
Σήμερα, στα 88 του χρόνια, ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος παραμένει υγιής, διαυγής, ευθυτενής, εργατικός – και πείσμων όσο ποτέ.
Η τελευταία φορά, πριν από τις πρόσφατες συναντήσεις μας, που είχα καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον Αλέξανδρο Μανιατόπουλο θα πρέπει να ήταν γύρω στις αρχές του αιώνα· πιθανότατα στη διάρκεια κάποιας από τις δεκάδες συζητήσεις/συνεντεύξεις τις οποίες, ως επιτυχημένος επιχειρηματίας και εξίσου επιτυχημένος οδηγός αγώνων, αναγκαζόταν να υπομένει. Το ελαφρώς… ξινισμένο ύφος του τότε, απόρροια εκκρεμοτήτων που διαρκώς απαιτούσαν την παρουσία του, θα μου μείνει αξέχαστο.
Ξεκινώντας, όπως ο ίδιος λέει, έχοντας ως πρότυπο τον πατέρα του και τις παραδειγματικές του ενέργειες, αλλά και την άοκνη επιμονή του προς έναν υποδειγματικό τρόπο ζωής, κατόρθωσε να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους επιχειρηματίες στον χώρο του αυτοκινήτου στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύοντας, σε εύρος δεκαετιών, μάρκες όπως οι Audi/NSU, BMW, Renault, Porsche, Land Rover, και εταιρείες όπως οι Europcar και Budget.
Στην πορεία, είχε την έμπνευση να δημιουργήσει ένα αυτοκίνητο «πολλαπλών χρήσεων» για την Ελλάδα –το (σχεδόν) θνησιγενές Renault Farma–, εγχείρημα το οποίο, ως ένα ακόμα θύμα τού «να φύγουν οι γραβάτες, να μείνουν οι εργάτες» παντοδύναμου συνδικαλισμού της δεκαετίας του ’80, συνεπικουρούμενου από τον τότε ανεκδιήγητο υπουργό λεγόμενης Εργασίας, οδηγήθηκε μοιραία σε αποτυχία.

Ο Αλέξανδρος απολαμβάνει την κάθε στιγμή στο «ερημητήριό» του, στο Φραγκολίμανο στον μυχό του Σαρωνικού, «πολυτιμότερο απόκτημά μου», δίχως ούτε στιγμή να σταματά να κάνει σχέδια για το μέλλον
Παράλληλα, ως «Υψηλάντης» αρχικά –ήταν η εποχή που οι «ραλίστες» θεωρούνταν άτομα μάλλον περιθωριακά, ίσως και αποδοκιμαστέα– και στη συνέχεια ως «Λεωνίδας», προς τιμήν του αγαπημένου του πατέρα, συμμετείχε σε πάνω από 300 ράλλυ, μεταξύ των οποίων και 40(!) Ράλλυ Ακρόπολις, μέγεθος που συνιστά παγκόσμιο ρεκόρ, και σε πολυάριθμους αγώνες ταχύτητας και αναβάσεις.
Αφορμή για τα παραπάνω, και για τα παρακάτω βέβαια, είναι το βιβλίο «Η Ζωή μου στη Λωρίδα Προσπεράσματος» –ελαφρώς… δυσκίνητη απόδοση στα ελληνικά του πολύ αμεσότερου “My Life in the Fast Lane”– αυτοβιογραφία που γράφτηκε μεταξύ 2014 και 2016, διανθισμένη με πολιτικά και άλλα σχόλια για την εποχή της συγγραφής.
Πρόκειται για ένα πολυσέλιδο βιβλίο, από τις Εκδόσεις 24 Γράμματα, που δεν πρέπει να λείπει από τις βιβλιοθήκες, ή έστω από τα coffee table, όλων όσων τρέχει ακόμα βενζίνη στις φλέβες τους, ακόμα κι αν ορισμένοι από αυτούς βασίζονται πλέον σε πρίζες για τις καθημερινές τους μετακινήσεις.
Σήμερα, στα 88 του χρόνια, ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος έχει αναμφισβήτητα… γλυκάνει, παραμένοντας υγιής, διαυγής, ευθυτενής, εργατικός – και πείσμων. Όπως μάλιστα λέει και ο επιστήθιος φίλος, και επί χρόνια συνεργάτης του, Νίκος Δήμου, «το πείσμα του, που υπήρξε το κατεξοχήν κίνητρο της ζωής του, τον ανέβασε σε ύψη δυσθεώρητα για τον μέσο άνθρωπο και τον γκρέμισε στα Τάρταρα».
Παρά το… γκρέμισμα και τις «κοσμογονικές αλλαγές» στη ζωή του, φροντίζει πλέον να απολαμβάνει την κάθε στιγμή στο «ερημητήριό» του, στον μυχό του Σαρωνικού, ξαναβρίσκοντας τον εαυτό του και, το σημαντικότερο, δίχως να έχει σταματήσει ούτε στιγμή να κάνει σχέδια για το μέλλον.
Αν λοιπόν είστε ακόμα εδώ, διαβάστε τη διαφορετική και πέρα από τα συνηθισμένα συνέντευξη που ακολουθεί.

