Λέοναρντ Κοέν: Έτσι βρήκε την ευτυχία στην ακινησία

Ο συγγραφέας Πίκο Άγιερ συναντά έκπληκτος τον ήρωά του Λέοναρντ Κοέν με μοναστικό ράσο σ’ ένα ξυλόσπιτο του Κέντρου Ζεν στο όρος Μπάλντι της Καλιφόρνιας. Και τον ακούει να του εκμυστηρεύεται πως το να κάθεται ακίνητος στο Πουθενά ήταν ό,τι πιο παραπλήσιο υπήρχε στο να βρει την ευτυχία.

 

«Ο Λέοναρντ Κοέν είχε έρθει σε αυτό το οχυρό του Παλιού Κόσµου για να βιώσει µια ζωή –µια µορφή τέχνης– στην ηρεμία». (Φωτογραφία: leonardcohenforum.com)

Ο ήλιος σκόρπιζε διαµάντια πάνω στον ωκεανό καθώς πήγαινα µε το αυτοκίνητό µου προς τις ερήµους που βρίσκονταν στα ανατολικά. Στα ηχεία, ο Λέοναρντ Κοέν, ο ήρωάς μου από τότε που ήμουνα παιδί, αποχαιρετούσε τραγουδιστά τη Μάριαν, όταν έστριψα και µπήκα µέσα στο ουρλιαχτό των αυτοκινητόδροµων που πνίγουν και προκαλούν συνωστισµό στο κέντρο του Λος Άντζελες. Ο έντονος χειµωνιάτικος ήλιος εξαφανίστηκε πίσω από έναν γκρίζο τοίχο για περισσότερο από µια ώρα και στη συνέχεια επιτέλους ξαναβγήκα κάπου ανοιχτά.

Βγαίνοντας από τον αυτοκινητόδροµο, ακολούθησα µια µπερδεµένη διαδροµή µέσα από παράδροµους και βρέθηκα σε έναν πιο στενό δρόµο, τελείως άδειο, που µέσα από µια φιδίσια πορεία οδηγούσε στα ψηλά και σκουρόχρωµα βουνά του Σαν Γκάµπριελ. Πολύ γρήγορα όλη η φασαρία έσβησε. Το Λος Άντζελες µεταµορφώθηκε σε µια σιλουέτα από βουνοκορφές που βρίσκονταν σε κάποια απόσταση.

Φτάνοντας ψηλά –κατά µήκος του δρόµου υπήρχαν πινακίδες που απαγόρευαν τη ρίψη χιονόµπαλων–, βρέθηκα µπροστά σε µια σειρά από απλά ξυλόσπιτα, διάσπαρτα στην πλαγιά του λόφου. Ένας εξηντάρης βραχύσωµος άντρας, καµπούρης και µε ξυρισµένο κεφάλι, στεκόταν και µε περίµενε σε έναν πρόχειρο χώρο στάθµευσης. Μόλις βγήκα από το αυτοκίνητό µου, µου έκανε µια βαθιά υπόκλιση –παρόλο που δεν είχαµε ξανασυναντηθεί– και επέµενε να µεταφέρει εκείνος τα πράγµατά µου στο ξυλόσπιτο όπου θα έµενα κάµποσες ηµέρες. Το µαύρο και φθαρμένο µοναστικό ράσο ανέµιζε γύρω από το σώµα του.

«Φτάνοντας ψηλά –κατά µήκος του δρόµου υπήρχαν πινακίδες που απαγόρευαν τη ρίψη χιονόµπαλων–, βρέθηκα µπροστά σε µια σειρά από απλά ξυλόσπιτα, διάσπαρτα στην πλαγιά του λόφου». (Φωτογραφία: mbzc.org)

Μόλις βρεθήκαµε στη ζεστασιά του δωματίου, ο µοναχός άρχισε να κόβει φρεσκοψηµένο ψωµί για να µε περιποιηθεί για το «µακρύ» ταξίδι µου. Έβαλε στη φωτιά την τσαγιέρα. Μου είπε ότι µπορούσε να µου διαθέσει µια σύντροφο, αν ήθελα (εγώ όµως δεν ήθελα, αφού είχα µια καθ’ οδόν).

