«Παγκοσμιοποιημένος αχταρμάς»: Μια άβολη αλήθεια για το νησί που όλοι νομίζουν εσφαλμένα ότι έχει «χαλάσει» περισσότερο από όλα

Είναι όντως η Μύκονος το νησί που άλλαξε περισσότερο την τελευταία 20ετία; Η απάντηση του Κίμωνα Φραγκάκη (αριστερά) στο φετινό περιοδικό Mykonos Confidential (δεξιά) δεν είναι αυτή που ίσως νομίζετε.

Γράφω αυτό το άρθρο στο αεροπλάνο για τη Σαντορίνη, το νησί που άλλαξε περισσότερο -που σημαίνει ότι  αλλοιώθηκε περισσότερο- τα τελευταία 20 χρόνια. Βεβαίως, δεν υπάρχει γωνιά της Ελλάδας που να μην έχει αλλάξει. Δεν φταίει μόνο ο τουρισμός. Ο τουρισμός καμία φορά βοηθά να διατηρηθούν κάποια πράγματα, αρχιτεκτονικά, λαογραφικά. Μήπως άλλαξε ο τουρισμός την Καισαριανή ή τα Πετράλωνα;

Η ένδεια της δικής μας αισθητικής και η έλλειψη σεβασμού στον δημόσιο χώρο, κυρίως η περιφρόνηση για όσα μας θυμίζουν την εποχή της στέρησης που ήταν όμως και εποχή -αναγκαστικής- αυθεντικότητας, ευθύνεται το ίδιο και περισσότερο. Μαζί με την παγκοσμιοποίηση- ομογενοποίηση της λιανικής (έπιπλα ΙΚΕΑ, ρούχα Zara κλπ.) αλλά και την… ινσταγκραμοποίηση (γυψοσανίδες, φασέικο λογότυπο, αβοκάντο τοστ) των καφέ/μπαρ/φαγάδικων.

Μέσα σε όλη αυτήν την κατ’εμέ φθίνουσα αισθητικά πορεία, η Μύκονος έχει αλλάξει -τηρουμένων των αναλογιών πάντα- πιο λίγο (!). Σωστά διαβάσατε, το νησί που θεωρείται πρωταθλητής στην αλλαγή χρόνο με το χρόνο, δεν έχει τα σκήπτρα. Κυρίως διότι είχε προλάβει να αλλάξει πάρα πολύ, νωρίτερα από τον εικοσαετή ορίζοντα που εξετάζουμε.

Πριν 20 χρόνια υπήρχε και το Nammos, και οι βίλες στα Χουλάκια, και το νέο λιμάνι, για να αναφέρω τρία παραδείγματα. Η Μύκονος του 2026 είναι προφανώς αγνώριστη σε σχέση με το 1966, αλλά δεν διαφέρει τρομακτικά από το 2006. Ενώ για παράδειγμα η Αντίπαρος του σήμερα δεν έχει σχέση με την προ εικοσαετίας Αντίπαρο.

Κοσμοπολίτης είναι εκείνος που έχει ισχυρή ταυτότητα αλλά ανοίγεται με αυτοπεποίθηση στον κόσμο. Παγκοσμιοποιημένος γίνεται  όταν για να τα χωρέσει όλα, καταλήγει να τυποποιείται.

Αυτό που άλλαξε περισσότερο στη Μύκονο τα τελευταία 20 χρόνια είναι ότι έπαψε να είναι η παιδική χαρά των μποέμ (και νεόπλουτων) Ελλήνων και έγινε ακόμα πιο διεθνής. (Φωτ. Viktoria Salas/Pexels)

Είδαμε την τεκίλα να καθιερώνεται ως το… εθνικό ποτό του νησιού

Σαφώς πολλά άλλαξαν και στο ξακουστό νησί των Κυκλάδων. Πριν 20 χρόνια υπήρχε και το παλιό εργαστήρι της κοπανιστής στην Άνω Μερά και η αυλή του Φιλιππή και ήταν σχεδόν παρθένος ο Φωκός, και τόσα ακόμα. Αλλά, αντίστοιχες αλλαγές έχουμε δει με ανάλογη ένταση και στα υπόλοιπα νησιά, ακόμα και σε -θεωρητικά- λιγότερο τουριστικά, όπως στη γειτονική Τήνο.

Αυτό που άλλαξε περισσότερο στη Μύκονο τα τελευταία 20 χρόνια είναι ότι έπαψε να είναι η παιδική χαρά των μποέμ (και νεόπλουτων) Ελλήνων και έγινε ακόμα πιο διεθνής. Μην παρεξηγηθώ: το νησί ήταν πάντα ανοικτό σε όλο τον κόσμο αλλά είχε έναν κορμό αρχικά ντόπιων, στη συνέχεια Ελλήνων με τις βίλες τους αλλά και Ευρωπαίων (Γάλλων, Ιταλών κ.α.) που ερχόντουσαν κάθε χρόνο. Την τελευταία εικοσαετία όμως, είδαμε τους Αμερικανούς να πυκνώνουν, έπειτα τους Άραβες να εφορμούν (και μετά να αραιώνουν), ακόμα και τους Ινδούς να καταφθάνουν σήμερα.

Και παράλληλα, είδαμε την τεκίλα να καθιερώνεται ως το… εθνικό ποτό του νησιού, τα μπαρ και τα κλαμπ να βγάζουν ναργιλέδες (!) και την κουζίνα να γίνεται ένα υβρίδιο ιταλικών αρωμάτων, λατινοαμερικανικών αρτυμάτων, ιαπωνικής ψαροφαγίας, αμερικάνικής κρεοφαγίας και γευστικής εσπεράντο. Πλέον, παντού τρώμε καλά αλλά παντού είναι ακριβά και σχεδόν πουθενά δεν είναι αμιγώς ελληνικά.

Έτσι, η κοσμοπολίτισσα Μύκονος, παγκοσμιοποιήθηκε. Κοσμοπολίτης είναι εκείνος που έχει ισχυρή ταυτότητα αλλά ανοίγεται με αυτοπεποίθηση στον κόσμο. Παγκοσμιοποιημένος γίνεται πια όταν απλώνει υπερβολικά τα φτερά του για να τα χωρέσει όλα με αποτέλεσμα να τυποποιείται και να αρχίζει να χάνει την μοναδική ταυτότητα του, μαζί -θέλω να το υπογραμμίσω αυτό- με το τόσο γοητευτικό στοιχείο του απρόβλεπτου.

 

* Το παρόν άρθρο είναι η ελληνική εκδοχή του αντίστοιχου άρθρου που έγραψε στα αγγλικά, για το επετειακό περιοδικό Mykonos Confidential, με επικεφαλής την Ήρα Σινιγάλια, ο Κίμων Φραγκάκης.

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Button to top