Αφορμή γι αυτή τη συζήτηση ήταν το βιβλίο «Η Ζωή Μου Στη Λωρίδα Προσπεράσματος», αυτοβιογραφία την οποία, με την ευκαιρία μάλιστα του φετινού Ράλλυ Ακρόπολις, μπορείτε να παραγγείλετε, από τις Εκδόσεις 24 Γράμματα.
Ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος μέσα από 25 απαντήσεις
1. Πώς φαντάζεστε την απόλυτη ευτυχία;
Μέσω της δημιουργίας και της προσφοράς. Ευτυχία για μένα είναι κάθε ολοκλήρωση.
2. Πότε (και πού) ήσασταν περισσότερο ευτυχισμένος;
Σε δύο φάσεις: καταρχάς, στο Λονδίνο, στη διάρκεια των φοιτητικών μου χρόνων. Η ευρυμάθεια που απέκτησα ανύψωσε την αυτοπεποίθησή μου και μου άνοιξε νέους ορίζοντες. Παράλληλα, είχα απολαύσει την επίσκεψη και μηνιαία παραμονή του πατέρα μου που έμοιαζε εκστασιασμένος και, κυρίως, χαρούμενος.
Και έπειτα, μεταξύ 1984 και 1988, όταν επιχείρησα στη N. Υόρκη όπου, αφενός «ανέβηκα επίπεδο» στις γνώσεις περί το επιχειρείν, και αφετέρου, με τη ζωή μου στο Manhattan, ολοκληρώθηκα πολιτισμικά.
3. Τι φοβάστε περισσότερο;
Να τερματίσω τη ζωή μου αποτυχημένος. Να μην έχω δηλαδή την ευκαιρία να ξαναζήσω, έστω και για λίγο, ό,τι ανέφερα απαντώντας στην 1η ερώτηση.

Το (σχεδόν) θνησιγενές Renault Farma ήταν ένα ακόμα θύμα τού παντοδύναμου συνδικαλισμού της δεκαετίας του ’80, συνεπικουρούμενου από τον τότε ανεκδιήγητο υπουργό λεγόμενης Εργασίας. Διαβάστε γι αυτό στη σελ. 317 του βιβλίου.
4. Ποιο είναι το χαρακτηριστικό που αντιπαθείτε περισσότερο στον εαυτό σας;
Ως «ιδιωτεύων» πλέον, δεν έχω πολλά, ή έστω κάτι σημαντικά αρνητικό να προσάψω στον εαυτό μου. Στις επιχειρηματικές όμως δραστηριότητες έχω την, ας πούμε, απλουστευμένη θεώρηση ότι έτσι πρέπει να συμβαίνει, θεώρηση που δεν μου επέτρεψε να αποτρέψω αρνητικές εξελίξεις.
Πρόκειται, δηλαδή, για έλλειμμα ρεαλιστικής αντίστασης και εφαρμογής του κανόνα. Βλέπετε, στους εταιρικούς σχεδιασμούς και στο επιχειρείν το συναίσθημα και η καλή πίστη δεν παραμερίζουν τους κανόνες.
5. Ποιο είναι το χαρακτηριστικό που αντιπαθείτε περισσότερο στους άλλους;
Την υπεροψία, την αδιαφορία και την αγένεια. Χαρακτηριστικά που οδηγούν σε καταπιεστικές συμπεριφορές και σε ταπείνωση. Και την πλεκτάνη, βέβαια, που προκαλεί καταστροφικές συνέπειες και της οποίας υπήρξα θύμα πολλαπλώς.

Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, Τάσος «Σιρόκο» Λιβιεράτος: δύο gentlemen των ελληνικών αγώνων αυτοκινήτου. Οι φωτογραφίες είναι από τα… 300 του «Λεωνίδα».
6. Ποιο θεωρείτε εντονότερο δικό σας χαρακτηριστικό;
Την εργατικότητα, την αφοσίωση και τον ανθρωπισμό σε συνδυασμό με την αξιοκρατία.
7. Ποιο είναι το motto σας;
Με κόπο αποκτάται ό,τι αξίζει.
8. Ποιο θεωρείτε μεγαλύτερο επίτευγμά σας;
Τη «Selectivity», το μουσείο ιστορικών αυτοκινήτων που είχα δημιουργήσει στη λεωφόρο Πειραιώς. Η συλλογή των 60 κλασικών αυτοκινήτων και η προετοιμασία τους προς έκθεση στον κατάλληλο γι αυτά χώρο απαίτησε πολύ χρόνο και μεράκι, ειδικά εκ μέρους των συνεργατών μου στο εγχείρημα. Κύρια πρόθεσή μας ήταν η οργάνωση και προσέλκυση σχολικών επισκέψεων, μιας και οι ελκυστικές ιστορικές παρουσιάσεις είναι αυτές που προσφέρουν αβίαστη, ευχάριστη ευκαιρία για γνώση και μάθηση.

Το ταπεινό NSU 1000TT της δεκαετίας του ’60, αυτοκίνητο άγνωστο στους νεότερους, είναι το αγαπημένο του αυτοκίνητο. Η φωτογραφία είναι από τον Τεχνικό Έλεγχο του Ράλλυ Ακρόπολις του ’71, ένα από τα 40 που συμμετείχε ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, με συνοδηγό τον αξέχαστο Νίκο Ζουμπρούλη.
9. Ποια θεωρείτε μεγαλύτερη αποτυχία σας;
Την απώλεια των οικονομικών μέσων και συμμαχιών που θα μου επέτρεπαν να αναστρέψω το καταστροφικό τσουνάμι που, μεταξύ άλλων, εξιστορώ στο βιβλίο μου.
10. Ποιο είναι το πολυτιμότερο απόκτημά σας;
Πρακτικά όλα χάθηκαν, οπότε γίνεται μνεία στο ευεργετικότερο: το Φραγκολίμανο (τόπος διαμονής μου) σε συνδυασμό μ’ έναν πειθαρχημένο τρόπο αντιμετώπισης των «κοσμογονικών» αλλαγών στη ζωή μου.
11. Ποια ήταν η στιγμή που σας κυρίευσε απελπισία;
Καμία! Δεν είχα/έχω τον χρόνο για να απελπιστώ. Το μέλλον, ακόμη και το βραχυχρόνιο, είναι αυτό που μετράει.

«Αν και συμμετείχα σε αγώνες Ταχύτητας και Αναβάσεις, προτιμούσα τα Ράλλυ γιατί αυτά είχαν διάρκεια και το στοιχείο της περιπέτειας».
12. Τι θεωρείτε ως ναδίρ της δυστυχίας;
Να μη μπορώ πλέον να δημιουργώ και να προσφέρω, με αποτέλεσμα να τερματίσω τη ζωή μου δυστυχής (βλ. 1 και 3 πιο πάνω).
13. Τι εκτιμάτε περισσότερο στους φίλους σας;
Την ειλικρίνεια, την αφοσίωση, τη στοργή.
14. Ποιον/α εν ζωή θαυμάζετε περισσότερο;
Τους επί 65 χρόνια φίλους μου Νίκο Δήμου και Νίκο Μαστοράκη.
15. Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;
Δεν έχω. Τους άφησα πίσω μετά τη βραχεία διατριβή μου, στα μαθητικά μου χρόνια, στη γαλλική φιλολογία.

Επί των ημερών του, μεταξύ 2003 και 2007, ως Αντιπροέδρου της ΕΛΠΑ και Προέδρου της Εθνικής Επιτροπής Αγώνων, οι αγώνες αυτοκινήτου γνώρισαν την καλύτερη ίσως εποχή τους. Η «Selectivity», το μουσείο ιστορικών αυτοκινήτων που είχε δημιουργήσει ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος στη λεωφόρο Πειραιώς, ήταν το «μεγαλύτερο επίτευγμά μου».
16. Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας μουσικοί;
Ω! Μόνο αν κάποιος διαβάσει την αυτοβιογραφία μου θα νοιώσει πόσο φανατικός λάτρης της μουσικής υπήρξα. Οι Pink Floyd, λοιπόν, και ο Διονύσης Σαββόπουλος – επειδή δεν μου αρέσει να μην απαντώ…
17. Με ποιο ιστορικό πρόσωπο θεωρείτε ότι ταυτίζεστε περισσότερο;
Δεν είχα χρόνο. Δεν τολμώ.
18. Αν δεν ζούσατε στην Ελλάδα, πού θα θέλατε να ζείτε;
Στη Νέα Υόρκη. Πολιτισμική ολοκλήρωση.
19. Ποιο ήταν το έναυσμα για να γράψετε το βιβλίο σας;
Οι άνθρωποι. Συνεργάτες, συναθλητές, συναγωνιστές, δημιουργοί, αλλά και καταστροφείς. Τα πρότυπα.
20. Ποιον οδηγό αγώνων, εν ζωή ή μη, θαυμάζετε περισσότερο;
Τον Ayrton Senna. Ο Βασίλης Τσακίρογλου έχει γράψει μια εξαιρετική βιογραφία του σε δύο τόμους, το «A Deus».

«Παρακαταθήκη μου είναι “Η Ζωή Μου Στη Λωρίδα Προσπεράσματος”, αυτοβιογραφία που ξεκίνησα να γράφω, εδώ στο Φραγκολίμανο, το καλοκαίρι του 2014», λέει ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος στο Andro.
21. Σε πόσα ράλλυ εκτιμάτε ότι έχετε συμμετάσχει;
Σε 300 περίπου, μεταξύ των οποίων και σε 40(!) Ράλλυ Ακρόπολις, παγκόσμιο ρεκόρ στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ράλλυ (WRC).
22. Με ποιον/ποια συνοδηγό στα ράλλυ είχατε καλύτερη «χημεία»;
Με ποιον συνοδηγό; Με τον αείμνηστο και αδικοχαμένο Νίκο Ζουμπρούλη, εκλεκτό, ταλαντούχο και τολμηρό άνθρωπο, εξαιρετικό μηχανικό και ΦΙΛΟ. Με ποια συνοδηγό: Με τη Μαρία Παυλή-Κορρέ, επιμελή, αφοσιωμένη, συντροφική, αγαπημένη και… μακροβιότερη όλων.
23. Ποιο από τα rally-cars που όλα αυτά τα χρόνια είχατε, θα θέλατε να έχετε σήμερα;
Το ταπεινό και ένδοξο NSU 1000TT της δεκαετίας του ’60, αυτοκίνητο άγνωστο στους νεότερους σήμερα. Πρέπει όμως να αναφέρω και το Renault 5 Turbo και την Porsche Carrera 911 S, αυτοκίνητα με τα οποία κερδίσαμε σημαντικούς και διεθνείς αγώνες (βλ. Μέρος Β’, Ειδικού Ενδιαφέροντος στο βιβλίο).
24. Πώς θα θέλατε να αφήσετε τον μάταιο τούτο κόσμο;
Όπως τον ξεκίνησα (βλ. 1 πιο πάνω), ακόμα κι αν η δημιουργία και η προσφορά είναι βραχυχρόνια αναλαμπή.
25. Για ποιο πράγμα θα θέλατε να σας θυμούνται;
Παρακαταθήκη μου είναι «Η Ζωή Μου Στη Λωρίδα Προσπεράσματος», αυτοβιογραφία που ξεκίνησα να γράφω, εδώ στο Φραγκολίμανο, το καλοκαίρι του 2014 και κατάφερα να ολοκληρώσω δυο χρόνια αργότερα. Σε αυτήν εμπεριέχονται οι δράσεις μου, οι αξίες μου και το Παράδειγμα. Πιστεύω ότι αποτελεί μια συνεχή προτροπή προς την εξέλιξη και την ηθική ανόρθωση.
* Οι φωτογραφίες είναι του Αλέξανδρου Κορέσση στο Φραγκολίμανο και επιλογή από το βιβλίο.
Διαβάστε ακόμη: Στο Ελληνικό η φετινή Υπερειδική του ΕΚΟ Ράλλυ Ακρόπολις