Είχα ανεβεί εδώ πάνω προκειμένου να γράψω για τη σχεδόν βουβή και ανώνυµη ζωή που έκανε ο οικοδεσπότης µου πάνω στα βουνά, αλλά προς στιγµήν έχασα κάθε αίσθηση του πού βρισκόµουν. Δεν µπορούσα καλά καλά να πιστέψω ότι αυτός ο κύριος µε την όψη ραβίνου, τα γυαλιά µε συρµάτινο σκελετό και τη μάλλινη τραγιάσκα ήταν στην πραγµατικότητα ο τραγουδιστής και ποιητής, γνωστός επί τριάντα χρόνια ως διεθνής καρδιοκατακτητής, που αγαπούσε πολύ τα ταξίδια και τα κοστούμια.

Ο Λέοναρντ Κοέν είχε έρθει σε αυτό το οχυρό του Παλιού Κόσµου για να βιώσει µια ζωή –µια µορφή τέχνης– στην ηρεμία. Και εργαζόταν όσο πιο σκληρά µπορούσε για να κάνει τον εαυτό του πιο απλό µέσα από τους στίχους ενός τραγουδιού του, που για περισσότερo από δέκα χρόνια προσπαθεί να τελειοποιήσει. Την εβδοµάδα της επίσκεψής µου, εκείνος ουσιαστικά πέρασε εφτά ηµέρες και εφτά νύχτες σε µια άδεια αίθουσα διαλογισµού καθισµένος τελείως ακίνητος. Το όνοµα Τζικάν, αυτό που χρησιµοποιούσε όσο ήταν στο µοναστήρι, είχε σχέση µε την ησυχία που µεσολαβεί ανάµεσα σε δυο σκέψεις.

Τις υπόλοιπες ώρες τις αφιέρωνε κυρίως στο να κάνει διάφορες δουλειές στον οικισµό αυτό, όπως πλένοντας πιάτα στην κουζίνα και, βασικά, φροντίζοντας τον Ιάπωνα ηγούµενο του Κέντρου Ζεν του όρους Μπάλντι, τον Τζόσου Σασάκι, που εκείνη την εποχή ήταν ογδόντα οχτώ ετών. Ο Κοέν κατέληξε να ασκείται στην ακινησία δίπλα στον ηλικιωµένο φίλο του για περισσότερο από σαράντα χρόνια.


Δείτε τον Λέοναρντ Κοέν να μιλά για τη ζωή του στο Κέντρο Ζεν του Όρους Μπάνλντι (1997):


Ένα βράδυ –γύρω στις τέσσερις το πρωί, στα τέλη Δεκεµβρίου– ο Κοέν διέκοψε τον διαλογισµό του για να έρθει πεζός στην καλύβα µου και να προσπαθήσει να µου εξηγήσει τι έκανε εδώ πέρα.

Το να κάθεσαι ακίνητος, είπε µε απρόσµενο πάθος, ήταν «η πραγµατικά ουσιαστική ψυχαγωγία», που ανακάλυψε στα εξήντα ένα χρόνια παρουσίας του σε αυτό τον πλανήτη. «Είναι µια πραγµατικά συγκλονιστική, ελκυστική και απολαυστική διασκέδαση. Βιώνεις μια πραγµατική πανδαισία µέσα σε αυτή τη δραστηριότητα».

Μήπως αστειευόταν; Ο Κοέν είναι διάσηµος για τα πειράγματα και τις ειρωνείες του.

Όχι, δεν αστειευόταν, συνειδητοποίησα καθώς συνέχισε. «Τι άλλο θα µπορούσα να κάνω;» ρώτησε. «Μήπως να κάνω έναν καινούριο γάµο µε µια νέα γυναίκα και να δηµιουργήσω µια άλλη οικογένεια; Να βρω καινούρια ναρκωτικά, να αγοράζω πιο ακριβά κρασιά; Δεν ξέρω. Αυτό µου φαίνεται η πιο πολυτελής γενναιόδωρη αντίδραση προς την κενότητα της ύπαρξής µου».

«Το να κάθεσαι ακίνητος, είπε ο Κοέν µε απρόσµενο πάθος, ήταν “η πραγµατικά ουσιαστική ψυχαγωγία”, που ανακάλυψε στα εξήντα ένα χρόνια παρουσίας του σε αυτό τον πλανήτη. “Είναι µια πραγµατικά συγκλονιστική, ελκυστική και απολαυστική διασκέδαση. Βιώνεις μια πραγµατική πανδαισία µέσα σε αυτή τη δραστηριότητα”».

