Οδός Μέρλιν, ο δρόμος του Κολωνακίου με το κάποτε κτήριο της ντροπής

Αυτός ο δρόμος του Κολωνακίου, μπορεί να μη λέει κάτι στους περισσότερους, αλλά είναι ένας δρόμος με πραγματικά ιστορική αξία.

Η οδός Μέρλιν είναι μια μικρή αλλά ιστορικά φορτισμένη οδός στο Κολωνάκι, που ενώνει τη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας με την οδό Κανάρη.

Το όνομά της προέρχεται από την οικογένεια Μέρλιν, στην οποία ανήκαν εκτάσεις στην περιοχή. Μάλιστα, η διάνοιξη του δρόμου έγινε για να χωρίσει τα κτήματα της οικογένειας από τα γειτονικά.

Ο πρώτος εκπρόσωπος της οικογένειας που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα ήταν ο Βρετανός διπλωμάτης Τσάρλς Γουίλιαμ Μέρλιν (1821–1896). Ήρθε το 1839 ως γραμματέας της βρετανικής πρεσβείας στην Αθήνα, υπηρέτησε ως υποπρόξενος στον Πειραιά και έφτασε να γίνει διευθυντής της Ιονικής Τράπεζας. Γρήγορα απέκτησε σημαντική περιουσία και μεγάλες εκτάσεις γης, τόσο στην Αθήνα (στο Κολωνάκι) όσο και στην Κέρκυρα, όπου διατηρούσε το περίφημο κτήμα στη Δασιά.

Ο Μέρλιν δραστηριοποιήθηκε και ως έμπορος αρχαιοτήτων, με πελάτες το Βρετανικό Μουσείο και Άγγλους συλλέκτες. Οι συναλλαγές του πολλές φορές κινούνταν σε μια «γκρίζα ζώνη»: παράνομες σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, αλλά θεσμικά αποδεκτές από τη βρετανική πλευρά, που τότε επιδίωκε τη συγκέντρωση αρχαιοτήτων.

Το γλυπτό του Θανάση Απάρτη που βρίσκεται σήμερα στο νέο κτίσμα και το κρατητήριο που κρατήθηκε άθικτο για την ιστορική μνήμη. (Δεξιά φωτογραφία: Μουσείο Μπενάκη)

Ο δρόμος των βασανιστηρίων

Ο γιος του, Σίντνεϊ Μέρλιν (1856–1951) ήταν γαιοκτήμονας, γεωπόνος αλλά και χρυσός ολυμπιονίκης στη σκοποβολή. Στο κτήμα της οικογένειας στην Κέρκυρα εισήγαγε μια νέα αμερικανική ποικιλία πορτοκαλιών, τα γνωστά σήμερα «Merlin», ενώ παράλληλα ξεκίνησε και την καλλιέργεια του ιαπωνικού κουμκουάτ που έγινε «σήμα κατατεθέν» του νησιού. Παντρεύτηκε πρώτα τη Ζαΐρα Θεοτόκη, κόρη του πρωθυπουργού Γεωργίου Θεοτόκη, και αργότερα την Αικατερίνη Ιγγλέση.

Στα μεσοπολεμικά χρόνια, ο δρόμος προσέλκυε κυρίες που κατευθύνονταν στον αριθμό 4, εκεί όπου υπήρχε το ιστορικό ζαχαροπλαστείο «Δεσποτικόν» όπου ο αρχιμάγειρας Νικόλαος Τσελεμεντές παρέδιδε μαθήματα για τις νέες τάσεις στη μαγειρική.

Η οδός Μέρλιν, ωστόσο, είναι περισσότερο συνδεδεμένη στη συλλογική μνήμη με το κτήριο στον αριθμό 6. Εκεί στεγάζονταν, κατά την Κατοχή, τα κεντρικά γραφεία της μυστικής κρατικής αστυνομίας των ναζί, της Γκεστάπο, όπου κρατούνταν, ανακρίνονταν και βασανίζονταν οι συλληφθέντες από τα SS, πριν οδηγηθούν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου, στις φυλακές Αβέρωφ ή στον τόπο εκτελέσεων της Καισαριανής.

Το κτήριο κατεδαφίστηκε μεταπολεμικά και στη θέση του ανεγέρθηκε σύγχρονο κτίσμα, που σήμερα στεγάζει γνωστό πολυκατάστημα καλλυντικών. Στην είσοδο του πολυκαταστήματος υπάρχει ένα σύνθετο μνημείο, έργο του γλύπτη Θανάση Απάρτη: ένα ανάγλυφο, μια αναμνηστική πλάκα και μια αυθεντική πόρτα κελιού από τα κρατητήρια.

Διαβάστε ακόμη: Ο πιο διάσημος δρόμος της αρχαίας Αθήνας, στο σήμερα

TAGS :
Αθήνα δρόμος οδός

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook