης η 63χρονη, πια, Brenda Ann Spencer θα έχει ξανά δικαίωμα το 2028.

Το I Don’t Like Mondays έμεινε στο #1 του βρετανικού Top 10 το 1979 για τέσσερις εβδομάδες, ενώ ανέβηκε στο #1 του Top 10 σε 32 χώρες, αν και, αναμενόμενα, ανάμεσα τους δεν ήταν η Αμερική. (photos San Diego Union Tribute, Discogs)

Νο1 τραγούδι σε 32 χώρες

«Το διάβαζα καθώς έβγαινε. Το να μην σου αρέσουν οι Δευτέρες ως λόγος για να σκοτώσεις δεν είναι κάπως περίεργο; Το είχα αυτό στο μυαλό μου στον δρόμο της επιστροφής για το ξενοδοχείο και σκέφτηκα “κάποιο τσιπάκι μέσα στο κεφάλι της είχε καεί”. Και το σημείωσα». [Με αυτό το “The silicon chip inside her head, gets switched to overload” ξεκινάει άλλωστε το κομμάτι].

«Ήταν μια εντελώς παράλογη πράξη», συνεχίζει ο Geldof, «μια απόλυτα παράλογη πράξη. Οπότε, κάθισα κι έγραψα ένα απόλυτα παράλογο τραγούδι. Δεν ήταν προσπάθεια εκμετάλλευσης της τραγωδίας». Στα χρόνια πάντως που ακολούθησαν, ο Geldof έλεγε ότι μετάνιωσε που έγραψε το τραγούδι αφού έτσι έκανε διάσημη τη Spencer. Κάτι που δεν τον εμπόδισε βέβαια να το τραγουδήσει το 2005 στο Live 8…

Η Brenda Ann Spencer δια μέσου των χρόνων: τα 1979, 1993, 1996 και 2020. Η φυλάκιση δεν κολακεύει. (photos Memo Review, CBS 8 San Diego News)

Το I Don’t Like Mondays έμεινε στο #1 του βρετανικού Top 10 το 1979 για τέσσερις εβδομάδες, ενώ κατέκτησε, μεταξύ άλλων, και τα βραβεία για το καλύτερο τραγούδι και τους καλύτερους στίχους της χρονιάς. Μάλιστα, ο Geldof δεν είχε σκοπό να το βγάλει ως 45άρι single, αλλά ως B-side άλλου. Η δισκογραφική του όμως ήξερε καλύτερα.

Το κομμάτι, που περιλαμβανόταν στο album “The Fine Art of Surfacing”, ανέβηκε στο #1 του Top 10 σε 32 χώρες, αν και, αναμενόμενα, ανάμεσα τους δεν ήταν η Αμερική – η πρόσβαση στα όπλα και οι συνέπειές της ήταν από τότε «ευαίσθητο» θέμα εκεί.

Όσο για τη Spencer, είχε το δικαίωμα να ζητήσει αποφυλάκιση υπό όρους από το 1993, αλλά αυτή δεν έγινε ποτέ δεκτή. Οι αρμόδιες επιτροπές έχουν απορρίψει τις αιτήσεις της ήδη έξι φορές: 1993, 2001, 2005, 2009, 2022 και πριν από λίγους μήνες μόλις.

Έτσι, η 63χρονη, αγνώριστη σήμερα, Brenda Ann Spencer παραμένει κρατούμενη στις γυναικείες φυλακές του Τσίνο, στην Καλιφόρνια. Δικαιούται να ζητήσει ξανά αποφυλάκιση το 2028.

Δείτε και ακούστε το I Don’t Like Mondays, σ’ ένα από τα πρώτα μουσικά video με αφηγηματικούς στίχους.