Όπως πάντα τα λόγια του ήταν ξεκάθαρα. Παρά τη στενή σχέση του µε την ακινησία ήταν σαφές ότι δεν είχε χάσει το χάρισµά του να λέει πολύτιμες κουβέντες. Όµως τα λόγια έχουν άλλη βαρύτητα όταν προέρχονται από κάποιον που έδινε την εντύπωση ότι έχει γευτεί όλες τις απολαύσεις που έχει να προσφέρει ο κόσµος.

Με διαβεβαίωσε ότι η παρουσία του σε αυτό το αποµακρυσµένο και ήσυχο µέρος δεν είχε καµία σχέση µε την αγιοσύνη ή την αγνότητα – ήταν απλώς ο πιο πρακτικός τρόπος που βρήκε εκείνος για να ξεφύγει από τους μακροχρόνιους συντρόφους του: τη σύγχυση και τον τρόμο. To να κάθεται ακίνητος µαζί µε τον ηλικιωµένο Γιαπωνέζο φίλο του, πίνοντας Courvoisier και ακούγοντας τα τριζόνια αργά τη νύχτα, ήταν ό,τι πιο παραπλήσιο υπήρχε στο να βρει την ευτυχία που διαρκεί, το είδος που δεν αλλάζει, ακόµη κι όταν η ζωή αποµακρύνει κάποιον από τις συνήθεις προκλήσεις και ανατροπές.

«Τίποτα δεν τη φτάνει» είπε ο Κοέν µιλώντας για την ακινησία, καθώς το φως τρύπωνε στην καλύβα µου. Ύστερα, µάλλον, θυµήθηκε τον παλιό του εαυτό και µου χάρισε ένα ρυτιδιασµένο, λοξό χαµόγελο. «Εκτός αν φλερτάρεις» πρόσθεσε. «Όταν είσαι νέος, οι ορμόνες καθοδηγούν την ευχαρίστηση».

Το να πηγαίνεις στο πουθενά, όπως το περιέγραψε ο Κοέν, ήταν η µεγάλη περιπέτεια που δίνει νόηµα σε όλα τα άλλα μέρη. […]

 

Στην επόμενη σελίδα: Η σοφία στα λόγια εκείνου που είχε πάει στο Πουθενά.

1 2

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Πιο δημοφιλή του μήνα

Ο Γάλλος συγγραφέας και ακαδημαϊκός –φέτος συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τον θάνατό του– υπενθυμίζει σ’ έναν νέο τέσσερις κανόνες τόσο παλαιούς όσο και ο πολιτισμός, οι οποίοι εξακολουθούν να ισχύουν ακόμα και στην εποχή της νέας τεχνολογίας και των μηδενιστικών φιλοσοφιών.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Αυτοί είναι οι ποιητές –μαζί με ένα ποίημα από τις βραβευμένες συλλογές τους– που έχουν τιμηθεί έως σήμερα, πέντε χρόνια από την πρώτη απονομή του, με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή στη μνήμη του Γιάννη Βαρβέρη από την Εταιρεία Συγγραφέων. Η απονομή του «Βραβείου Γιάννη Βαρβέρη 2017» έγινε την Πέμπτη 23 Νοεμβρίου στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ο συγγραφέας Πίκο Άγιερ συναντά έκπληκτος τον ήρωά του Λέοναρντ Κοέν με μοναστικό ράσο σ’ ένα ξυλόσπιτο του Κέντρου Ζεν στο όρος Μπάλντι της Καλιφόρνιας. Και τον ακούει να του εκμυστηρεύεται πως το να κάθεται ακίνητος στο Πουθενά ήταν ό,τι πιο παραπλήσιο υπήρχε στο να βρει την ευτυχία.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή

Ο ποιητής Αργύρης Παλούκας εκμυστηρεύεται όσα χρωστάει στη δύναμη που του έδωσε και στην πίστη που του ενέπνευσε όταν ήταν έφηβος ένα «μαγικό βιβλίο» –και πώς, μετά απ’ αυτό, το ένα φέρνοντας το άλλο, η ζωή τού χάρισε χαρές και καλούς ανθρώπους.

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Button to top

Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. περισσότερα

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Andro