Η συμφωνία που αναμένεται και οι κανόνες της γραμματικής

Γλωσσικά παίγνια ανάμεσα στο απολύτως κατανοητό "χαίρω" για την πολυπόθητη συμπόρευση με τους εταίρους και το δύσπεπτο "επιχαίρω" της ενδεχόμενης αποτυχίας της. Γράφει ο καθηγητής Δημήτρης Ποταμιάνος.

 
varoufakis-tsipras-michel

“Χαίρω (πολύ, έστω)” θα μπορούσαν να λένε Βαρουφάκης και Τσίπρας. “Επιχαίρω” θα ανταπαντούσε, ίσως, ο βέλγος πρωθυπουργός, Σαρλ Μισέλ, με το αινιγματικό μειδίαμα.

Άκουγα κι έβλεπα τις προάλλες, στο κανάλι της Βουλής, τον Καθηγητή Μπαμπινιώτη, αυθεντία στα γλωσσικά μας πράγματα, να παρουσιάζει και να σχολιάζει τις ιδιαιτερότητες του διαθέσιμου ρηματικού τύπου για το αίσθημα της χαράς. Ξεκινώντας από τον κορμό βέβαια: Χαίρω/ Χαίρομαι.

Δεν έχασε ασφαλώς εδώ την ευκαιρία ο διαπρεπής γλωσσολόγος μας να υπογραμμίσει την ευμένεια και την κομψότητα του καθημερινού μας χαιρετισμού: Χαίρετε! Καλωσόρισμα και κατευόδιο ταυτοχρόνως (Ω, πόσο πιο εύηχο, μα την αλήθεια, στην κατάληξη τουλάχιστον μιας συνάντησης, αυτό το “Χαίρετε” από εκείνο το αόσμο και άγευστο “Καλή συνέχεια”, που έχει γίνει του συρμού τελευταίως).

Αλλ’ η γραμματική, όπως το έχει ήδη δεόντως επισημάνει ο Ιονέσκο, μας πάει συνήθως πολύ μακριά. Αφήνω λοιπόν κατά μέρος, για λόγους συντομίας, το καλόγνωμο σύνθετο παρακλάδι του ρήματός μας, το συγχαίρω δηλαδή, το οποίο δεν επιδέχεται παθητική φωνή, αλλά που έτσι κι αλλιώς δηλώνει τη μοιρασιά της χαράς με τους άλλους.

Άν είναι τόσο μεγάλο πια το φιάσκο μας και κάποιοι από εμάς συνεχίζουν να επιχαίρουν, τότε έχουμε εδώ μια σαφέστατη παραβίαση του γραμματικού κανόνα.

Και σταματώ στο ματζίρικο εκείνο επιχαίρω, που, όπως και το συγχαίρω, δεν νοείται ως παθητικό. Επιχαίρω, λοιπόν, ως αποκλειστικά κακότροπο ενεργητικό ρήμα, με τη δυστυχία του άλλου. “Επιχαίρομαι” δεν χωράει προφανώς εδώ, διότι θα ήταν σαν να χαιρόμαστε τη συμφορά, μικρή ή μεγάλη, που μας βρήκε.

Καθώς γράφω ετούτες τις γραμμές, δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί η πολυαναμενόμενη και ανακουφιστική τουλάχιστον για όλους μας νέα συμφωνία με τους δανειστές μας. Ας έρθει πρώτα ο ακριβής λογαριασμός και μετά μετράμε τα υπέρ και τα κατά- της λυπητερής, έστω. Έλα όμως που δεν είναι λίγοι εκείνοι που ήδη έσπευσαν να τον αποδελτιώσουν, μυκτηρίζοντάς τον προκαταβολικά κι επιχαίροντας ταυτόχρονα για το διαπραγματευτικό στραπάτσο της νόμιμης κυβέρνησης της χώρας μας.

Μα, είναι τόσο μεγάλο πια το φιάσκο μας, όπως το προεξοφλούν, κι εκείνοι συνεχίζουν να επιχαίρουν, τότε έχουμε εδώ μια σαφέστατη παραβίαση του γραμματικού κανόνα. Δεν επιχαίρουν απλώς δηλαδή, παρά “επιχαίρονται” για τα βάσανα που θα τραβήξουμε όλοι μαζί και πάλι. Κι είναι ασφαλώς πολύ ευάλωτο και σ’ αυτήν την περίπτωση το τετριμμένο άλλοθι που θα επιχειρήσουν να προβάλουν:

I told you so!

 

Διαβάστε ακόμα: Η Αθήνα του Τότε και του Τώρα, από το Νίκο Βατόπουλο.

 

 

x Ακολουθήστε το Andro στο Facebook

Πιο δημοφιλή
Διονύσης Μαρίνος «Τζίτζι» και Sirina: το #metoo δεν έφτασε ακόμα στη Μακεδονία 

Το απαράδεκτο και άκρως σεξιστικό «αστείο» του περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολου Τζιτζικώστα εις βάρος γυναικών εργαζόμενων της Περιφέρειας δεν μπορεί να σβηστεί με μια συγγνώμη που ούτε και ο ίδιος την πιστεύει. Και να σκεφτεί κανείς πως ήθελε να γίνει και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας.

03.01.2020

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Guest / Άποψη Η ιδιωτικοποίηση του Χάρι και της Μέγκαν 

To απολαυστικό τρολάρισμα του περιοδικού Economist που παρομοιάζει τη βρετανική βασιλική οικογένεια με μια τεράστια επιχείρηση.

10.01.2020

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Guest / Άποψη Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης: «Το ερώτημα δεν είναι αν είμαστε υπέρ ή κατά των καταλήψεων» 

Παραβιάστηκαν ή όχι ανθρώπινα δικαιώματα στην περίπτωση του Δημήτρη Ινδαρέ, όπως και στην περίπτωση του Ζακ -ή της Μαρφίν; Με μια μετρημένη ανάρτηση στο Facebook, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης έθεσε το ζήτημα των ημερών στις πραγματικές του διαστάσεις.

20.12.2019

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Διονύσης Μαρίνος Τι της λείπει της Αττικής; Πολυθρόνα Chesterfield 

Σύμφωνα με καταγγελία του Συλλόγου Υπαλλήλων Περιφέρειας Αττικής, ο κ. Πατούλης αγόρασε έπιπλα αξίας 20.000 ευρώ για το γραφείο του στην Περιφέρεια. Το λες και -εντελώς- άσκοπη επένδυση.

09.01.2020

Andro Ο Άνδρας από την αρχή
Button to top

Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. περισσότερα

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close