Τι διαφορά έχει ο φασαίος από τον χίπστερ;

Πριν 10-15 χρόνια, ο Homo Hipster ήταν το νέο είδος Homo Socialis. Τα τελευταία 4-5 χρόνια, ζούμε στην εποχή του Faseus Faseus, ενός είδους που είναι το ακριβώς αντίθετο του υπό απειλή. Οι φασαίοι «καραδοκούν» να μας χαλάσουν την απόλαυση. (Έργο του Γιάννη Γαΐτη)

Μια από τις συχνότερες παρανοήσεις σε ζητήματα που δεν έχουν και τόση σημασία, είναι να μπερδεύει κανείς τους χίπστερ με τους φασαίους. Αόριστες έννοιες κοινωνιολογικής φύσεως που μεταβάλλονται με τον καιρό και τις συνθήκες, έρχονται στην άκρη των χειλιών μας απερίσκεπτα.

Ο Βιντσέντζο Λατρόνικο, στο βιβλίο του Η Τελειότητα, ακολουθώντας την οπτική του Ζωρζ Περέκ για τα «πράγματα», περιγράφει με οξυδέρκεια το προφίλ του σύγχρονου Ευρωπαίου χίπστερ, εστιάζοντας στα αντικείμενα που συνθέτουν την ταυτότητά του. Είναι ο εκλεκτός καφές από μια συνειδητοποιημένη φάρμα κάπου στην Κολομβία, τα βινύλια με jazz επανεκδόσεις, οι αφίσες από παλιές ιταλικές ή ιαπωνικές ταινίες τοποθετημένες σε κομψά καδράκια IKEA, τα αφρόντιστα φυτά εσωτερικού χώρου, η παλιά φωτογραφική μηχανή που χαρίζει ρετρό αισθητική σε κάθε λήψη. Ο χιπστερ χτίζει την ταυτότητά του μέσω της επιλογής των «σωστών» αντικειμένων.

Ο φασαίος εστιάζει λιγότερο στο τι έχει και περισσότερο στο πού βρίσκεται: πάει όπου γίνεται φάση, επειδή του αρέσει να είναι εκεί. (Φωτογραφίες; Κέλλυ Χαβάκη)

Αν υπάρχει κάτι νέο στην πόλη, ο φασαίος θέλει να το «απομυζήσει»

Αντίθετα, ο φασαίος εστιάζει λιγότερο στο τι έχει και περισσότερο στο πού βρίσκεται: πάει όπου γίνεται φάση, επειδή του αρέσει να είναι εκεί. Αν ο χίπστερ είναι ο κύριος εκπρόσωπος της καταναλωτικής κοινωνίας, τότε οι φασαίοι είναι μάλλον οι πρωταγωνιστές της μετακαπιταλιστικής οικονομίας της εμπειρίας (experience economy) που εδραιώθηκε από την μείωση του κόστους των ταξιδιών, την προσβασιμότητα σε μέρη και γεγονότα που ήταν «μυστικά» μέχρι πρότινος, το FOMO και το instagrammability.

Η οικονομία της εμπειρίας αποτελεί μια μετάβαση μετακαπιταλιστική, ακριβώς επειδή η αξία δεν εντοπίζεται πλέον στην κατοχή πραγμάτων, αλλά στη συμμετοχή σε στιγμές. Οι εμπειρίες γίνονται το νέο «κεφάλαιο» – καταναλώνονται, κοινοποιούνται και χρησιμοποιούνται ως κοινωνικό νόμισμα. Από τα φεστιβάλ μέχρι τα ταξίδια και τα εστιατορικά openings, δεν αγοράζεις μόνο ένα προϊόν ή μια υπηρεσία, αλλά την αίσθηση του «ήμουν εκεί». Ο φασαίος, σε αυτό το πλαίσιο, δεν κυνηγά το αυθεντικό αλλά το ορατό: μια εμπειρία που μπορεί να αναρτηθεί, να συζητηθεί, να αφήσει ίχνος. Η εμπειρία γίνεται λοιπόν επένδυση στον εαυτό, ένα νέο είδος βιωμένης κατανάλωσης.

Έτσι, δεν είναι παράξενο που ο φασαίος κυνηγάει τη φάση ενεργά, όπου κι αν είναι, αρκεί να ανακαλύψει ένα νέο μπαράκι και να ποστάρει ένα στόρι με μια νέον ταμπέλα που δεν έχει ξαναδεί κανείς. Θεέ μου τι γλυκιά ευφορία, όταν λαμβάνεις ένα σωρό μηνύματα «ΠΟΥ». Συνήθως πηγαίνει σε όλα τα openings, είτε μιλάμε για μπαρ, για εστιατόριο, ή για κάποια έκθεση, διότι μάλλον δεν έχει δικά του στέκια και η προσωπική του αισθητική είναι ακόμα υπό ανάπτυξη.

Αναδείχθηκαν οι φασαίοι από το το ραπ/χιπ χοπ;